سال اعطای جایزه
2025
بیوگرافی
بیوگرافی آنتونیو گوترش
برنده جایزه صلح آتاترک در سال 2025
آنتونیو گوترش در تاریخ اول ژانویه سال ۲۰۱۷ به عنوان نهمین دبیرکل سازمان ملل متحد مسئولیت خود را آغاز کرد.
وی با حضور در صحنه از اردوگاههای پناهندگان گرفته تا مناطق جنگزده از نزدیک شاهد رنج و مشقت آسیبپذیرترین اقشار جهان بوده است و پاسداری از کرامت انسانی برای همگان را در کانون فعالیتهای خود قرار داده است. وی در برحه ای که جامعه جهانی با چالشهایی بیسابقه روبهرو است، با پایبندی به منشور سازمان ملل متحد، همواره در جهت بسیج اراده جهانی و تقویت همکاری های بین المللی گام برداشته است.
گوترش از روند اصلاحات جامع و بنیادین در ساختار و فعالیت های سازمان ملل متحد، متناسب با مقتضیات قرن بیستویکم، از جمله در زمینه های مقابله با بیماری همهگیر کووید نوزده، رسیدگی به بحران تغییرات اقلیمی، پیشبرد برابری جنسیتی، تحکیم صلح، تحقق توسعه پایدار، حمایت از حقوق بشر و تقویت فعالیتهای بشردوستانه پشتیبانی کرده است.
در پی آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سایه بستر دیپلماتیکی که جناب آقای آنتونیو گوترش فراهم ساخت و نیز نفوذ مؤثر رئیسجمهور محترم جمهوری ترکیه رجب طیب اردوغان نزد طرفهای ذیربط گام مهمی در جهت «توافق انتقال امن غلات اوکراین از دریای سیاه» که با هدف انتقال حدود ۲۰ میلیون تُن غله محصور در بنادر اوکراین به بازارهای جهانی تنظیم شد، در تاریخ ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۲ به امضا رسید.
آنتونیو گوترش پیش از انتصاب به سمت دبیرکلی سازمان ملل متحد، از جون ۲۰۰۵ تا دسامبر ۲۰۱۵ بهعنوان کمیسر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان خدمت کرد. بدین ترتیب وی هدایت یکی از مهمترین نهادهای بشردوستانه بینالمللی را در یکی از حساسترین مقاطع بحرانهای گسترده آوارگی در جهان بر عهده داشت. جنگ در سوریه و عراق و همچنین بحرانهای سودان جنوبی، جمهوری آفریقای مرکزی و یمن، موجب گسترش چشمگیر دامنه فعالیتهای کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان شد؛ بهگونهای که شمار افراد آواره بر اثر جنگ، خشونت و ظلم از ۳۸ میلیون نفر در سال ۲۰۰۵ به بیش از ۶۰ میلیون نفر در سال ۲۰۱۵ افزایش یافت.
آنتونیو گوترش پیش از تصدی مسئولیت کمیسر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، بیش از دو دهه در صحنه سیاست و دولت کشور خود متصدی پست های متعددی بوده است. وی در فاصله سالهای ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۲ نخستوزیر پرتغال بود و در این دوران، نقش فعالی در تلاشهای بینالمللی برای حل بحران تیمور شرقی ایفا کرد. وی در نیمه نخست سال ۲۰۰۰ ریاست دورهای شورای اروپا را بر عهده داشت و در این دوره نقش پیشگامانهای در تصویب پروژه «راهبرد لیسبون» با هدف رشد اقتصادی و اشتغال ایفا کرد و همچنین وظیفه ریاست مشترک نخستین اجلاس اتحادیه اروپا و آفریقا را به خوبی اجرا نمود. افزون بر این از سال ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۲ عضو شورای دولتی پرتغال بود.
گوترش در سال ۱۹۷۶ به عضویت پارلمان پرتغال انتخاب شد و به مدت هفده سال بهعنوان نماینده مجلس فعالیت کرد. وی در این مدت ریاست کمیسیون های اقتصاد، دارایی و برنامهریزی پارلمان را بر عهده داشت و سپس ریاست کمیسیون مدیریت محلی، اداره منطقهای و محیط زیست را نیز عهدهدار شد. همچنین بهعنوان رهبر فراکسیون پارلمانی حزب متبوع خود ایفای وظیفه کرد. وی در فاصله سالهای ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۳ عضو مجمع پارلمانی شورای اروپا بود و ریاست کمیته جمعیت، مهاجرت و پناهندگان این مجمع را بر عهده داشت.
آنتونیو گوترش طی سالیان متمادی در انترناسیونال سوسیالیست که مجمعی متشکل از احزاب سوسیالدموکرات سراسر جهان است، نقشی فعال ایفا کرد. وی از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۹ معاون رئیس این سازمان بود و ریاست مشترک کمیته آفریقا و سپس کمیته توسعه را بر عهده داشت. از سال ۱۹۹۹ تا میانه سال ۲۰۰۵ نیز ریاست این سازمان را عهدهدار بود. افزون بر این، شورای پناهندگان پرتغال و اتحادیه حمایت از مصرفکنندگان پرتغال را بنیان نهاد و در اوایل دهه ۱۹۷۰ ریاست مرکز علمی دانشگاه علوم اجتماعی آکچائو را بر عهده داشت. این نهاد در محلههای محروم لیسبون پروژههای توسعه اجتماعی را اجرا میکرد.
جناب آقای گوترش همچنین عضو «باشگاه مادرید» است که شبکهای بینالمللی متشکل از رهبران، رؤسای جمهور و نخستوزیران پیشین کشورهای دارای پیشینه دموکراتیک می باشد.
آنتونیو گوترش در سال ۱۹۴۹ در شهر لیسبون متولد شد و مدرک مهندسی خود را از انستیتوی عالی فنی پرتغال دریافت کرد. وی به زبانهای پرتغالی، انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی تسلط کامل دارد.
آنتونیو گوترش به پاس تلاشهای استوار و مستمر خود در مقام دبیرکل سازمان ملل متحد برای تقویت دیپلماسی جهانی و حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات بینالمللی، دفاع از ارزشهای انسانی و اتخاذ موضعی اصولی در حمایت از غیرنظامیان، نقش مؤثر در توسعه همکاریهای چندجانبه بینالمللی، و بهویژه رویکرد انساندوستانه وی در قبال بحران غزه، و نیز به سبب خدمات ارزندهاش در ترویج آرمان صلح جهانی که در اصل «صلح در وطن، صلح در جهان» غازی مصطفی کمال آتاترک متجلی است، از سوی جناب آقای رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور محترم جمهوری ترکیه، شایسته دریافت «جایزه بینالمللی صلح آتاترک» برای سال ۲۰۲۵ شناخته شد. این جایزه که در تاریخ ۲۹ اکتبر ۲۰۲۵ از سوی رئیسجمهور محترم جمهوری ترکیه اعلام شده بود، طی مراسمی که در تاریخ ۱۲ مارچ ۲۰۲۶ در مجتمع ریاستجمهوری برگزار گردید، به جناب آقای گوترش اعطا شد.
گالری عکس
دلیل اعطای جایزه
به گزارش خبرگزاری آناتولی، آقای رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، به دلیل تلاشهای قاطعانه آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، برای تقویت دیپلماسی جهانی و حل مسالمتآمیز اختلافات بینالمللی، موضع اصولی او در دفاع از ارزشهای بشردوستانه و حفاظت از غیرنظامیان، مشارکت او در توسعه همکاریهای چندجانبه بینالمللی و به ویژه رویکرد بشردوستانهاش در قبال بحران غزه و در نتیجه کمک به درک صلح جهانی که توسط اصل “صلح در خانه، صلح در جهان” غازی مصطفی کمال آتاتورک بیان شده است، جایزه بینالمللی صلح آتاتورک ۲۰۲۵ را به او اهدا کرد.
متن سخنرانی جناب آقای رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه
Sayın Cumhurbaşkanımızın BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Takdim Töreni’nde Yaptıkları Konuşma, 12.03.2026
Sizleri en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum.
Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tevcih Töreni münasebetiyle sizlerle bir arada olmanın bahtiyarlığını yaşıyorum. 2017 yılından beri Birleşmiş Milletler Genel Sekreterlik görevini tarafsızlık ve büyük bir ferasetle yürüten kıymetli dostum Sayın Antonia Guterres’i ülkemizde ağırlamanın memnuniyeti içindeyim. Bir kez de sizlerin huzurunda kendisine Türkiye’ye hoş geldiniz diyorum.
Sayın Guterres’in ülkemizi her ziyareti bizler için ayrı bir önem ve mana taşımıştır. Kendileri 2017’de Genel Sekreterlik görevini üstlenmesinin ardından ilk ikili ziyaretini yine Türkiye’ye gerçekleştirmiştir. Müteakip her ziyaretinde mültecilerin korunması, küresel adaletin tesisine dair projelerin uygulanması ve Ukrayna’daki savaş bağlamında Mekik diplomasisine yaptığı çok değerli katkılara hep birlikte şahit olduk. Uluslararası barış ve güvenliğin tesisi için adeta sessiz çoğunluğun sesi olan değerli dostuma bu altıncı ziyareti vesilesiyle Atatürk Uluslararası Barış Ödülünü takdim etmekten büyük bir memnuniyet duyuyorum.
Ramazan-ı Şerif vesilesiyle her yıl Müslümanlarla dayanışma ziyaretleri kapsamında ülkemize gelmesini de ayrıca anlamlı bulduğumu özellikle ifade ediyorum. Bugün barış içinde bir arada yaşama hedefine en büyük tehdidi teşkil eden yabancı düşmanlığı, kültürel ırkçılık ve ayrımcılıkla mücadele konusundaki sayısız çalışmaları için kendilerini ayrıca tebrik ediyor, teşekkür ediyorum. Bu vesileyle, Ramazan-ı Şerifin ülkelerimiz ve tüm insanlık için bir kez daha hayırlar getirmesini, tüm dünyada barış, huzur ve istikrara giden kapıları sonuna kadar açmasını canı gönülden özellikle temenni ediyorum.
Değerli Dostum,
Kıymetli Misafirler,
Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ten miras kalan yurtta sulh, cihanda sulh, ilkesini proaktif, atılgan ve girişimci bir anlayışla yoğurarak dış politikamızın odağında tutmayı sürdürüyoruz. İnsanlığın ortak vicdanını, küresel dayanışma iradesini ve geleceğe yönelik umudunu temsil eden Birleşmiş Milletlerin kurucu değerlerinin 80 yıldır en güçlü destekçilerinden biriyiz. Başta bölgemizdeki çatışmalar, savaşlar, zulümler ve insani krizler olmak üzere nerede bir yangın varsa söndürmek için su taşıyoruz. Nerede bir acı varsa, dram, trajedi, gözyaşı varsa tüm gücümüzle onu dindirmeye çalışıyoruz.
Tabii burada değerli dostum Guterres’in hakkını özellikle teslim etmek isterim. Sayın Guterres, 9 yıldır büyük bir başarıyla icra ettiği bu önemli vazifeyi üstlenmeden önce de barışı, diyaloğu, refahı öne çıkaran bir siyasetçiydi. Portekiz Başbakanı olarak ülkesinde refahın artmasına ve demokrasinin kökleşmesine eşsiz katkılar yapmış, yapıcı ve uzlaştırıcı siyaset tarzıyla halkının takdirini kazanmıştı. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiseri olarak görev yaptığı 10 yıllık dönemde ise yerinden edilenlerin insanlık onuruna yakışır şekilde muamele görmeleri ve korunmaları yönünde üstün gayretler sarf etmişti. Sayın Guterres’in bu süreçteki vicdanlı ve kararlı liderliğinin kendisini Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine taşıyan merhaleyi teşkil ettiğine inanıyorum.
Değerli Dostlar,
Sayın Guterres’in Genel Sekreterliği sırasında Türkiye’nin Birleşmiş Milletler çatısı altındaki katkılarını her alanda güçlendirdik, derinleştirdik. Aradan geçen 10 yılda Sayın Genel Sekreter ile gerek bölgemizde gerek dünyada barışı tehdit eden meseleler konusunda yakın diyalog içerisinde olduk. Bu istişare ve çabalarımızın bazen en zorlu şartlarda dahi sonuç verdiğini de memnuniyetle gördük. Sayın Guterres’le birlikte yoğun çaba sarf ettiğimiz Karadeniz Tahıl Girişimi, bu sayede küresel bir gıda krizinin önüne geçmeyi başardık. Ukrayna’da barışın yeniden inşasına ve savaşın sonlandırılmasına yönelik çabalarda Birleşmiş Milletler’le yakın iş birliğimizi devam ettiriyoruz.
Diplomasi ve diyalog, adil ve kalıcı bir barışa giden en güvenli yoldur. Dolayısıyla bölgemizin bir ateş çemberine döndüğü bu zor günlerde Sayın Genel Sekreter’in diplomasi ve diyalog çağrılarını bu bakımdan çok değerli bulduğumu vurgulamak istiyorum. Türkiye olarak biz de coğrafyamızı topyekûn bir felakete sürükleme riski taşıyan İran merkezli şiddet sarmalının daha fazla büyümemesi için yoğun bir diplomasi trafiği yürütüyoruz. Umutları kırmak, bizi mücadelemizden vazgeçirmek isteyenlere rağmen sabırla ve kararlılıkla çalışmaya devam edeceğiz.
Burada şunun da bilinmesinde fayda görüyorum: Sayın Genel Sekreter’in çağımızın en büyük mezalimlerinden birinin yaşandığı Gazze’de sergilediği duruş her zaman övgüyle anılacaktır. İnsanlık değerlerimizin sınandığı bu vahşet, özellikle bunun karşısında Sayın Genel Sekreter kendisinden beklenen ilkesel tavrı güçlü şekilde ortaya koymuş, Birleşmiş Milletler parametreleri temelinde iki devletli çözüm yönünde çalışma kararlılığından asla taviz vermemiştir. Sayın Guterres’in gönlünde müstesna bir yere sahip olan mültecilerin korunması ise yakın iş birliği içinde çalıştığımız bir başka alan olmuştur. Bunun da hiçbir zaman unutulmayacağını burada vurgulamak istiyorum.
Bu vesileyle, asrın felaketinin ardından yaşadığımız zor günlerde bize dost elini uzatarak yaraların sarılmasına destek olan tüm Birleşmiş Milletler Teşkilatı’na Sayın Genel Sekreterin şahsında tekrar teşekkür ediyorum.
Kıymetli Misafirler,
Sayın Genel Sekreter’in gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakma hedefi için büyük bir özveriyle çalıştığına bizzat şahidim. Bu vesileyle kendilerinin bilhassa iklim değişikliğiyle mücadele alanında başlattığı girişimlerin önemini vurgulamak istiyorum. Türkiye olarak bu çalışmalara katkıda bulunan hedefiyle Kasım 2026’da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na ev sahipliği yapmaya hazırlanıyoruz.
Eşim Emine Erdoğan’ın öncülüğünde 2017 yılında başlattığımız Sıfır Atık Projesi’nin küresel bir girişime dönüşmesini sağlayan Birleşmiş Milletler sürecinde desteğini esirgemeyen ve Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı’nın ilk imzacılarından olan Sayın Guterres’e bir kez daha teşekkürlerimi iletiyorum.
İstanbul’u bir Birleşmiş Milletler merkezi haline getirme vizyonumuz doğrultusunda teşkilatın ofislerini aynı çatı altında toplayacak Birleşmiş Milletler Evi projemizi hayata geçirmeye hazır haldeyiz. Bu projenin Sayın Genel Sekreterin Birleşmiş Milletler 80 girişimine de ulusal düzeyde önemli katkı sunacağını düşünüyorum. Yaşadığımız her hadise ve kriz ilk kez bundan 13 yıl önce dile getirdiğimiz “dünya, beşten büyüktür” tespitimizin haklılığını teyit ediyor. Adalet olmadan dünyada kalkınma, barış, istikrar olmayacağına inanan bir lider olarak Birleşmiş Milletler’i daha kapsayıcı bir yapıya dönüştürmeyi amaçlayan tüm girişimleri desteklemeyi sürdüreceğiz.
Sayın Genel Sekreter, şahsınıza ve liderlik ettiğiniz teşkilata yönelik karalama kampanyalarına rağmen Gazze başta olmak üzere insani krizlerin aşılması ve uluslararası barışın tesisi için ortaya koyduğunuz ilkeli ve özverili çabalarınızın bu müstesna ödülümüzün ruhu, manası ve hedefleriyle fevkalade uyumlu olduğuna inanıyorum. Sizin nezdinizde dünyanın dört bir tarafında çetin şartlarda barış için fedakârca görev yapan Birleşmiş Milletler personelini selamlıyor, hayatını kaybeden Birleşmiş Milletler çalışanlarını saygıyla yâd ediyorum.
Şahsınıza tevcih ettiğimiz Atatürk Uluslararası Barış Ödülü’nün Birleşmiş Milletler ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diliyorum.
Bu düşüncelerle ülkemizi ziyaretiniz için tekrar teşekkür ediyor, çalışmalarınızda muvaffakiyetler diliyorum.
Kalın sağlıcakla.
Speech by Our Honorable President Recep Tayyip Erdoğan at the Presentation Ceremony of the Atatürk International Peace Award to UN Secretary-General Antonio Guterres, March 12, 2026
I greet you all with my warmest feelings, respect, and affection.
I am deeply honored to be with you today for the presentation of the Atatürk International Peace Award. It is a profound pleasure to welcome my dear friend, Mr. António Guterres, who has carried out his duties as the Secretary General of the United Nations since 2017 with absolute impartiality and great sagacity. Once again, in the presence of this distinguished assembly, I say to him: Welcome to Türkiye.
Every visit by Mr. Guterres to our country has carried a special significance. Following his appointment as Secretary General in 2017, he chose Türkiye for his first bilateral visit. In every subsequent visit, we have witnessed his invaluable contributions to the protection of refugees, the establishment of global justice, and his tireless diplomacy in the context of the war in Ukraine. On the occasion of this sixth visit, it gives me great pleasure to present the Atatürk International Peace Award to my dear friend, who serves as the voice of the silent majority in the pursuit of international peace and security.
I also find it deeply meaningful that he visits our country annually during the Holy Month of Ramadan as part of his solidarity missions with the Muslim world. I congratulate and thank him for his extensive work in combating xenophobia, cultural racism, and discrimination, which are threats that stand as the greatest barriers to peaceful coexistence today. On this occasion, I sincerely hope that the Holy Ramadan brings blessings to our nations and all of humanity, opening the doors to peace, tranquility, and stability worldwide.
My Dear Friend, Distinguished Guests,
We continue to place the principle of Peace at Home, Peace in the World, bequeathed to us by the founder of our Republic, Ghazi Mustafa Kemal Atatürk, at the heart of our foreign policy, enriching it with a proactive and entrepreneurial spirit. For 80 years, we have been one of the strongest supporters of the founding values of the United Nations, which represents the common conscience of humanity, the will for global solidarity, and hope for the future. Wherever there is a fire, be it conflicts, wars, oppression, or humanitarian crises, particularly in our region, we are there to help extinguish it. Wherever there is pain, tragedy, or tears, we strive with all our might to soothe it.
Here, I must give credit where it is due regarding my dear friend Mr. Guterres. Long before assuming this high office, which he has held with great success for nine years, he was a statesman who prioritized peace, dialogue, and prosperity. As the Prime Minister of Portugal, he made unique contributions to his country’s development and the deepening of its democracy, earning the admiration of his people through a constructive and conciliatory political style. During his decade long tenure as the UN High Commissioner for Refugees, he showed extraordinary dedication to ensuring that the displaced were treated with human dignity. I believe his conscientious and resolute leadership during that period formed the very foundation that carried him to the UN Secretary Generalship.
Dear Friends,
During Mr. Guterres’s tenure, we have strengthened and deepened Türkiye’s contributions under the UN umbrella in every field. Over the past decade, we have maintained a close dialogue on issues threatening peace both regionally and globally. We have seen with satisfaction that these consultations and efforts yield results even under the most difficult circumstances. Through the Black Sea Grain Initiative, which we worked on intensively with Mr. Guterres, we succeeded in preventing a global food crisis. We continue our close cooperation with the UN in efforts to end the war and rebuild peace in Ukraine.
Diplomacy and dialogue are the most reliable paths to a fair and lasting peace. Therefore, in these difficult days when our region has turned into a ring of fire, I find the Secretary General’s calls for diplomacy and dialogue to be invaluable. As Türkiye, we are conducting intensive diplomatic traffic to prevent the spiral of violence, centered around Iran, from escalating further and dragging our geography into a total catastrophe. Despite those who wish to break our hope and deter us from our struggle, we will continue to work with patience and determination.
I also wish to emphasize this: The stance the Secretary General has taken regarding the atrocities in Gaza, one of the greatest tragedies of our age, will always be remembered with praise. In this period of brutality where our human values are being tested, the Secretary General has demonstrated the principled stance expected of him and has never compromised on the determination to work toward a two state solution based on UN parameters. Furthermore, the protection of refugees, who hold a special place in his heart, remains an area where we cooperate closely. This, too, shall never be forgotten.
I would also like to take this opportunity to thank the entire UN organization, through the person of the Secretary General, for extending a hand of friendship to help heal our wounds following the Disaster of the Century.
Distinguished Guests,
I am a personal witness to the Secretary General’s great devotion to leaving a livable world for future generations. I want to highlight the importance of his initiatives, particularly in the fight against climate change. Contributing to these goals, Türkiye is preparing to host the COP31 UN Climate Change Conference in November 2026.
I also extend my gratitude to Mr. Guterres for his support in turning the Zero Waste Project, initiated by my wife, Emine Erdoğan, in 2017, into a global initiative, and for being one of the first signatories of the Global Zero Waste Declaration of Goodwill.
In line with our vision to make Istanbul a UN hub, we are ready to implement the UN House project, which will gather various UN offices under one roof. I believe this project will also make a significant national contribution to the Secretary General’s initiatives for the future of the United Nations. Every event and crisis we experience confirms the righteousness of our conviction, first expressed 13 years ago, that The World is Bigger than Five. As a leader who believes that there can be no development, peace, or stability without justice, we will continue to support all initiatives aimed at transforming the United Nations into a more inclusive structure.
Mr. Secretary General,
Despite the smear campaigns directed at you and your organization, I believe your principled and selfless efforts to overcome humanitarian crises, starting with Gaza, and to establish international peace are perfectly aligned with the spirit, meaning, and goals of this prestigious award. Through you, I salute the UN personnel serving selflessly for peace under harsh conditions worldwide, and I remember with respect those UN staff who have lost their lives in the line of duty.
I hope that the Atatürk International Peace Award conferred upon you brings blessings to the United Nations and all of humanity.
With these thoughts, I thank you once again for your visit to our country and wish you continued success in your endeavors.
Stay in health and peace.
Discurso efectuado por el Señor Presidente durante la Ceremonia de Otorgamiento del Premio Internacional de la Paz Atatürk al Secretario General de la ONU Antonio Guterres, 12.03.2026
Tengan ustedes mis saludos más sinceros, mi respeto y afecto.
Con ocasión de la ceremonia de entrega del Premio Internacional de la Paz Atatürk siento la alegría de estar nuevamente reunido con ustedes. Tengo la satisfacción de recibir en nuestro país a mi apreciado amigo Don Antonio Guterres, quien desde 2017 ejerce, con inteligencia e imparcialidad el cargo de secretario general de las Naciones Unidas. Una vez más, en presencia de todos ustedes, le doy la más cordial bienvenida a Turquía.
Cada visita realizada por el Señor Guterres a nuestro país ha tenido una importancia y significado especiales. En 2017, luego de asumir su cargo de secretario general, efectuó su primera visita bilateral a Turquía. En cada una de sus posteriores visitas todos fuimos testigos de sus valiosos aportes a la diplomacia itinerante en el contexto de la protección de los refugiados, la ejecución de proyectos para el establecimiento de una justicia global y la guerra en Ucrania. Con motivo de esta, su sexta visita, me complace enormemente poder entregarle el Premio Internacional de la Paz Atatürk a mi estimado amigo, quien representa la voz de la mayoría silenciosa en la búsqueda de la paz y la seguridad internacional.
Además, quisiera expresar, y muy especialmente, que encuentro muy loable que haya venido a nuestro país cada año como parte de sus visitas de solidaridad con los musulmanes durante el mes sagrado del Ramadán. Le agradezco y lo felicito particularmente por sus innumerables trabajos sobre temas como la lucha contra la xenofobia, el racismo cultural y la discriminación, que conforman hoy en día la mayor amenaza contra las aspiraciones de vivir juntos y en paz. Por esta razón, deseo sinceramente y por sobre todas las cosas, que el mes sagrado del Ramadán, traiga una vez más buenos augurios para nuestros países y toda la humanidad, y que en todo el mundo se abran por completo las puertas de la paz, tranquilidad y estabilidad.
Apreciado amigo,
Estimados invitados,
Continuamos manteniendo en el centro de nuestra política exterior, pero combinándolo con un enfoque proactivo, emprendedor y dinámico, el principio ‘paz en el país, paz en el mundo’, heredado del Gazi Mustafá Kemal Atatürk, el fundador de nuestra República. Por 80 años somos uno de los más firmes defensores de los principios fundadores de las Naciones Unidas, que representa la conciencia común de la humanidad, la voluntad solidaria global y la esperanza para el futuro. En particular, los conflictos, guerras, opresión y crisis humanitarias que tienen lugar en nuestra región, y dondequiera que exista un incendio transportamos agua para extinguirlos. Dondequiera que haya sufrimiento, a donde sea que exista un drama, una tragedia o lágrimas, intentamos dar alivio con todas nuestras fuerzas.
Naturalmente, en este punto, quisiera reconocer muy especialmente la contribución de mi preciado amigo Guterres. El Señor Guterres, antes de asumir esta importante misión que ha realizado con gran éxito por 9 años, ya era un político que priorizaba la paz, el diálogo y la prosperidad. Como primer ministro de Portugal, llevó a cabo una extraordinaria labor en lo concerniente al aumento de la prosperidad y la consolidación de la democracia, y con su estilo político constructivo y conciliador se ha ganado el aprecio de la ciudadanía. Por su parte, en el periodo de 10 años que se desempeñó como Alto Comisionado de Naciones Unidas para los Refugiados, ha realizado esfuerzos extraordinarios para garantizar que las personas desplazadas sean tratadas y protegidas de una manera que se respete la dignidad humana. Creo que el liderazgo consecuente y decisivo de Guterres a lo largo de este periodo constituyó el escaño que lo impulsó al cargo de secretario general de la ONU.
Estimados amigos;
Durante la Secretaría General a cargo del Señor Guterres hemos fortalecido y profundizado en todas las áreas la colaboración de Turquía bajo el alero de Naciones Unidas. En los 10 años transcurridos mantuvimos un diálogo muy cercano con el Señor secretario general en lo referente a los problemas que amenazan la paz en nuestra región, o en el mundo. Vimos con satisfacción que estas negociaciones y esfuerzos, realizados a veces en condiciones difíciles, daban resultados. Gracias a los intensos esfuerzos desplegados con el Señor Guterres para la Iniciativa de Granos del Mar Negro, logramos evitar una crisis alimentaria mundial. En lo que respecta a los esfuerzos que logren poner fin a la guerra y reconstruir la paz en Ucrania continuamos una estrecha cooperación con Naciones Unidas.
Para lograr una paz justa y duradera el camino más seguro es la diplomacia y el diálogo. Por tanto, en estos días difíciles en que nuestra región se ha transformado en un cinturón de fuego, quiero destacar que encuentro muy positivo el llamado que efectúa el Señor secretario general para la diplomacia y el diálogo. Turquía está desplegando una intensa actividad diplomática para evitar que la espiral de violencia originada en Irán, que amenaza con arrastrarnos a una catástrofe total, se intensifique aún más. A pesar de quienes desean frustrar las esperanzas o hacernos abandonar nuestra lucha, continuaremos trabajando con perseverancia y decisión.
Creo también que en este punto es importante dar a conocer lo siguiente: Que el Señor secretario general será recordado siempre con elogios por su postura exhibida en Gaza, donde se vive una de las más grandes atrocidades de nuestro tiempo. Ante esta violencia, que puso a prueba nuestros valores humanos, el Señor secretario general ha demostrado la firme postura de principios que se espera de él, no cediendo nunca en su compromiso de trabajar por una solución de dos Estados sustentada en los parámetros de la ONU. La protección de los refugiados, que ocupa un lugar especial en el corazón de Guterres, ha sido otra área en la que hemos trabajado en estrecha cooperación. Quiero recalcar que esto jamás se olvidará.
En esta ocasión, quisiera expresar una vez más mi gratitud a toda la Organización de las Naciones Unidas, en la persona del Señor secretario general, por tender una mano de amigo y ayudarnos a sanar las heridas durante los días difíciles que vivimos con posterioridad a la catástrofe del siglo.
Estimados huéspedes;
Soy testigo que el Señor secretario general trabaja con extraordinaria dedicación con el objetivo de dejar un mundo habitable a las generaciones futuras. Quisiera aprovechar esta oportunidad para destacar la importancia de las iniciativas que ha puesto en marcha, en particular en el ámbito de la lucha contra el cambio climático. En este sentido Turquía, con el objetivo de contribuir a estas actividades, se está preparando como la sede de la 31ª Conferencia de la Convención Marco de las Naciones Unidas sobre el Cambio Climático a realizarse en noviembre de 2026.
Deseo expresar una vez más mi gratitud al Señor Guterres, quien no escatimó su apoyo durante el proceso en la ONU que permitió que el Proyecto Residuo Cero, puesto en marcha en 2017 bajo el liderazgo de mi esposa Emine Erdoğan, se convirtiera en una iniciativa global, siendo uno de los primeros firmantes del Compromiso Global de Intenciones Residuo Cero.
En consonancia con nuestra visión de convertir Estambul en un centro neurálgico de las Naciones Unidas, estamos preparados para poner en marcha nuestro proyecto de la Casa de las Naciones Unidas, que reunirá las oficinas de la organización bajo un mismo techo. Creo que este proyecto contribuirá de manera significativa, a nivel nacional, a las 80 iniciativas del estimado secretario general de las Naciones Unidas. Cada acontecimiento y crisis que experimentamos confirma la validez de nuestra afirmación, hecha por primera vez hace 13 años, de que “el mundo es más grande que cinco”. Como un líder que cree que no puede haber desarrollo, paz ni estabilidad en el mundo sin justicia, seguiremos apoyando todas las iniciativas encaminadas a transformar la ONU en una estructura más inclusiva.
Señor secretario general, a pesar de las campañas de desprestigio dirigidas contra usted y la organización que dirige, creo que sus esfuerzos éticos y desinteresados para superar las crisis humanitarias, en particular en Gaza, y para establecer la paz internacional están perfectamente en consonancia con el espíritu, el significado y los objetivos de este excepcional premio. En su presencia, rindo homenaje al personal de las Naciones Unidas que sirve desinteresadamente en condiciones difíciles por la paz en todo el mundo, al tiempo que invoco respetuosamente la memoria de los funcionarios de Naciones Unidas que han perdido la vida.
Es de esperar que el Premio Internacional de la Paz Atatürk, que le ha sido otorgado, sea un instrumento para el bienestar de las Naciones Unidas y de toda la humanidad.
En este orden de ideas, le agradezco nuevamente su visita a nuestro país y le deseo mucho éxito en sus actividades.
Salud y felicidades.
Discours de Son Excellence Monsieur le Président de la République
prononcé lors de la cérémonie de remise du Prix international Atatürk pour la paix
à Monsieur António Guterres, Secrétaire général des Nations Unies.
Je vous salue avec mes sentiments les plus sincères, avec respect et affection.
Je suis heureux de me trouver parmi vous à l’occasion de la cérémonie de remise du Prix international Atatürk pour la paix. J’éprouve une grande satisfaction d’accueillir dans notre pays mon cher ami, Monsieur António Guterres, qui exerce depuis 2017 les fonctions de Secrétaire général des Nations Unies avec impartialité et une grande sagesse. Permettez-moi de lui souhaiter à nouveau la bienvenue en Turquie en votre présence.
Chacune des visites de Monsieur Guterres dans notre pays a revêtu, à nos yeux, une importance et une signification particulières. À la suite de sa prise de fonctions en 2017, il a effectué sa première visite bilatérale en Turquie. Lors de chacune de ses visites ultérieures, nous avons été témoins de ses contributions précieuses à la protection des réfugiés, à la mise en œuvre de projets visant à promouvoir la justice mondiale, ainsi qu’à ses efforts de diplomatie de navette dans le contexte de la guerre en Ukraine. À l’occasion de cette sixième visite, c’est pour moi un grand honneur de remettre à ce cher ami, qui incarne, à bien des égards, la voix de la majorité silencieuse en faveur de la paix et de la sécurité internationale, le Prix international Atatürk pour la paix.
Je tiens également à souligner combien je trouve significatif qu’il se rende chaque année dans notre pays dans le cadre de visites de solidarité avec les musulmans à l’occasion du mois sacré de Ramadan. Je tiens aujourd’hui à le féliciter et à le remercier tout particulièrement pour les efforts soutenus qu’il déploie dans la lutte contre la xénophobie, le racisme culturel et les discriminations, qui comptent parmi les principales menaces pesant sur l’objectif du vivre-ensemble en paix. À cette occasion, je souhaite de tout cœur que le mois sacré de Ramadan apporte à nouveau bénédictions à nos pays et à toute l’humanité, et qu’il ouvre largement la voie à la paix, à la sérénité et à la stabilité dans le monde entier.
Mon cher ami,
Chers invités,
Nous continuons de placer au cœur de notre politique étrangère le principe « paix dans le pays, paix dans le monde », héritage de Ghazi Mustafa Kemal Atatürk, en l’enrichissant d’une approche proactive, dynamique et entreprenante. Depuis 80 ans, nous demeurons l’un des plus ardents défenseurs des valeurs fondatrices des Nations Unies, qui incarnent la conscience commune de l’humanité, la volonté de solidarité mondiale et l’espoir pour l’avenir. Qu’il s’agisse de conflits, de guerres, de persécutions ou de crises humanitaires, nous nous efforçons d’œuvrer à l’apaisement partout où des tensions surgissent, en particulier dans notre région. Partout où règnent la souffrance, le drame, la tragédie et les larmes, nous déployons toutes nos forces pour en soulager les effets.
Je souhaite ici rendre un hommage tout particulier à mon cher ami, Monsieur Guterres. Avant même d’assumer avec succès cette haute fonction depuis neuf ans, il était déjà un homme politique mettant en avant la paix, le dialogue et le bien-être. En tant que Premier ministre du Portugal, il avait apporté une contribution exceptionnelle à l’amélioration du bien-être de son pays et à l’ancrage durable de la démocratie, gagnant l’estime de son peuple grâce à son style de gouvernance constructif et conciliant. Durant les dix années où il a exercé les fonctions de Haut-Commissaire des Nations Unies pour les réfugiés, il s’est investi avec un dévouement remarquable pour que les personnes déplacées soient traitées et protégées avec la dignité que leur impose leur humanité. Je suis convaincu que le leadership guidé par la conscience et la détermination dont il a fait preuve tout au long de cette période a constitué la voie qui l’a mené à la fonction de Secrétaire général des Nations Unies.
Chers amis,
Sous le mandat de Monsieur Guterres en tant que Secrétaire général, nous avons renforcé et approfondi, dans tous les domaines, les contributions de la Turquie au sein des Nations Unies. Au cours des dix dernières années, nous avons entretenu un dialogue étroit avec Monsieur le Secrétaire général sur les questions qui menacent la paix, tant dans notre région que dans le monde. Nous avons également constaté avec satisfaction que ces consultations et ces efforts ont parfois porté leurs fruits, même dans les conditions les plus difficiles. Grâce à l’Initiative céréalière de la mer Noire, pour laquelle nous avons déployé des efforts intenses avec Monsieur Guterres, nous avons réussi à prévenir une crise alimentaire mondiale. Nous poursuivons également notre étroite coopération avec les Nations Unies dans les efforts visant à rétablir la paix en Ukraine et à mettre un terme à la guerre.
La diplomatie et le dialogue constituent la voie la plus sûre vers une paix juste et durable. À cet égard, je tiens à souligner combien j’accorde de valeur aux appels à la diplomatie et au dialogue lancés par le Secrétaire général en ces jours difficiles, alors que notre région est devenue un véritable cercle de feu. En tant que la Türkiye, nous menons également une intense activité diplomatique afin d’empêcher que la spirale de violence centrée sur l’Iran, qui menace de plonger l’ensemble de notre région dans une catastrophe générale, ne s’aggrave davantage. Malgré ceux qui cherchent à briser les espoirs et à nous détourner de notre lutte, nous continuerons à œuvrer avec patience et détermination.
Je souhaite également souligner ceci : la position adoptée par le Secrétaire général face à Gaza, où se déroule l’une des plus grandes tragédies de notre époque, mérite toujours d’être saluée. Face à cette barbarie, qui met à l’épreuve nos valeurs humanitaires, le Secrétaire général a affirmé avec fermeté la position de principe attendue de lui et n’a jamais renoncé à sa détermination à promouvoir une solution à deux États, conforme aux paramètres établis par les Nations Unies. La protection des réfugiés, qui occupe une place particulière dans le cœur de Monsieur Guterres, a également constitué un autre domaine de coopération étroite entre nous. Je tiens à souligner ici que cela ne sera jamais oublié.
À cette occasion, je souhaite, une fois de plus, exprimer ma profonde gratitude, au nom du Secrétaire général, à l’ensemble de l’Organisation des Nations Unies pour le soutien apporté dans la cicatrisation de nos blessures lors des jours difficiles que nous avons traversés à la suite de la catastrophe du siècle.
Distingués invités,
Je suis personnellement témoin du fait que Monsieur le Secrétaire général œuvre avec un grand dévouement pour léguer aux générations futures un monde vivable. À cette occasion, je tiens à souligner l’importance des initiatives qu’il a lancées, en particulier dans la lutte contre le changement climatique. Dans ce cadre, la Türkiye se prépare à accueillir, en novembre 2026, la 31ᵉ Conférence de la Convention-cadre des Nations Unies sur le changement climatique, afin de contribuer activement à ces efforts.
Je souhaite également exprimer une nouvelle fois ma gratitude à Monsieur Guterres, qui n’a jamais ménagé son soutien dans le processus des Nations Unies ayant permis de transformer en une initiative mondiale le projet « Zéro Déchet », lancé en 2017 sous l’impulsion de mon épouse Emine Erdoğan, et qui figure parmi les premiers signataires de la Déclaration de bonne volonté mondiale pour le Zéro Déchet.
Dans le cadre de notre vision visant à faire d’Istanbul un centre des Nations Unies, nous sommes prêts à mettre en œuvre notre projet de « Maison des Nations Unies », qui réunira sous un même toit l’ensemble des bureaux de l’Organisation. Je suis convaincu que ce projet apportera également une contribution importante, au niveau national, à l’initiative « ONU 80 » du Secrétaire général. Chaque événement et chaque crise que nous traversons confirment la justesse de notre constat, formulé pour la première fois il y a treize ans : « le monde est plus grand que cinq ». En tant que dirigeant convaincu qu’il ne peut y avoir ni développement, ni paix, ni stabilité sans justice, nous continuerons à soutenir toutes les initiatives visant à transformer les Nations Unies en une structure plus inclusive.
Monsieur le Secrétaire général,
Malgré les campagnes de dénigrement visant votre personne et l’organisation que vous dirigez, je suis convaincu que vos efforts de principe et empreints de dévouement pour surmonter les crises humanitaires, en particulier à Gaza, et pour instaurer la paix internationale, sont en parfaite adéquation avec l’esprit, la signification et les objectifs de ce prix prestigieux.
En votre personne, je salue l’ensemble du personnel des Nations Unies qui, aux quatre coins du monde, accomplit avec abnégation sa mission en faveur de la paix dans des conditions difficiles, et je rends hommage avec respect aux employés de l’Organisation qui ont perdu la vie.
Je souhaite que le Prix international Atatürk pour la paix que nous vous décernons contribue au bien des Nations Unies ainsi qu’à celui de toute l’humanité.
Dans cet esprit, je vous remercie une nouvelle fois pour votre visite dans notre pays et vous souhaite plein succès dans vos travaux.
Portez vous bien.
Rede des Herrn Präsidenten anlässlich der Verleihung des Internationalen Atatürk-Friedenspreises an den UN-Generalsekretär António Guterres, 12.03.2026
Ich grüße Sie von ganzem Herzen, mit tiefem Respekt und voller Zuneigung.
Anlässlich der Verleihung des Internationalen Atatürk-Friedenspreises bin ich zutiefst beglückt, heute mit Ihnen zusammenzukommen.
Es ist mir eine große Freude, meinen geschätzten Freund, Herrn António Guterres, in unserem Land willkommen zu heißen, der seit 2017 das Amt des Generalsekretärs der Vereinten Nationen mit Unparteilichkeit und weiser Voraussicht ausübt. In unser aller Gegenwart sage ich ihm nochmals: Herzlich willkommen in der Türkiye.
Jeder Besuch von Herrn Guterres in unserem Land war für uns von besonderer Bedeutung und Tragweite. So hat er auch nach seinem Amtsantritt als Generalsekretär im Jahr 2017 seinen ersten bilateralen Besuch eben in der Türkiye abgestattet.
Bei jedem seiner weiteren Besuche waren wir gemeinsam Zeugen seiner unschätzbaren Verdienste um den Schutz der Geflüchteten, die Verwirklichung globaler Gerechtigkeit und seine Pendeldiplomatie im Rahmen des Ukraine-Konflikts. Meinem teuren Freund, der als Stimme der schweigenden Mehrheit unermüdlich für den Weltfrieden und die globale Sicherheit eintritt, überreiche ich aus Anlass seines sechsten Besuchs mit größter Genugtuung den Internationalen Atatürk-Friedenspreis.
Zudem unterstreiche ich die besondere Bedeutung seiner alljährlichen Besuche in unserem Land während des heiligen Monats Ramadan, die er als Zeichen der Solidarität mit der muslimischen Welt unternimmt. Ich beglückwünsche und danke ihm für sein unermüdliches Engagement gegen Fremdenfeindlichkeit, kulturellen Rassismus und Diskriminierung – jene Kräfte, die unser friedliches Miteinander am stärksten gefährden. In diesem Sinne wünsche ich mir aufrichtig, dass dieser gesegnete Monat der gesamten Menschheit Segen bringt und den Weg für dauerhaften Frieden und Stabilität weltweit ebnet.
Liebe Freunde, sehr geehrte Gäste,
Den vom Gründer unserer Republik, Gazi Mustafa Kemal Atatürk, hinterlassenen Grundsatz “Frieden im Lande, Frieden in der Welt” halten wir weiterhin im Zentrum unserer Außenpolitik und gestalten ihn mit einem proaktiven, entschlossenen und unternehmerischen Ansatz.
Seit 80 Jahren zählen wir zu den entschiedensten Verfechtern der Gründungswerte der Vereinten Nationen, die das Gewissen der Menschheit, den Geist globaler Solidarität und die Hoffnung auf eine gemeinsame Zukunft verkörpern. Überall dort, wo Konflikte, Kriege, Unterdrückung und humanitäre Krisen – insbesondere in unserer Region – Leid verursachen, leisten wir unseren Beitrag zur Bewältigung. Wo Schmerz, Drama und Tragödien herrschen, setzen wir unsere ganze Kraft dafür ein, dieses Leid zu mindern.
An dieser Stelle möchte ich insbesondere meinem geschätzten Freund, Herrn Guterres, meine besondere Anerkennung aussprechen. Herr Guterres war bereits vor der Übernahme dieses wichtigen Amtes, das er seit neun Jahren mit großem Erfolg ausübt, ein Politiker, der sich für Frieden, Dialog und Wohlstand eingesetzt hat.
Als Ministerpräsident Portugals hat er maßgeblich zur Steigerung des Wohlstands und zur Festigung der Demokratie in seinem Land beigetragen und sich mit seinem konstruktiven und ausgleichenden Politikstil die Anerkennung seines Volkes erworben.
Während seiner zehnjährigen Amtszeit als Hoher Flüchtlingskommissar der Vereinten Nationen hat er sich mit außerordentlichem Engagement dafür eingesetzt, dass Vertriebene menschenwürdig behandelt und geschützt werden. Ich bin überzeugt, dass seine gewissenhafte und entschlossene Führung in diesem Prozess den Weg zu seiner Ernennung zum Generalsekretär der Vereinten Nationen geebnet hat.
Liebe Freunde,
Während der Amtszeit von Herrn Guterres als Generalsekretär haben wir die Beiträge der Türkiye unter dem Dach der Vereinten Nationen in allen Bereichen gestärkt und vertieft.
In den vergangenen zehn Jahren standen wir mit dem Herrn Generalsekretär sowohl in unserer Region als auch weltweit in engem Dialog zu Fragen, die den Frieden bedrohen. Mit Genugtuung haben wir festgestellt, dass diese Konsultationen und unsere gemeinsamen Bemühungen selbst unter schwierigsten Bedingungen zu Ergebnissen geführt haben.
Im Rahmen der Schwarzmeer-Getreideinitiative, für die wir gemeinsam mit Herrn Guterres intensive Anstrengungen unternommen haben, ist es uns gelungen, eine globale Nahrungsmittelkrise abzuwenden.
Auch bei den Bemühungen um den Wiederaufbau des Friedens in der Ukraine und die Beendigung des Krieges setzen wir unsere enge Zusammenarbeit mit den Vereinten Nationen fort.
Diplomatie und Dialog sind der sicherste Weg zu einem gerechten und dauerhaften Frieden. In diesen schwierigen Zeiten, in denen sich unsere Region in einen Feuerkreis verwandelt hat, möchte ich daher betonen, dass ich die Aufrufe des Herrn Generalsekretärs zu Diplomatie und Dialog in diesem Sinne als äußerst wertvoll erachte.
Als Türkiye führen wir zudem eine intensive diplomatische Initiative, um zu verhindern, dass sich die vom Iran ausgehende Spirale der Gewalt, die unsere gesamte Region in eine Katastrophe zu treiben droht, weiter ausweitet. Trotz aller Versuche, unsere Hoffnungen zu untergraben und uns von unserem Einsatz abzubringen, werden wir unsere Arbeit mit Geduld und Entschlossenheit fortsetzen.
Ich halte es zudem für wichtig, Folgendes hervorzuheben: Die Haltung, die der Herr Generalsekretär in Gaza gezeigt hat, wo eines der größten Unrechtsgeschehen unserer Zeit stattfindet, wird stets mit Anerkennung in Erinnerung bleiben.
Angesichts dieser Grausamkeiten, die unsere menschlichen Werte auf die Probe stellen, hat der Herr Generalsekretär insbesondere eine klare und prinzipientreue Haltung eingenommen und seine Entschlossenheit, auf der Grundlage der Parameter der Vereinten Nationen für eine Zwei-Staaten-Lösung zu arbeiten, niemals aufgegeben.
Der Schutz von Flüchtlingen, der im Herzen von Herrn Guterres einen besonderen Platz einnimmt, war zudem ein weiteres Feld, in dem wir in enger Zusammenarbeit tätig waren. Ich möchte hier betonen, dass auch dies niemals in Vergessenheit geraten wird.
Bei dieser Gelegenheit möchte ich der gesamten Organisation der Vereinten Nationen, stellvertretend im Namen des Herrn Generalsekretärs, erneut meinen Dank aussprechen, die uns nach der Katastrophe des Jahrhunderts in diesen schwierigen Zeiten die Hand gereicht und zur Heilung unserer Wunden beigetragen hat.
Verehrte Gäste,
ich bin persönlich Zeuge dessen, dass der Herr Generalsekretär mit großer Aufopferung für das Ziel arbeitet, künftigen Generationen eine lebenswerte Welt zu hinterlassen. Bei dieser Gelegenheit möchte ich die Bedeutung der Initiativen hervorheben, die er insbesondere im Bereich der Bekämpfung des Klimawandels ins Leben gerufen hat. Mit dem Ziel, einen Beitrag zu diesen Bemühungen zu leisten, bereitet sich die Türkiye darauf vor, im November 2026 die 31. Vertragstaatenkonferenz (COP 31) des Rahmenübereinkommens der Vereinten Nationen über Klimaänderungen auszurichten.
Einmal mehr möchte ich Herrn Guterres meinen tiefen Dank aussprechen. Er hat uns in dem UN-Prozess, der unser 2017 unter der Führung meiner Ehefrau Emine Erdoğan ins Leben gerufenes Null-Abfall-Projekt zu einer globalen Initiative machte, seine uneingeschränkte Unterstützung zuteilwerden lassen und war überdies einer der ersten Unterzeichner der Globalen Absichtserklärung zu Null Abfall.
Geleitet von unserer Vision, Istanbul als UN-Zentrum zu etablieren, sind wir bereit, unser Projekt des ‘UN-Hauses’ zu verwirklichen, welches die verschiedenen Vertretungen der Organisation unter einem gemeinsamen Dach bündeln wird. Dieses Projekt wird zweifellos auch einen maßgeblichen nationalen Beitrag zur UN-80-Initiative des geschätzten Generalsekretärs leisten. Jeder Vorfall und jede Krise unserer Zeit beweist erneut, wie recht wir mit unserem Leitsatz ‘Die Welt ist größer als fünf’ haben, den wir vor nunmehr 13 Jahren zum ersten Mal formulierten. In der festen Überzeugung, dass es ohne Gerechtigkeit weder globale Entwicklung noch Frieden oder Stabilität geben kann, werden wir unermüdlich alle Vorstöße unterstützen, die darauf ausgerichtet sind, die Vereinten Nationen in eine weitaus inklusivere Institution zu verwandeln.
Sehr geehrter Herr Generalsekretär, ich bin fest davon überzeugt, dass Ihre prinzipientreuen und aufopferungsvollen Bemühungen zur Bewältigung humanitärer Krisen – allen voran in Gaza – sowie zur Schaffung des internationalen Friedens, trotz der Diffamierungskampagnen gegen Ihre Person und die von Ihnen geleitete Organisation, in hervorragender Weise mit dem Geist, der Bedeutung und den Zielen dieser außergewöhnlichen Auszeichnung harmonieren. In Ihrer Person grüße ich alle Mitarbeiterinnen und Mitarbeiter der Vereinten Nationen, die weltweit unter schwierigsten Bedingungen aufopferungsvoll für den Frieden im Einsatz sind, und gedenke voller Respekt der UN-Mitarbeiter, die ihr Leben verloren haben.
Ich wünsche mir, dass der Ihnen verliehene Internationale Atatürk-Friedenspreis zum Wohle der Vereinten Nationen und der gesamten Menschheit gereichen möge. Mit diesen Gedanken danke ich Ihnen erneut für Ihren Besuch in unserem Land und wünsche Ihnen viel Erfolg bei Ihrer weiteren Arbeit. Bleiben Sie wohlauf.
Речь Президента на Церемонии вручения Международной премии мира имени Ататюрка Генеральному секретарю ООН Антониу Гутерришу, 12.03.2026
Сердечно приветствую всех присутствующих, выражая самые искренние чувства, глубокое уважение и признательность.
Для меня большая честь и радость находиться сегодня вместе с вами на Церемонии вручения Международной премии мира имени Ататюрка. Особое удовлетворение вызывает возможность принимать в нашей стране моего уважаемого друга — Генерального секретаря Организации Объединённых Наций господина Антониу Гутерриша, который с 2017 года исполняет свои обязанности с высокой беспристрастностью и выдающейся мудростью. Пользуясь случаем, в вашем присутствии хочу ещё раз сказать ему: «Добро пожаловать в Турцию!»
Каждый визит уважаемого господина Гутерриша в нашу страну имеет для нас особое значение и глубокий смысл. После вступления в должность Генерального секретаря в 2017 году свой первый двусторонний визит он совершил именно в Турцию. В ходе каждого последующего визита мы все вместе становились свидетелями его весьма ценных вкладов в дело защиты беженцев, реализации проектов, направленных на обеспечение глобальной справедливости, а также в так называемую «челночную дипломатию» в контексте войны в Украине. Я испытываю большое удовлетворение от того, что по случаю его шестого визита имею честь вручить моему уважаемому другу, ставшему голосом молчаливого большинства в деле обеспечения международного мира и безопасности, Международную премию мира имени Ататюрка.
Особо хотел бы подчеркнуть, что считаю весьма значимыми его ежегодные визиты в нашу страну в рамках проявления солидарности с мусульманами по случаю благословенного месяца Рамадан. Сегодня я также искренне поздравляю и благодарю его за многочисленные усилия в борьбе с ксенофобией, культурным расизмом и дискриминацией, которые представляют собой одну из главных угроз цели мирного сосуществования. Пользуясь случаем, от всей души желаю, чтобы благословенный Рамадан вновь принёс благо нашим странам и всему человечеству, открыл двери к миру, спокойствию и стабильности во всём мире.
Дорогой друг,
Уважаемые гости,
Мы продолжаем придерживаться принципа «Мир в стране — мир во всём мире», завещанного основателем нашей Республики Гази Мустафой Кемалем Ататюрком, сочетая его с проактивным, решительным и инициативным подходом. На протяжении восьмидесяти лет мы неизменно остаёмся среди наиболее последовательных сторонников основополагающих ценностей Организации Объединённых Наций, воплощающих общую совесть человечества, стремление к глобальной солидарности и надежду на общее будущее.
Особое признание хочу выразить моему уважаемому другу господину Гутерришу. Ещё до того, как возглавить эту важнейшую международную миссию, которую он на протяжении уже девяти лет успешно выполняет, он проявил себя как политический деятель, неизменно ставивший во главу угла мир, диалог и благосостояние.
В течение десяти лет на посту Верховного комиссара ООН по делам беженцев он прилагал исключительные усилия для того, чтобы перемещённые лица получали достойное, соответствующее человеческому достоинству обращение и защиту. Убеждён, что именно его гуманное и решительное лидерство в этот период стало фундаментом, который привёл его к должности Генерального секретаря Организации Объединённых Наций. Мы стремимся внести свой вклад в тушение любого «пожара» — прежде всего конфликтов, войн, притеснений и гуманитарных кризисов в нашем регионе и за его пределами. Где бы ни были боль, драма, трагедия и слёзы, мы прилагаем все силы для их облегчения и преодоления.
Уважаемые друзья,
Во время Генерального секретарства господина Гутерриша мы укрепили и углубили вклад Турции во всех сферах под эгидой Организации Объединённых Наций. За прошедшие 10 лет мы поддерживали с господином Генеральным секретарём тесный диалог по вопросам, угрожающим миру как в нашем регионе, так и во всём мире. С удовлетворением отмечаем, что наши консультации и совместные усилия иногда приносили результаты даже в самых сложных условиях. Совместно с господином Гутерришем, приложив значительные усилия, мы реализовали Черноморскую зерновую инициативу, благодаря чему удалось предотвратить глобальный продовольственный кризис. Мы продолжаем тесное сотрудничество с Организацией Объединённых Наций в усилиях, направленных на восстановление мира в Украине и прекращение войны.
Дипломатия и диалог остаются наиболее надёжным путём к достижению справедливого и прочного мира. В эти непростые дни, когда наш регион переживает период серьёзной напряжённости, я особенно высоко ценю призывы Генерального секретаря к дипломатии и диалогу. Со своей стороны Турция ведёт активные дипломатические усилия, направленные на предотвращение дальнейшего расширения спирали насилия, связанной с иранским кризисом, которая несёт риск вовлечения всего региона в масштабную катастрофу. Несмотря на тех, кто пытается подорвать наши надежды и ослабить нашу решимость, мы будем продолжать действовать терпеливо и решительно.
Следует также особо отметить позицию Генерального секретаря по ситуации в Газе, где разворачивается одна из самых серьёзных гуманитарных трагедий нашего времени. Это жестокое испытание для человеческих ценностей подчёркивает принципиальность его позиции, а также твёрдую приверженность работе над двухгосударственным решением на основе параметров ООН. Защита беженцев, которая занимает особое место в его сердце, также остаётся важнейшей сферой нашего тесного сотрудничества. Хочу особо подчеркнуть, что это никогда не будет забыто.
В этой связи хочу вновь поблагодарить всю Организацию Объединённых Наций, которая протянула руку помощи в эти трудные дни после катастрофы века, оказывая поддержку в заживлении ран, через личность Генерального секретаря.
Дорогие гости,
Я лично являюсь свидетелем того, как Генеральный секретарь с большой самоотверженностью работает для того, чтобы оставить будущим поколениям обитаемый мир. В этой связи хочу особенно подчеркнуть важность инициатив, которые он запустил в области борьбы с изменением климата. Со стороны Турции мы готовимся принять 31-ю Конференцию сторон Рамочной конвенции Организации Объединённых Наций об изменении климата в ноябре 2026 года, с целью внести свой вклад в эти усилия.
Хочу вновь выразить благодарность господину Гутерришу за его неизменную поддержку в процессе превращения проекта «Нулевые отходы», инициированного в 2017 году под руководством моей супруги Эмине Эрдоган, в глобальную инициативу, а также за то, что он стал одним из первых, кто подписал Глобальную декларацию доброй воли «Нулевые отходы».
В рамках нашей цели сделать Стамбул центром ООН мы готовы реализовать проект «Дом ООН», который объединит офисы организации под одной крышей. Считаю, что этот проект внесёт значительный национальный вклад в инициативу Генерального секретаря «ООН-80». Каждое событие и кризис подтверждают справедливость нашей позиции, впервые высказанной 13 лет назад: «Мир больше пяти». Как лидер, верящий, что без справедливости не может быть устойчивого развития, мира и стабильности, мы продолжим поддерживать все инициативы, направленные на превращение ООН в более инклюзивную и справедливую организацию.
Генеральный секретарь, несмотря на кампании по дискредитации вашей личности и возглавляемой вами организации, я убеждён, что ваши принципиальные и самоотверженные усилия по преодолению гуманитарных кризисов, прежде всего в Газе, и по обеспечению международного мира полностью соответствуют духу, смыслу и целям нашей исключительной премии. От вашего имени приветствую весь персонал Организации Объединённых Наций, который самоотверженно трудится во имя мира в самых сложных условиях по всему миру, и с уважением вспоминаю сотрудников ООН, которые отдали жизнь своей миссии.
Желаю, чтобы Международная премия мира имени Ататюрка, которую мы вручаем вам, стала источником благ для Организации Объединённых Наций и всего человечества.
С этими мыслями ещё раз благодарю вас за визит в нашу страну и желаю успехов в вашей деятельности.
Будьте здоровы и всего наилучшего.
خطابُ سيادةِ رئيسِ الجمهورية في حفلِ تسليمِ جائزةِ أتاتورك الدوليّة للسلام
إلى الأمين العام للأمم المتحدة أنطونيو غوتيريش
12/03/2026
أحيّيكم بأصدق مشاعري، وبكل احترامٍ ومودّة،
إنني أعيش سعادة غامرة بتواجدي معكم بمناسبة مراسم منح جائزة أتاتورك الدولية للسلام. كما يسعدني أن أستضيف في بلادنا صديقي العزيز، سعادة السيد أنطونيو غوتيريش، الذي يتولى منصب الأمين العام للأمم المتحدة منذ عام 2017 بكل حيادية وبصيرة نافذة. وأغتنم هذه الفرصة لأقول له مرةً أخرى، وأمامكم جميعًا: أهلاً وسهلاً بك في تركيا.
لقد حملت كل زيارة قام بها السيد غوتيريش لبلادنا أهمية ومعنى خاصاً بالنسبة لنا. فقد أجرى سيادته أول زيارة ثنائية له بعد توليه منصب الأمين العام في عام 2017 إلى تركيا أيضاً. وفي كل زيارةٍ لاحقة، شهدنا جميعًا إسهاماته القيّمة في حماية اللاجئين، وفي كل زيارةٍ لاحقة، شهدنا جميعاً إسهاماته القيّمة في حماية اللاجئين، وتنفيذ المشاريع الرامية إلى إرساء العدالة العالمية، وكذلك مساهماته القيّمة في الدبلوماسية المكوكية في سياق الحرب في أوكرانيا.” إنه لمن دواعي سروري البالغ أن أقدم جائزة أتاتورك الدولية للسلام لصديقي العزيز، الذي بات بحق صوتاً للأغلبية الصامتة من أجل إرساء السلام والأمن الدوليين، وذلك بمناسبة زيارته السادسة هذه.
كما أود أن أعرب بشكل خاص عن تقديري لزيارته لبلادنا في إطار زيارات التضامن مع المسلمين التي يقوم بها سنوياً بمناسبة شهر رمضان المبارك، وهو أمر أجده ذا دلالة عميقة. وأغتنم هذه الفرصة لأهنئه وأشكره أيضاً على جهوده التي لا حصر لها في مكافحة ظاهرة رهاب الأجانب، والعنصرية الثقافية، والتمييز، وهي الظواهر التي تشكل اليوم أكبر تهديد لهدف التعايش السلمي معاً. وبهذه المناسبة، أتمنى من أعماق قلبي أن يحمل شهر رمضان الفضيل مرة أخرى الخير لبلداننا وللإنسانية جمعاء، وأن يفتح أبواب السلام والطمأنينة والاستقرار في جميع أنحاء العالم على مصراعيها.
صديقي العزيز،
ضيوفنا الكرام،
ما زلنا نحافظ على مبدأ “السلام في الوطن، السلام في العالم”، الذي ورثناه عن مؤسس جمهوريتنا، الغازي مصطفى كمال أتاتورك، وذلك من خلال صهر هذا المبدأ برؤية استباقية وجريئة ومبادرة، تضعه في صلب سياستنا الخارجية. إننا نعدُّ من أقوى الداعمين، منذ 80 عاماً، للقيم التأسيسية للأمم المتحدة، التي تمثل الضمير المشترك للإنسانية، وإرادة التضامن العالمي، والأمل في المستقبل. وحيثما وجد حريقٌ، لا سيما في النزاعات والحروب والمظالم والأزمات الإنسانية في منطقتنا، فإننا نسارع بحمل الماء لإخماده. وأينما وجد ألمٌ أو مأساة أو دموع، فإننا نبذل قصارى جهدنا وبكل ما أوتينا من قوة لتسكين تلك الآلام وإنهاء تلك المعاناة.
وبالطبع، أود هنا أن أنصف صديقي العزيز غوتيريش وأعطيه حقه بشكل خاص. فالسيد غوتيريش كان سياسياً يضع السلام والحوار والرفاه في المقدمة، حتى قبل توليه هذه المهمة الرفيعة التي يؤديها بنجاح كبير منذ 9 سنوات. لقد قدّم مساهمات فريدة في زيادة الرفاهية وترسيخ الديمقراطية في بلاده إبان رئاسته للوزراء في البرتغال، ونال تقدير شعبه بفضل نهجه السياسي البنّاء والتصالحي. أما خلال العقد الذي قضاه في منصب المفوض السامي للأمم المتحدة لشؤون اللاجئين، والذي امتد لعشر سنوات، فقد بذل جهوداً حثيثة لضمان معاملة النازحين وحمايتهم بما يليق بالكرامة الإنسانية. وإنني على يقين بأن قيادة السيد غوتيريش الحكيمة والحازمة في تلك المرحلة هي التي شكلت المحطة المفصلية التي حملته إلى منصب الأمين العام للأمم المتحدة.
أصدقائي الأعزاء،
لقد عملنا خلال فترة تولي السيد غوتيريش منصب الأمانة العامة على تعزيز وتعميق مساهمات تركيا في كافة المجالات تحت مظلة الأمم المتحدة. وعلى مدار السنوات العشر الماضية، كنا في حوار وثيق مع السيد الأمين العام بشأن القضايا التي تهدد السلام، سواء في منطقتنا أو في العالم أجمع. لقد شهدنا بامتنان أن هذه المشاورات والجهود قد أتت ثمارها حتى في أصعب الظروف. وبفضل “مبادرة البحر الأسود لنقل الحبوب”، التي بذلنا فيها جهوداً مكثفة مع السيد غوتيريش، نجحنا في الحيلولة دون وقوع أزمة غذاء عالمية. كما نواصل تعاوننا الوثيق مع الأمم المتحدة في المساعي الرامية إلى إعادة بناء السلام في أوكرانيا وإنهاء الحرب.
إن الدبلوماسية والحوار هما السبيل الأكثر أماناً نحو سلام عادل ودائم. وعليه، أود أن أؤكد أنني أولي أهمية كبيرة لدعوات السيد الأمين العام للدبلوماسية والحوار في هذه الأيام العصيبة التي تحولت فيها منطقتنا إلى ‘حلقة من نار. وبصفتنا تركيا، فإننا ندير حراكاً دبلوماسياً مكثفاً لمنع تفاقم دوامة العنف التي تتخذ من إيران مركزاً لها، والتي تحمل خطر جر جغرافيتنا نحو كارثة شاملة وسنواصل العمل بصبرٍ وإصرار، رغم من يحاولون إحباط الآمال وثنينا عن نضالنا.
وأرى من المفيد هنا التأكيد على ما يلي: إن الموقف الذي أبداه السيد الأمين العام في غزة، حيث تُرتكب واحدة من أكبر المظالم في عصرنا، سيظل دائماً محط فخر واعتزاز. ففي ظل هذه الوحشية التي تضع القيم الإنسانية على المحك، أظهر السيد الأمين العام الموقف المبدئي المتوقع منه بكل قوة، ولم يتنازل أبداً عن عزمه على العمل من أجل حل الدولتين على أساس معايير الأمم المتحدة. لقد كانت حماية اللاجئين، التي تحتل مكانة استثنائية في قلب السيد غوتيريش، مجالاً آخر عملنا فيه بتعاون وثيق. وأود أن أؤكد هنا أن هذا الأمر لن يُنسى أبداً.
وبهذه المناسبة، أتوجه مرة أخرى بالشكر لمنظمة الأمم المتحدة جمعاء في شخص السيد الأمين العام، على يد الصداقة التي مدت لنا في تلك الأيام العصيبة التي عشناها عقب كارثة القرن، ودعمهم لنا في مداواة الجراح.
ضيوفنا الكرام،
إنني شاهد شخصياً على العمل الدؤوب والتفاني الكبير الذي يبذله السيد الأمين العام من أجل تحقيق هدف ترك عالم صالح للعيش للأجيال القادمة. وبهذه المناسبة، أود أن أؤكد على أهمية المبادرات التي أطلقها سيادته، لا سيما في مجال مكافحة التغير المناخي. وبهدف المساهمة في هذه الجهود، تستعد تركيا لاستضافة الدورة الحادية والثلاثين لمؤتمر الأطراف (COP31) في اتفاقية الأمم المتحدة الإطارية بشأن تغير المناخ، والمقرر عقدها في نوفمبر 2026.
كما أود أن أجدد شكري للسيد غوتيريش، الذي لم يدخر جهداً في دعم عملية الأمم المتحدة التي مكنت “مشروع صفر نفايات” – الذي أطلقناه عام 2017 برعاية زوجتي السيدة أمينة أردوغان – من التحول إلى مبادرة عالمية، وكان سيادته من أوائل الموقعين على “بيان النوايا الحسنة العالمي لصفر نفايات”.
وتماشياً مع رؤيتنا الرامية لجعل إسطنبول مركزاً للأمم المتحدة، فقد أصبحنا على أتم الاستعداد لإخراج مشروع “بيت الأمم المتحدة” إلى حيز التنفيذ، والذي سيجمع مكاتب المنظمة تحت سقف واحد. وأعتقد أن هذا المشروع سيقدم مساهمة هامة على المستوى الوطني لمبادرة “الأمم المتحدة 80” التي أطلقها السيد الأمين العام. إن كل حادثة وأزمة نمر بها تؤكد مجدداً صواب مقولتنا: “العالم أكبر من خمسة”، والتي أطلقناها لأول مرة قبل 13 عاماً. بصفتي قائداً يؤمن بأنه لا يمكن تحقيق التنمية أو السلام أو الاستقرار في العالم دون عدالة، فإننا سنواصل دعم كافة المبادرات التي تهدف إلى تحويل الأمم المتحدة إلى هيكل أكثر شمولية.
السيد الأمين العام،
على الرغم من حملات التشويه الموجهة ضد شخصكم وضد المنظمة التي تقودونها، فإنني أؤمن بأن جهودكم المبدئية والتفانية التي تبذلونها من أجل تجاوز الأزمات الإنسانية -وعلى رأسها غزة- وإرساء السلام الدولي، تتوافق تماماً مع روح ومعنى وأهداف جائزتنا المتميزة هذه. ومن خلالكم، أحيي كافة موظفي الأمم المتحدة الذين يؤدون مهامهم بتفانٍ من أجل السلام في ظل ظروف قاسية في كافة أنحاء العالم، وأستذكر بكل احترام موظفي الأمم المتحدة الذين فقدوا حياتهم.
وأتمنى أن تكون جائزة أتاتورك الدولية للسلام التي منحناها لسيادتكم وسيلة للخير للأمم المتحدة وللبشرية جمعاء.
وفي ضوء هذه الأفكار، أشكركم مرة أخرى على زيارتكم لبلدنا، وأتمنى لكم النجاح في أعمالكم. دمتم في أمان الله.
سخنرانی جناب آقای رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در مراسم اهدای جایزه بین المللی صلح آتاترک به آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل متحد
12/03/2026
با صمیمانهترین احساسات قلبی و با احترام به حضورتان سلام می کنم.
مایۀ بسی خرسندی و افتخار است که به مناسبت مراسم اعطای جایزه بینالمللی صلح آتاترک، در جمع شما حضور دارم. باعث کمال مسرت است که در کشورمان میزبان دوست ارجمندم، جناب آقای آنتونیو گوترش، که از سال ۲۰۱۷ تا کنون مسئولیت دبیرکلی سازمان ملل متحد را با بیطرفی و درایتی وافر عهدهدار بودهاند، هستیم. بار دیگر در محضر شما، آمدن ایشان را به ترکیه خیرمقدم عرض میکنم.
هر یک از سفرهای جناب آقای گوترش به کشورمان، برای ما همواره از اهمیت و معنای ویژهای برخوردار بوده است. کما اینکه ایشان پس از عهدهدار شدن مسئولیت دبیرکلی سازمان ملل در سال ۲۰۱۷، نخستین سفر دوجانبه خود را نیز به ترکیه انجام دادند. در هر یک از سفرهای بعدی ایشان، همگی از نزدیک شاهد نقشآفرینی مؤثر وی در زمینه های حمایت از پناهجویان، اجرای پروژه هایی با هدف استقرار عدالت و صلح جهانی و نیز اجرای دیپلماسی رفت و برگشتی و میانجگرانه در جریان جنگ اوکراین بودهایم. مایۀ خرسندی و افتخار فراوان است که در ششمین سفر ایشان، جایزه بینالمللی صلح آتاترک را به دوست ارجمندم که در برقراری صلح و امنیت بینالمللی عملاً صدای رسای اکثریت خاموش جهان بوده اند، تقدیم میدارم.
در این مجال مایلم بهطور ویژه خاطرنشان شوم که حضور سالانۀ ایشان در کشورمان به مناسبت ماه مبارک رمضان، در چارچوب سلسله دیدارهای همبستگی با مسلمانان، برای ما از معنا و ارزش خاصی برخوردار است. امروز، در شرایطی که بیگانههراسی، نژادپرستی فرهنگی و تبعیض، بزرگترین تهدید در برابر آرمان همزیستی مسالمتآمیز در جهان به شمار میرود؛ به پاس تلاشهای بیشمار و بی بدیل ایشان در مبارزه با این پدیدهها صمیمانه تبریک گفته و سپاسگزاری میکنم. فرصت را غنیمت شمرده از صمیم قلب تمنّا می کنم که ماه مبارک رمضان بار دیگر برای کشورمان و برای تمامی بشریت منشأ خیر و برکت باشد و درهای صلح، آرامش و ثبات را در سراسر جهان تا نهایت بگشاید.
دوست گرانقدر،
میهمانان ارجمند،
ما امروزه اصل “صلح در وطن، صلح در جهان” را که میراث فکری بنیانگذار جمهوری ترکیه غازی مصطفی کمال آتاترک است، با رویکردی فعال، پویا و مبتکرانه عجین نموده و همچنان در مرکز سیاست خارجی خود به کار می گیریم. ما در عین حال طی هشتاد سال گذشته، همواره از حامیان قدرتمند ارزشهای بنیادین سازمان ملل متحد بودهایم؛ ارزشهایی که نمایانگر وجدان مشترک بشریت، اراده همبستگی جهانی و امید به آینده است. ما از هیچ تلاشی در مقابله با درگیریها، جنگها، ظلمها و بحرانهای انسانی به خصوص در منطقه خود دریغ نکرده و آبی بر آتشی که در هر نقطهای از جهان برافروخته باشد، می ریزیم. هر جا که رنجی، اندوهی، فاجعهای یا اشکی وجود داشته باشد، با تمام توان میکوشیم تا آن را تسکین بخشیم.
در اینجا لازم است بهطور ویژه حق دوست گرانقدر خود جناب آقای گوترش را ادا کنم. جناب آقای گوترش، پیش از آنکه این مسئولیت خطیر را که اکنون نه سال است با موفقیتی چشمگیر اجرا می کنند، بر عهده بگیرند نیز سیاستمداری بودند که همواره صلح، گفتوگو و رفاه را در اولویت کار خود قرار میدادند. ایشان به عنوان نخستوزیر پرتغال، سهمی وصف-ناپذیر در افزایش رفاه و نهادینهسازی دموکراسی در کشور خود داشته و با نگرش سیاسی سازنده و میانجگرانه خویش، تحسین ملت خود را به دست آوردند. وی به همین شکل در دوره ده ساله تصدی مسئولیت کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، همت والایی در راستای تحقق رفتاری درخور کرامت انسانی و نیز حمایت از پناهندگانی که مجبور به ترک وطن خود شده اند، صرف نموده است. اینجانب بر این باورم که رهبری متعهدانه، مسئولانه و مبتنی بر وجدان ایشان در این دوره، گذاری تعیینکننده در مسیر انتصاب وی به مقام دبیرکلی سازمان ملل متحد را شکل داده است.
دوستان گرامی،
در دوران دبیرکلی جناب آقای گوترش، ما مشارکتهای ترکیه را در چارچوب سازمان ملل متحد در تمامی عرصهها تقویت و تعمیق نمودیم. در طول ده سال گذشته در خصوص مسائلی که تهدیدی برای صلح چه در منطقه خود و چه در سطح جهانی محسوب می شدند، ارتباطی نزدیک با جناب دبیرکل داشتهایم. در کمال خرسندی شاهد مثمر ثمر واقع شدن این همفکری و تلاشهای مشترک حتی در دشوارترین شرایط بوده¬ایم. در پرتو تلاشهای بی وقفه با همراهی جناب آقای گوترش در روند توافق انتقال امن غلات اوکراین از دریای سیاه، موفق شدیم از بروز یک بحران جهانی در حوزه امنیت غذایی جلوگیری کنیم. همچنین در راستای برقراری دوباره صلح در اوکراین و پایان بخشیدن به جنگ، همکاری نزدیک خود را با سازمان ملل متحد، کماکان ادامه خواهیم داد.
دیپلماسی و گفتوگو، مطمئنترین مسیر برای دستیابی به صلحی عادلانه و پایدار است. از اینرو در این روزهای دشوار که منطقه ما به حلقهای از آتش بدل شده است، معتقدم که فراخوانهای جناب دبیرکل برای دیپلماسی و گفتوگو از این منظر شایان تقدیر است. جمهوری ترکیه نیز برای جلوگیری از گسترش هرچه بیشتر جنگی که در ایران در جریان است و خطر سوق دادن منطقه به سوی فاجعهای فراگیر را در پی دارد، مذاکرات دیپلماتیک فشرده ای را دنبال می کند. علیرغم کارشنکنی کسانی که میکوشند امیدها را درهم شکنند و ما را از این مبارزه باز دارند، با شکیبایی و عزم راسخ به تلاش خود ادامه خواهیم داد.
در اینجا لازم است این را نیز یادآور شوم؛ یکی از بزرگترین مظالم عصر حاضر در غزه رقم می خورد و موضعی که جناب دبیرکل در قبال آن اتخاذ کردهاند، همواره با ستایش و تحسین یاد خواهد شد. در برابر این فاجعه هولناک که به مثابه سنگ محک ارزشهای انسانی است، جناب دبیر کل همانطور که انتظار می رفت موضع اصولی خود را با قاطعیت و صراحت ابراز نموده و هرگز از عزم خود در جهت یافتن راهحلی بر مبنای هر دو دولت در چارچوب معیارهای سازمان ملل متحد عدول نکرده است. حوزه دیگری از همکاری های مشترک ما و جناب آقای گوترش حمایت از پناهجویان می-باشد که در قلب و اندیشه ایشان از جایگاه ویژه ای برخوردار است. در اینجا می خواهم تاکید کنم که این مساله نیز هرگز از خاطرها نخواهد رفت.
فرصت را غنیمت می شمرم و بار دیگر از تمامی سازمان ملل متحد و شخص جناب دبیرکل که در روزهای سخت پس از فاجعه بزرگ زلزله در ترکیه، دست دوستی به سوی ما دراز کردند و در التیام آلام و ترمیم زخمهای ما یاریرسان بودند، تشکر و قدردانی می نمایم.
میهمانان ارجمند،
جناب دبیرکل در راستای هدف برجای گذاشتن جهانی قابل زیست برای نسلهای آینده، با از خودگذشتگی فراوانی تلاش مینمایند و اینجانب شخصاً شاهد آن بوده¬ام. در این مجال همچنین لازم است بر اهمیت ابتکار عمل ایشان در حوزۀ مبارزه با تغییرات اقلیمی تأکید نمایم. در این راستا جمهوری ترکیه نیز با هدف مشارکت فعال در این روند، در حال آمادگی برای میزبانی از سی و یکمین کنفرانس طرفهای کنوانسیون سازمان ملل متحد در خصوص تغییرات اقلیمی در نوامبر سال ۲۰۲۶ میباشد.
همچنین در روند تبدیل شدن پروژه “پسماند صفر” که در سال ۲۰۱۷ به ابتکار همسرم امینه اردوغان آغاز گردید، به یک حرکت جهانی و در طی مراحل آن در سازمان ملل متحد؛ جناب آقای گوترش از هیچ کمکی دریغ نورزیده و در شمار نخستین امضا کنندگان “بیانیه حسن نیت جهانی پسماند صفر” بودند. از این رو بار دیگر مراتب سپاس خود را به ایشان ابراز میدارم.
در چارچوب هدف تبدیل استانبول به یکی از مراکز اصلی سازمان ملل متحد، آمادگی کامل داریم تا پروژه “خانه سازمان ملل متحد” که دفاتر وابسته به این سازمان را زیر یک سقف گرد هم خواهد آورد، را به مرحله اجرا درآوریم. بر این باورم که این امر می تواند گامی موثر در راستای پروژه جناب دبیرکل به مناسبت هشتاد سالگی سازمان ملل متحد محسوب شود.
سیزده سال پیش نخستین بار این باور خود را بر زبان آوردم که “جهان از پنج بزرگتر است” و هر رویداد و بحرانی که تجربه میکنیم، بار دیگر بر درستی این ارزیابی صحّه می گذارد. به عنوان رهبری که بر این باور است اگر عدالت نباشد توسعه، صلح و ثبات در جهان محقق نخواهد شد؛ به حمایت از تمامی تلاش ها در جهت تبدیل سازمان ملل متحد به ساختاری فراگیرتر ادامه خواهم داد.
جناب دبیرکل،
علیرغم کارزارهای تخریبی که علیه شخص شما و نهادی که رهبری آن را بر عهده دارید به راه افتاده است، بر این باورم که تلاشهای اصولی و فداکارانه شما در راستای حل و فصل بحرانهایی که گریبانگیر بشریت است و استقرار صلح بینالمللی به ویژه در مساله غزه، در خور تقدیر بوده و با روح، مفهوم و اهداف این جایزه ممتاز همخوانی دارد. بدین وسیله در حضور شما به کارکنان سازمان ملل متحد که در اقصی نقاط جهان و در شرایطی صعب و دشوار، فداکارانه برای تحقق صلح خدمت میکنند، درود می فرستم و با احترام یاد کارمندانی که جان خود را از دست دادهاند، گرامی میدارم.
امید آن دارم که “جایزه بینالمللی صلح آتاترک” که به جنابعالی اعطا میگردد، برای سازمان ملل متحد و تمامی بشریت منشأ خیر و برکت باشد.
در پرتو این باور بار دیگر از سفر شما به کشورمان سپاسگزاری نموده و برایتان در تمامی امور آرزوی موفقیت دارم.
پایدار و سلامت باشید.
土耳其共和国总统在阿塔图尔克国际和平奖颁奖典礼上向联合国秘书长
安东尼奥·古特雷斯颁发奖项的讲话
2026年3月12日
我以真挚的情感、心怀尊重和深情向各位致意。
我很高兴能在阿塔图尔克国际和平奖颁奖典礼上与大家相聚一堂，也很高兴在我国接待我亲爱的朋友–尊敬的安东尼奥·古特雷斯先生，他自2017年以来一直以秉持公正和富有远见的工作方式担任着联合国秘书长一职。在诸位的见证下，我再次欢迎他来到土耳其。
古特雷斯先生每一次访问我们国家对我们来说都具有重要性和特殊意义。2017年担任联合国秘书长后，他与联合国同事们的首次双边访问就是从土耳其开始进行的。在每次后续访问中，我们都见证了他在繁忙交织的外交中对难民保护、全球正义建设项目实施以及乌克兰战争等方面所做出的宝贵贡献。我非常高兴在其第六次访问之际，将阿塔图尔克国际和平奖颁发给我亲爱的朋友，在建立国际和平与安全的议题中多数人保持沉默，他是愿意挺身而出，为之发声的人。
我想表达的是，他每年在斋月期间为展示与穆斯林团体的互助互信, 来访我们国家，这一点特别让我深感意义重大。鉴于他和联合国同事们在打击仇外、文化种族主义以及歧视方面所做的众多工作，在此我也想表达对他们的祝贺和谢意。这些问题如今对世界和平共处目标构成了最大威胁。借此之际，我真诚地希望斋月再次为我们国家和全人类带来祝福，并为全世界打开和平、安宁与稳定的大门。
亲爱的朋友，
尊敬的来宾们，
我们一直以积极、果断和创新的方式，将“国内和平，世界和平”原则作为外交政策的核心，这一原则从我们共和国的创始人穆斯塔法·凯末尔·阿塔图尔克那里传承下来。80年来，我们一直是联合国创始价值观最坚定的支持者之一，这些价值观代表了人类的共同良知、全球团结的意志以及对未来的希望。我们携带水源，随时扑灭火灾，尤其是在我们地区的冲突、战争、迫害和人道主义危机中扮演着重要角色。无论哪里有痛苦、悲剧、泪水，我们都会竭尽全力去缓解那里的紧张局势。
当然，我想把这一成果归功于我亲爱的朋友—古特雷斯。在担任这项他已经成功完成了九年的重要职责之前，古特雷斯先生是一位强调和平、对话与繁荣发展的政治家。作为时任葡萄牙总理，他为促进繁荣和民主扎根在其国做出了独特贡献，并以其建设性与和解的政治风格赢得了人民的认可。在担任联合国难民事务高级专员的十年内，他为确保流离失所的平民们得到应有的人类尊严的待遇和保护做出了杰出努力。我相信，古特雷斯先生在这一进程中的尽责和坚定领导，正是促进他担任联合国秘书长一职的要素。
亲爱的朋友们，
在古特雷斯先生担任联合国秘书长期间，我们在联合国的各个领域加强并深化了土耳其所作的贡献。在过去的十年里，我们一直与秘书长先生就威胁我们地区乃至世界和平的问题保持密切的对话。我们很高兴看到，即使在最艰难的条件下，这些磋商和努力有时也能取得成果。我们与古特雷斯先生共同努力的黑海粮食倡议成功阻止了全球粮食危机。我们将继续与联合国密切合作，致力于重建和平并结束乌克兰战争。
外交和对话是通往公正持久和平的最安全途径。因此，我想强调，在我们地区如今变成被战火包围的艰难时期，我认为秘书长先生呼吁外交和对话显得格外有价值。作为土耳其，我们正在进行密集的外交沟通，以防止以伊朗为中心的暴力恶性循环进一步扩大，这种恶性循环有可能将我们地区拖入全面灾难。尽管有人想抹杀希望、打消我们的斗志，我们仍会耐心坚定地继续努力奋斗。
我也觉得很有帮助的是，秘书长先生在加沙上的立场——我们这个时代最严重暴行之一发生的地方——将永远受到赞扬。面对这场考验我们人类价值观的暴行，秘书长先生坚定地展现了应有的原则态度，从未妥协其基于联合国参数推动两国方案的决心。难民保护在古特雷斯先生心中占有特殊的位子，也是我们密切合作的领域之一。我想强调，这件事将永远不会被历史遗忘。
在此之际，我要感谢全体联合国组织，秘书长先生本人，在土耳其世纪大地震后艰难的日子里，向我们伸出友好的援助之手，支持帮助我们疗愈创伤。
尊敬的来宾们，
我亲眼见证了秘书长先生正以极大的奉献精神，致力于为未来世代留下一个宜居的世界。在此之际，我想强调他和联合国同事们发起各项举措的重要性，尤其是在应对气候变化领域。作为土耳其，我们将在2026年11月第31届联合国气候变化框架公约上为这一领域努力做出贡献。目前我们正在筹备主办缔约方大会。
我要再次感谢古特雷斯先生，他是《全球零废弃友好宣言》的首批签署者之一，并感谢他对此宣言联合国进程的支持，这也促使了在2017年我夫人埃米娜·埃尔多安领导下启动的零废弃项目最终发展成为全球倡议。
秉持着将伊斯坦布尔打造为联合国中心的愿景，我们将继续推进联合国大厦项目，将联合国下属组织的各办公室汇聚于同一屋檐下。
我们准备好了。我认为从国家层面，该项目将为联合国秘书长的80周年倡议做出重要贡献。我们经历的每一次事件和危机都证实了我们13年前首次表达的“世界大于五”的正确性。作为一名坚信没有正义就无法实现发展、和平与稳定的领导者，我们将继续支持所有旨在将联合国转变为更具综合包容性结构的倡议。
秘书长先生，尽管存在针对您和您领导的组织的诽谤污蔑，我相信您为克服人道主义危机，尤其是在加沙地区，以及建立国际和平所做的原则性和自我牺牲的努力，符合这一非凡奖项的精神、意义和目标。在您面前，我向那些在艰难条件下无私为和平努力工作的联合国工作人员致敬，并以崇高的敬意缅怀那些牺牲生命的联合国工作人员。
我希望我们授予您的阿塔图尔克国际和平奖，能惠及联合国和全人类。
满怀着这样的心意，我再次感谢您访问我们的国家，祝愿您工作顺利。
祝各位身体健康。
Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın BMT Baş Katibi Antonio Quterreşə
Atatürk Beynəlxalq Sülh Mükafatının təqdimetmə mərasimindəki çıxışı, 12.03.2026
Sizi ən səmimi duyğularımla, hörmət və məhəbbətlə salamlayıram.
Atatürk Beynəlxalq Sülh Mükafatının təqdimetmə mərasimi münasibətilə sizinlə bir arada olmaqdan böyük məmnunluq duyuram. 2017-ci ildən etibarən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi vəzifəsini qərəzsiz və böyük uğurla icra edən dəyərli dostum cənab Antonio Quterreşi ölkəmizdə qəbul etməkdən məmnunluq duyuram. Bir daha sizin huzurunuzda ona Türkiyəyə xoş gəlmisiniz deyirəm.
Cənab Quterreşin ölkəmizə hər səfəri bizim üçün xüsusi əhəmiyyət və məna daşımışdır. Cənab Quttereş 2017-ci ildə Baş katib vəzifəsini üzərlərinə götürdükdən sonra ilk ikitərəfli səfərlərini yenə Türkiyəyə etmişdir. Sonrakı hər səfərində qaçqınların qorunması, qlobal ədalətin təmin olunmasına dair layihələrin həyata keçirilməsi və Ukraynadakı müharibə kontekstində vasitəçilik diplomatiyasına verdiyi dəyərli töhfələrin şahidi olduq. Beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyin təmin olunması üçün sanki səssiz çoxluğun səsi olan dəyərli dostuma bu altıncı səfəri münasibətilə Atatürk Beynəlxalq Sülh Mükafatını təqdim etməkdən böyük məmnuniyyət duyuram.
Ramazan-ı Şərif münasibətilə hər il müsəlmanlarla həmrəylik səfərləri çərçivəsində ölkəmizə gəlməsini də ayrıca mənalı hesab etdiyimi xüsusilə qeyd edirəm. Bu gün sülh içində birgə yaşamaq məqsədinə ən böyük təhdid olan xaricilərə olan düşmənlik, mədəni irqçilik və ayrı-seçkiliklə mübarizə sahəsindəki saysız fəaliyyətinə görə ona təşəkkür edir, təbrik edirəm. Bu vəsilə ilə Ramazan-ı Şərifin ölkələrimizə və bütün bəşəriyyətə bir daha xeyir-bərəkət gətirməsini, dünyada sülh, huzur və sabitliyə gedən qapıları sonuna qədər açmasını ürəkdən arzulayıram.
Dəyərli dostum,
Hörmətli qonaqlar,
Cümhuriyyətimizin banisi Qazi Mustafa Kamal Atatürkdən miras qalan “yurdda sülh, cahanda sülh” prinsipini fəal, təşəbbüskar və dinamik bir anlayışla həyata keçirdiyimiz xarici siyasətimizin əsas istiqaməti olaraq qoruyuruq. Bəşəriyyətin ortaq vicdanını, qlobal həmrəylik iradəsini və gələcəyə yönəlmiş ümidini təmsil edən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının qurucu dəyərlərinin 80 ildir ən güclü tərəfdarlarından biriyik. Başda bölgəmizdəki münaqişələr, müharibələr, zülm və humanitar böhranlar olmaqla, harada yanğın varsa, onu söndürmək üçün səy göstəririk. Harada bir ağrı, dram, faciə, göz yaşı varsa, bütün gücümüzlə onu dindirməyə çalışırıq.
Təbii ki, burada dəyərli dostum Quterreşin haqqını xüsusilə qeyd etmək istəyirəm. Cənab Quterreş, 9 ildir böyük uğurla icra etdiyi bu mühüm vəzifəni üzərinə götürməzdən əvvəl də sülhü, dialoqu və rifahı önə çıxaran bir siyasətçi olmuşdur. Portuqaliyanın Baş naziri kimi ölkəsində rifahın artmasına və demokratiyanın möhkəmlənməsinə mühüm töhfələr vermiş, qurucu və uzlaşdırıcı siyasət üslubu ilə xalqının rəğbətini qazanmışdır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarı kimi fəaliyyət göstərdiyi 10 il ərzində isə didərgin düşmüş insanların insan ləyaqətinə yaraşır şəkildə qəbul olunması və qorunması istiqamətində böyük səylər göstərmişdir. Hesab edirəm ki, cənab Quterreşin bu mərhələdə nümayiş etdirdiyi vicdanlı və qətiyyətli liderlik onu Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibliyinə aparan mühüm bir mərhələ olmuşdur.
Dəyərli dostlar,
Cənab Quterreşin Baş katibliyi dövründə Türkiyənin Birləşmiş Millətlər çərçivəsindəki töhfələrini hər sahədə gücləndirdik və dərinləşdirdik. Geridə qalan 10 il ərzində cənab Baş katib ilə həm bölgəmizdə, həm də dünyada sülhü təhdid edən məsələlər üzrə sıx dialoq şəraitində olmuşuq. Bu məsləhətləşmələrimizin və səylərimizin bəzən ən çətin şərtlərdə belə nəticə verdiyini məmnuniyyətlə müşahidə etdik. Cənab Quterreşlə birlikdə intensiv şəkildə çalışdığımız Qara dəniz Taxıl Təşəbbüsü sayəsində qlobal ərzaq böhranının qarşısını almağa nail olduq. Ukraynada sülhün yenidən bərqərar olunması və müharibənin sona çatdırılması istiqamətində Birləşmiş Millətlər ilə sıx əməkdaşlığımızı davam etdiririk.
Diplomatiya və dialoq ədalətli və davamlı sülhə aparan ən etibarlı yoldur. Buna görə də bölgəmizin bir atəş halqasına çevrildiyi bu çətin dövrdə cənab Baş katibin diplomatiya və dialoq çağırışlarını son dərəcə dəyərli hesab edirəm. Türkiyə olaraq biz də regionumuzu ümumi bir fəlakətə sürükləmə riski daşıyan İran mərkəzli zorakılıq spiralının daha da genişlənməsinin qarşısını almaq üçün intensiv diplomatik fəaliyyət aparırıq. Ümidləri qırmaq, mübarizəmizdən vaz keçmək istəyənlərə baxmayaraq, səbr və qətiyyətlə fəaliyyətimizi davam etdirəcəyik.
Burada bir məqamı da xüsusilə qeyd etmək istəyirəm: cənab Baş katibin dövrümüzün ən böyük faciələrindən birinin yaşandığı Qəzzada nümayiş etdirdiyi mövqe daim təqdirlə xatırlanacaqdır. İnsanlığın dəyərlərinin sınağa çəkildiyi bu faciə qarşısında cənab Baş katib gözlənilən prinsipial mövqeni açıq şəkildə ortaya qoymuş, Birləşmiş Millətlər prinsipləri əsasında iki dövlətli həll istiqamətindəki qətiyyətindən geri çəkilməmişdir. Cənab Quterreşin xüsusi həssaslıqla yanaşdığı qaçqınların müdafiəsi məsələsi də bizim sıx əməkdaşlıq etdiyimiz sahələrdən biri olmuşdur. Bunun heç vaxt unudulmayacağını burada xüsusilə vurğulamaq istəyirəm.
Bu münasibətlə, əsrin fəlakətindən sonra yaşadığımız çətin günlərdə bizə dost əlini uzadaraq yaraların sarılmasına dəstək verən Birləşmiş Millətlər Təşkilatına, şəxsən cənab Baş katibin simasında bir daha təşəkkür edirəm.
Hörmətli qonaqlar,
Cənab Baş katibin gələcək nəsillərə yaşana bilən bir dünya buraxmaq məqsədilə böyük fədakarlıqla çalışdığına şəxsən şahidəm. Bu münasibətlə onun xüsusilə iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə sahəsində başladığı təşəbbüslərin əhəmiyyətini vurğulamaq istəyirəm. Türkiyə olaraq bu istiqamətdə atılan addımlara töhfə vermək məqsədilə 2026-cı ilin noyabr ayında Birləşmiş Millətlər İqlim Dəyişikliyi Çərçivə Konvensiyasının 31-ci Tərəflər Konfransına ev sahibliyi etməyə hazırlaşırıq.
Həyat yoldaşım Əminə Ərdoğanın təşəbbüsü ilə 2017-ci ildə başladığımız Sıfır Tullantı Layihəsinin qlobal bir təşəbbüsə çevrilməsinə töhfə verən və Birləşmiş Millətlər prosesində dəstəyini əsirgəməyən, Qlobal Sıfır Tullantı Yaxşı Niyyət Bəyannaməsinin ilk imzaçılarından olan cənab Quterreşə bir daha təşəkkür edirəm.
İstanbulu Birləşmiş Millətlər mərkəzlərindən birinə çevirmək hədəfimiz çərçivəsində təşkilatın ofislərini eyni dam altında birləşdirəcək Birləşmiş Millətlər Evi layihəsini həyata keçirməyə hazırıq. Bu layihənin cənab Baş katibin “Birləşmiş Millətlər 80” təşəbbüsünə də milli səviyyədə mühüm töhfə verəcəyinə inanıram. Yaşadığımız hadisələr və böhranlar 13 il əvvəl irəli sürdüyümüz “dünya beşdən böyükdür” tezisinin nə qədər haqlı olduğunu bir daha göstərir. Ədalət olmadan dünyada inkişafın, sülhün və sabitliyin mümkün olmayacağına inanan bir lider olaraq Birləşmiş Millətləri daha əhatəli bir quruluşa çevirməyə yönəlmiş bütün təşəbbüsləri dəstəkləməyə davam edəcəyik.
Cənab Baş katib, şəxsinizə və rəhbərlik etdiyiniz təşkilata qarşı aparılan qaralama kampaniyalarına baxmayaraq, xüsusilə Qəzza başda olmaqla humanitar böhranların aradan qaldırılması və beynəlxalq sülhün təmin edilməsi istiqamətində ortaya qoyduğunuz prinsipial və fədakar səylərin bu müstəsna mükafatın ruhu və məqsədi ilə tam uyğun olduğuna inanıram. Sizin şəxsinizdə dünyanın müxtəlif yerlərində çətin şəraitdə sülh naminə çalışan Birləşmiş Millətlər əməkdaşlarını salamlayır, həyatını itirmiş əməkdaşları hörmətlə yad edirəm.
Şəxsinizə təqdim etdiyimiz Atatürk Beynəlxalq Sülh Mükafatının Birləşmiş Millətlər və bütün bəşəriyyət üçün xeyirli olmasını arzulayıram.
Bu düşüncələrlə ölkəmizə səfəriniz münasibətilə bir daha təşəkkür edir, fəaliyyətinizdə uğurlar arzulayıram.
Sağ olun.
Turkiya Respublikasi Prezidentining Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antonio Guterreshga Otaturk Xalqaro Tinchlik Mukofotini topshirish marosimidagi nutqi, 12.03.2026
Sizlarni eng samimiy tuyg‘ularim, chuqur hurmat va ehtirom ila salomlayman.
Otaturk Xalqaro Tinchlik Mukofotini topshirish marosimi munosabati ila sizlar bilan birga bo‘lishdan baxtiyorman. 2017-yildan buyon Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi vazifasini xolislik va yuksak donolik bilan ado etib kelayotgan qadrli do‘stim janob Antonio Guterreshni mamlakatimizda mehmon qilishdan bag‘oyat mamnunman. Yana bir bor sizlarning huzuringizda unga Turkiyaga xush kelibsiz deyman.
Janob Guterreshning mamlakatimizga har bir tashrifi biz uchun alohida ahamiyat va ma’no kasb etadi. U kishi 2017-yilda Bosh kotiblik lavozimini egallaganidan so‘ng ilk ikki tomonlama tashrifini aynan Turkiyaga amalga oshirgan edi. Keyingi har bir tashrifida muhojirlarni himoya qilish, global adolatni ta’minlashga doir loyihalarni amalga oshirish hamda Ukraina urushi doirasida olib borgan vositachilik diplomatiyasiga qo‘shgan bebaho hissasiga barchamiz guvoh bo‘ldik. Xalqaro tinchlik va xavfsizlikni ta’minlash yo‘lida sukut saqlagan ko‘pchilikning ovoziga aylangan qadrli do‘stimga ushbu oltinchi tashrifi doirasida Otaturk Xalqaro Tinchlik Mukofotini topshirish men uchun katta sharaf.
Muborak ramazon oyida har yili musulmonlar bilan birdamlik tashriflari doirasida mamlakatimizga kelganini ham o‘ziga xos ma’no kasb etganligini alohida ta’kidlamoqchiman. Hozirgi vaqtda birgalikda tinch yashash g‘oyasiga eng katta tahdid solayotgan ksenofobiya, madaniy irqchilik va kamsitishlarga qarshi kurash borasidagi son-sanoqsiz faoliyatlari uchun uni yana bir bor tabriklayman va minnatdorlik bildiraman. Bu munosabat ila Muborak ramazon oyining mamlakatlarimiz va butun insoniyat uchun yaxshiliklar olib kelishini, butun dunyoda tinchlik, osoyishtalik va barqarorlik o‘rnatilishini chin dildan tilayman.
Qadrli do‘stim,
Hurmatli mehmonlar,
Respublikamiz asoschisi G‘ozi Mustafo Kamol Otaturkning “Vatandada tinchlik, dunyodada tinchlik” tamoyilini faol, tashabbuskor va ilg‘or yondashuv bilan uyg‘unlashtirgan holda tashqi siyosatimizning negizi sifatida yuritmoqdamiz. Insoniyatning umumiy vijdoni, global birdamlik irodasi va kelajakka bo‘lgan umidini ifoda etuvchi Birlashgan Millatlar Tashkilotining asosiy qadriyatlarini sakson yildan buyon faol qo‘llab-quvvatlab kelmoqdamiz. Xoh mintaqamizdagi, xoh boshqa yerdagi mojaro, urush, zulm va gumanitar inqiroz bo‘lsin, uni so‘ndirishga imkon qadar harakat qilmoqdamiz. Qayerda dard, fojea va ko‘z yoshi bo‘lsa, bor kuchimiz bilan uni yo‘xtatishga urinmoqdamiz.
Albatta, bu o‘rinda qadrli do‘stim Guterreshning xizmatlarini alohida e’tirof etishni istayman. U kishi to‘qqiz yildan buyon katta muvaffaqiyat bilan bajarayotgan ushbu muhim vazifani zimmasiga olishdan avval ham tinchlik, muloqot va farovonlikni ilgari surgan siyosatchi edi. Portugaliya Bosh vaziri sifatida mamlakatida farovonlikni oshirish va demokratiyani mustahkamlashga beqiyos hissa qo‘shgan, murosaga asoslangan siyosat uslubi bilan xalqining e’tirofiga sazovor bo‘lgan edi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Qochqinlar bo‘yicha Oliy Komissari lavozimida ishlagan o‘n yillik davrida esa muhojirlikka yuz tutishga majbur bo‘lganlarning insoniy sha’niga munosib tarzda muomala va himoya qilinishi yo‘lida ulkan sa’y-harakatlar qilgan. Janob Guterreshning ana shu davrdagi vijdonli va qat’iyatli yetakchiligi uni Bosh kotiblik darajasiga olib chiqqaniga ishonaman.
Hurmatli do‘stlar,
Janob Guterreshning Bosh kotibligi davrida Turkiyaning Birlashgan Millatlar Tashkiloti doirasidagi hissasini barcha sohalarda mustahkamlik va chuqurlashtirdik. O‘tgan o‘n yil davomida Bosh kotib bilan ham mintaqamizda, ham dunyoda tinchlikka tahdid solayotgan masalalar yuzasidan yaqin muloqotda bo‘ldik. Bu maslahatlashuvlarimiz ba’zan eng murakkab sharoitlarda ham natija berganini mamnuniyatla ko‘rdik. Janob Guterresh bilan hamkorlikda katta sa’y-harakat evaziga Qora dengiz don tashabbusini amalga oshirish va bu orqali global oziq-ovqat inqirozining oldini olishga muvaffaq bo‘ldik. Ukrainada tinchlikni tiklash va urushni yakunlash yo‘lida Birlashgan Millatlar Tashkiloti bilan hamkorligimizni davom ettirmoqdamiz.
Diplomatiya va muloqot adolatli va barqaror tinchlikka eltuvchi eng ishonchli yo‘ldir. Shu bois mintaqamiz olovli halqaga aylangan ushbu murakkab davrda Bosh kotibning diplomatiya va muloqotga chaqiriqlarini o‘ta qadrlashimni yana bir bor ta’kidlamoqchiam. Turkiya o‘laroq biz ham hududimizni umumiy falokatga olib kelishi mumkin bo‘lgan Eronga qaratilgan zo‘ravonlik girdobining kengaymasligi uchun faol diplomatik sa’y-harakatlar olib bormoqdamiz. Umidlarni so‘ndirish va kurashimizdan voz kechishga bo‘lgan tashabuslarga qaramay, sabr va qat’iyat bilan ishimizni davom ettiramiz.
Fursatdan foydalanib shuni ta’kidlashni o‘rinli deb bilaman: Bosh kotibning zamonamizdagi eng og‘ir zulmlardan biri sodir bo‘layotgan G‘azodagi qat’iy pozitsiyasi har doim maqtovga loyiq. Insoniy qadriyatlarimiz sinovdan o‘tayotgan ushbu fojea qarshisida janob Bosh kotibdan kutilgan prinsipial pozitsiyani aniq namoyon etdi va Birlashgan Millatlar Tashkiloti mezonlari asosida ikki davlatli yechim yo‘lida ishlash qat’iyatidan voz kechmadi. Janob Guterreshning qalbidagi og‘riqlari dardlaridan bir bo‘lgan muhojirlarni himoya qilish masalasida yaqin hamkorlikda ishlaganimiz esa hamkorligimizning yana bir muhim yo‘nalishdir.
Fursatdan foydalanib, asr falokatidan keyin boshimizga tushgan og‘ir kunlarda bizga yordam qo‘lini cho‘zgan barcha Birlashgan Millatlar Tashkilotiga a’zo davlatlarga Bosh kotib timsolida yana bir bor minnatdorlik bildiraman.
Hurmatli mehmonlar,
Janob Bosh kotib kelajak avlodlarga yashashga munosib dunyo qoldirish maqsadida katta fidoyilik bilan ishlayotganiga shaxsan guvohman. Ayniqsa uning iqlim o‘zgarishiga qarshi kurash borasidagi tashabbuslari o‘ta muhimdir. Turkiya o‘laroq biz ham ushbu sa’y-harakatlarga hissa qo‘shish maqsadida 2026-yil noyabr oyida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqlim o‘zgarishi bo‘yicha 31-Tomonlar konferensiyasiga mezbonlik qilishga tayyorgarlik ko‘rmoqdamiz.
Turmush o‘rtog‘im Emine Erdo‘g‘an boshchiligida 2017-yilda boshlangan “Mutlaqo chiqindisiz” loyihasining global tashabbusga aylanishida Birlashgan Millatlar Tashkiloti jarayonida ko‘rsatgan qo‘llab-quvvatlovi uchun, shuningdek Global Mutlaqo Chiqindisiz Yaxshi Niyat Bayonnomasining ilk imzolovchilaridan biri bo‘lgani uchun janob Guterreshga yana bir bor rahmat aytaman.
Istanbulni Birlashgan Millatlar markaziga aylantirish yo‘lidagi istiqbolli rejamiz doirasida tashkilot ofislarini bir joyda jamlaydigan “Birlashgan Millatlar uyi” loyihasini amalga oshirishga tayyormiz. Ushbu loyiha janob Bosh kotibning “Birlashgan Millatlar 80” tashabbusiga ham muhim hissa qo‘shadi, deb hisoblayman. Sodir bo‘layotgan turli voqea va inqirozlar bundan 13 yil avval aytilgan “dunyo beshdan kattadir” degan fikrimizning naqadar to‘g‘ri ekanini yana bir bor tasdiqlamoqda. Adolatsiz dunyoda taraqqiyot, tinchlik va barqarorlik bo‘lmaydi, degan ishonch bilan Birlashgan Millatlar Tashkilotini yanada keng qamrovli tuzilmaga aylantirishga qaratilgan barcha tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlashda davom etamiz.
Hurmatli Bosh kotib,
Sizga va boshqarayotgan tashkilotingizga qarshi olib borilayotgan qora tashviqotlarga qaramay, G‘azodagi va boshqa insoniy inqirozlarni bartaraf etish va xalqaro tinchlikni ta’minlash yo‘lida ko‘rsatgan prinsipial va fidokorona sa’y-harakatlaringiz ushbu nufuzli mukofotimizning ruhiga to‘la mos keladi, deb hisoblayman. Sizning timsolingizda dunyoning turli burchaklarida og‘ir sharoitlarda tinchlik uchun xizmat qilayotgan barcha Birlashgan Millatlar Tashkiloti xodimlarini qutlayman va hayatini qayb etganlarini esa hurmat bilan xotirlayman.
Sizga topshirilayotgan Otaturk Xalqaro Tinchlik Mukofoti Birlashgan Millatlar Tashkiloti va butun insoniyat uchun xayrli bo‘lishini tilayman.
Bu fikrlar bilan mamlakatimizga tashrifingiz uchun yana bir bor minnatdorlik bildiraman va ishlaringizda muvaffaqiyatlar tilayman.
Salomat bo‘ling.
Hormatly Prezidentimiziň BMG-niň Baş sekretary Antonio Guterrese Atatürk adyndaky halkara parahatçylyk baýragyny gowşuryş dabarasynda eden çykyşy, 12.03.2026
Sizi tüýs ýürekden çykýan duýgularym, hormatym, söýgüm salamym bilen gutlaýaryn. Atatürk adyndaky halkara parahatçylyk baýragyny gowşuryş dabarasy mynasybetli siziň bilen bir ýerde bolmagyň bagtyýarlygyny başdan geçirýärin. 2017-nji ýyldan bäri Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary wezipesini bitaraplyk we uly paýhas bilen ýöredýän gadyrly dostum jenap Antonio Guterresi ýurdumyzda myhman kabul etmegiň hoşallygyny duýýaryn. Siziň huzuryňyzda onuň özüne ýene bir gezek “Türkiýä hoş geldiňiz!” diýýärin. Jenap Guterresiň ýurdumyza her bir sapary biz üçin aýratyn ähmiýete we many-mazmuna eýedir. Ol 2017-nji ýylda Baş sekretarlyk wezipesine başlanandan soňra, ilkinji ikitaraplaýyn saparyny hem Türkiýä amala aşyrypdy. Ondan soňky her bir saparynda bosgunlaryň goralmagy, global adalatyň dikeldilmegi baradaky taslamalaryň durmuşa geçirilmegi we Ukrainadaky uruş bilen baglanyşykly amala aşyran “mekik diplomatiýasyna” goşan örän gymmatly goşantlaryna hemmämiz şaýat bolduk.
Halkara parahatçylygyň we howpsuzlygyň dikeldilmegi üçin adatça “sessiz köplügiň sesi” bolan gadyrly dostuma bu altynjy sapary mynasybetli Atatürk adyndaky halkara parahatçylyk baýragyny gowşurmakdan uly hoşallyk duýýaryn. Mukaddes Ramazan aýy mynasybetli her ýyl musulmanlar bilen raýdaşlyk saparlarynyň çäginde ýurdumyza gelmegini hem aýratyn manyly hasaplaýaryn. Häzirki wagtda parahatçylykda, agzybirlikde ýaşamak maksadyna iň uly wehim salýan daşary ýurtlulara bolan duşmançylyk, medeni jynsyýetçilik we kemsidilmelere garşy göreşmek ugrundaky sansyz-sajaksyz işleri üçin ony aýratyn gutlaýaryn we minnetdarlyk bildirýärin. Bu pursatdan peýdalanyp, mukaddes Oraza aýynyň ýurtlarymyz we tutuş adamzat üçin ýene bir gezek haýyrly bolmagyny, bütin dünýäde parahatçylyga, asudalyga we durnuklylyga barýan gapylaryň giňden açylmagyny tüýs ýürekden arzuw edýärin.
Gadyrly Dostum,
Hormatly Myhmanlar,
Respublikamyzyň esaslandyryjysy Gazi Mustafa Kemal Atatürkden miras galan “ýurtda parahatçylyk, dünýäde parahatçylyk” ýörelgesini işjeň we hyjuwly düşünje
bilen baýlaşdyryp, daşary syýasatymyzyň merkezinde saklamagy dowam etdirýäris. Adamzadyň umumy wyždanyny, global raýdaşlyk erkin we geljege bolan umydy aňladýan Birleşen Milletler Guramasynyň esas goýujy gymmatlyklarynyň 80 ýyldan bäri iň güýçli goldawçylarynyň biridiris. Ilki bilen sebitimizdäki çaknyşyklar, gapma-garşylyklar, uruşlar, sütemler we ynsanperwer krizisler bolmak bilen, nirede bir “ýangyn” bar bolsa, ony söndürmek üçin tagalla edýäris. Nirede bir dert, drama, betbagtçylyk ýa-da göz ýaşy bar bolsa, ähli güýjümiz bilen ony ýeňletmäge çalşyarys.
Elbetde, bu ýerde gadyrly dostum Guterresiň bitiren hyzmatlaryny aýratyn bellemek isleýärin. Jenap Guterres, 9 ýyllap uly üstünlik bilen ýerine ýetirýän bu möhüm wezipesine başlamazdan ozal hem parahatçylygy, gepleşikleri we abadançylygy öňe sürýän syýasatçydy. Portugaliýanyň Premýer-ministri hökmünde öz ýurdunda abadançylygyň artmagyna we demokratiýanyň kök urmagyna deňsiz-taýsyz goşant goşdy, gurluşyklaýyn we ylalaşdyryjy syýasy usuly bilen halkynyň hormatyny gazandy. BMG-niň Bosgunlar boýunça Ýokary komissary hökmünde işlän 10 ýyllyk döwründe bolsa, ýerinden-ýurdundan bolanlaryň ynsan mertebesine laýyk derejede garalmagy we goralmagy ugrunda uly tagallalar etdi. Jenap Guterresiň bu döwürdäki wyždanly we tutanýerli liderliginiň ony BMG-niň Baş sekretarlygyna getiren esasy basgançak bolandygyna ynanýaryn.
Gadyrly Dostlar,
Jenap Guterresiň Baş sekretarlygy döwründe Türkiýäniň BMG-niň çägindäki goşantlaryny ähli ugurlar boýunça güýçlendirdik we çuňlaşdyrdyk. Geçen 10 ýylyň içinde hormatly jenap Baş sekretar bilen hem sebitimizdeki, hem dünýädäki parahatçylyga wehim salýan meseleler boýunça ýakyn aragatnaşykda bolduk. Bu maslahatlaşmalarymyzyň we tagallalarymyzyň käte iň kyn şertlerde hem netije berendigini uly kanagatlanma bilen gördük. Jenap Guterres bilen bilelikde uly tagalla eden Gara deňiz däne başlangyjymyz arkaly global azyk krizisiniň öňüni almagy başardyk. Ukrainada parahatçylygyň täzeden dikeldilmegi we urşuň bes edilmegi ugrundaky tagallalarda BMG bilen ýakyn hyzmatdaşlygymyzy dowam etdirýäris.
Diplomatiýa we gepleşikler adalatly we durnukly parahatçylyga barýan iň ygtybarly ýoldur. Şonuň üçin sebitimiziň “ot halkasyna” öwrülen şu kyn günlerinde jenap Baş sekretaryň diplomatiýa we gepleşik çakylyklaryny örän gymmatly hasaplaýandygymy aýratyn nygtamak isleýärin. Türkiýe hökmünde biz hem geografik giňişligimizi bütinleý betbagtçylyga itermek howpy bolan Eýran merkezli zorluk aýlawynyň has-da ulalmazlygy üçin işjeň diplomatiýa gatnaşyklaryny alyp barýarys.
Umytlary syndyrmak, bizi göreşimizden dändirmek isleýänlere garamazdan, sabyr we tutanýerlilik bilen işlemegi dowam etdireris.
Şunuň hem bilinmegini isleýärin: Jenap Baş sekretaryň döwrümiziň iň uly zulumlaryndan biriniň bolup geçýän ýeri bolan Gazzade görkezen durnuklylygy elmydama öwgüli ýatlanylar. Adamzat gymmatlyklarymyzyň synalýan bu wagşyçylygynyň garşysynda jenap Baş sekretar özünden garaşylýan yzygiderli garaýşyny güýçli görkezdi we BMG-niň parametrleriniň esasynda iki döwletli çözgüt ugrundaky işjeňliginden hiç wagt ýüz öwürmedi. Jenap Guterresiň kalbynda aýratyn orny bolan bosgunlaryň goralmagy bolsa, ýakyn hyzmatdaşlykda işleşen ýene bir ugrumyz boldy. Munuň hem hiç wagt unudylmajakdygyny bu ýerde nygtasym gelýär. Şu pursatdan peýdalanyp, “asyryň betbagtçylygyndan” soňra başdan geçiren kyn günlerimizden bize dostluk elini uzadyp, ýaralaryň saralmagyna goldaw beren ähli BMG edarasyna jenap Baş sekretaryň şahsyýetinde ýene bir gezek minnetdarlyk bildirýärin.
Hormatly Myhmanlar,
Jenap Baş sekretaryň geljekki nesillere ýaşap boljak dünýäni galdyrmak maksady üçin uly yhlas bilen işleýändigine özüm şaýat boldum. Şunuň bilen baglylykda, onuň aýratyn-da klimat üýtgemegi bilen göreşmek ugrunda başlan başlangyçlarynyň ähmiýetini nygtasym gelýär. Türkiýe hökmünde bu işlere goşant goşmak maksady bilen 2026-njy ýylyň noýabr aýynda BMG-niň Klimat üýtgemegi baradaky çarçuwaly ylalaşygynyň 31-nji taraplarynyň maslahatyna öý eýesi bolmaga taýýarlanýarys.
Ýanýoldaşym Emine Ärdoganyň ýolbaşçylygynda 2017-nji ýylda başlan “Nol galyndy” taslamamyzyň ähliumumy başlangyja öwrülmegini üpjün eden BMG tapgyrynda goldawyny gaýgyrmadyk we Global Nol galyndy hoşniýetli beýannamasynyň ilkinji gol çekenleriniň biri bolan jenap Guterrese ýene bir gezek minnetdarlygymy bildirýärin. Stambuly BMG-niň merkezine öwürjek bolýan garaýşymyza laýyklykda, guramanyň edaralaryny bir sany jaýyň aşagynda jemlejek “Birleşen Milletler Öýi” taslamamyzy durmuşa geçirmäge taýýardyrys. Bu taslamanyň jenap Baş sekretaryň BMG 80 başlangyçlaryna hem milli derejede möhüm goşant goşjakdygyna ynanýaryn.
Başymyzyňdan geçirýän her bir waka we krizis ilkinji gezek mundan 13 ýyl ozal aýdan “dünýä bäşden uludyr” diýen garaýşymyzyň dogrudygyny tassyklaýar. Adalat bolmasa dünýäde ösüşiň, parahatçylygyň we durnuklylygyň bolmajagyna ynanýan lider hökmünde, BMG-ni has hem hemme zady öz içine alýan gurluşa öwürjek ähli başlangyçlary goldamagy dowam ederis.
Hormatly jenap Baş sekretar, Size we siz tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän gurama garşy alnyp barylýan garalama kampaniýalaryna garamazdan, Gazza başda bolmak bilen, ynsanperwer krizisleriň çözülmegi we halkara parahatçylygyň üpjün edilmegi üçin görkezýän yzygiderli we yhlasly tagallalaryňyzyň bu ajaýyp baýragymyzyň ruhuna, manasyna we maksatlaryna doly laýyk gelýändigine ynanýaryn. Siziň şahsyýetiňizde dünýäniň dört künjeginde kyn şertlerde parahatçylyk üçin pydaçylyk bilen işleýän BMG işgärlerini salamlaýaryn we aradan çykan BMG işgärlerini hormat bilen ýatlaýaryn.
Size gowşuran Atatürk adyndaky halkara parahatçylyk baýragymyzyň BMG we bütin adamzat üçin haýyrly bolmagyny arzuw edýärin. Bu düşünjeler bilen ýurdumyza gelen saparyňyz üçin ýene bir gezek sag bolsun aýdýaryn we işleriňizde üstünlikler arzuw edýärin.
Sag-aman boluň.
Құрметті Президентіміздің БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерришке
Ататүрік халықаралық Бейбітшілік сыйлығын тапсыру рәсімінде сөйлеген сөзі, 12.03.2026
Сіздерді шын жүректен, құрметпен және шынайы ықыласпен сәлемдеймін. Ататүрік атындағы халықаралық Бейбітшілік сыйлығын табыстау рәсімі аясында сіздермен бірге болу мен үшін үлкен мәртебе. 2017 жылдан бері Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы лауазымын бейтараптық пен биік парасаттылықпен атқарып келе жатқан қадірлі досым, құрметті Антониу Гутерриш мырзаны елімізде қонақжайлылықпен қарсы алғаныма ерекше қуаныштымын. Сіздердің алдарыңызда оған тағы бір мәрте «Түркияға қош келдіңіз» дегім келеді.
Құрметті Гутерриш мырзаның елімізге жасаған әрбір сапары біз үшін ерекше маңыз бен мәнге ие. Ол 2017 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы қызметіне кіріскеннен кейінгі алғашқы екіжақты сапарын да Түркияға жасаған болатын.
Кейінгі әрбір сапары барысында босқындарды қорғау, жаһандық әділдікті нығайтуға бағытталған бастамаларды жүзеге асыру және Украинадағы соғыс жағдайында жүргізген «делдалдық дипломатиясы» аясында қосқан баға жетпес үлесінің куәсі болдық.
Халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайту жолында үнсіз көпшіліктің дауысына айналған қадірлі досыма осы алтыншы сапары аясында Ататүрік атындағы халықаралық Бейбітшілік сыйлығын табыстауды зор мәртебе санаймын.
Қасиетті Рамазан айында мұсылман қауымымен ынтымақтастық сапарлары аясында елімізге келуін ерекше мәнге ие деп бағалайтынымды атап өткім келеді.
Бүгінгі таңда бейбіт қатар өмір сүру мұратына елеулі қатер төндіріп отырған жатжерсінушілік (ксенофобия), мәдени нәсілшілдік және кемсітушілікпен күресу жолындағы ауқымды еңбегі үшін оған шынайы ризашылығымды білдіремін.
Осы орайда, қасиетті Рамазан айы еліміз бен бүкіл адамзат үшін игілік пен берекеге толы болуын, сондай-ақ бүкіл әлемде бейбітшілік, тыныштық пен тұрақтылыққа есік ашатын мүмкіндіктердің кеңінен өріс алуын шын жүректен тілеймін.
Қадірлі досым!
Құрметті қонақтар!
Республикамыздың негізін қалаушы Гази Мұстафа Кемал Ататүріктен мирас болып қалған «Елде – бейбітшілік, әлемде – бейбітшілік» қағидатын проактивті, батыл әрі бастамашыл ұстаныммен ұштастыра отырып, оны сыртқы саясатымыздың өзегінде ұстап келеміз. Біз 80 жыл бойы адамзаттың ортақ ар-ожданын, жаһандық ынтымақтастық ерік-жігерін және болашаққа деген үмітін бейнелейтін Біріккен Ұлттар Ұйымының негізін қалаушы құндылықтарының ең мықты қолдаушыларының бірі болып келеміз. Ең алдымен, аймағымыздағы қақтығыстар, соғыстар, озбырлықтар мен гуманитарлық дағдарыстарға тосқауыл қойып, қай жерде от тұтанса, соны өшіруге атсалысып келеміз. Қай жерде қасірет пен қайғы, трагедия мен көз жасы болса, соның бәрін тоқтату үшін бар күш-жігерімізді жұмсап жатырмыз.
Әрине, бұл жерде қадірлі досым Гутерриш мырзаның еңбегін ерекше атап өткім келеді. Құрметті Гутерриш мырза осы маңызды қызметті соңғы тоғыз жыл бойы үлкен табыспен атқарып келеді. Алайда бұл лауазымға дейін де ол бейбітшілік, диалог және әл-ауқатты алға тартқан көреген саясаткер ретінде танылды. Португалияның Премьер-министрі ретінде ол өз еліндегі әл-ауқаттың артуына және демократиялық құндылықтардың нығаюына өлшеусіз үлес қосты. Өзінің сындарлы әрі ымырашыл саяси ұстанымының арқасында халқының зор ілтипатына ие болды. Ал Біріккен Ұлттар Ұйымының Босқындар ісі жөніндегі Жоғарғы комиссары қызметін атқарған он жыл ішінде қоныс аударуға мәжбүр болған жандардың адамдық қадір-қасиетін сақтау мен олардың құқықтарын қорғау жолында жанқиярлықпен еңбек етті. Оның адамгершілікке негізделген осынау табанды көшбасшылығы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы лауазымына келуіне нық қаланған іргетас болды деп сенемі.
Құрметті достар,
Құрметті Гутерриш мырзаның Бас хатшылық қызметі барысында Түркияның Біріккен Ұлттар Ұйымы аясындағы үлесін барлық салада нығайтып, тереңдете түстік. Өткен он жыл ішінде Бас хатшымен өңірімізде де, әлемде де бейбітшілікке қатер төндіретін мәселелер бойынша тығыз диалог орнатып келдік. Бұл кеңестер мен ортақ күш-жігеріміздің кейде ең күрделі жағдайларда да нәтижелі болғанын қанағат сезімімен атап өтемін.
Құрметті Гутерриш мырзамен бірге ауқымды күш салған Қара теңіз астық бастамасы арқылы жаһандық азық-түлік дағдарысының алдын алуға қол жеткіздік. Украинада бейбітшілікті қайта орнату және соғысты тоқтатуға бағытталған күш-жігер аясында Біріккен Ұлттар Ұйымымен тығыз ынтымақтастығымызды жалғастырып келеміз.
Дипломатия мен диалог – әділ әрі тұрақты бейбітшілікке бастайтын ең сенімді жол. Сондықтан аймағымыз от құрсауында қалған осынау қиын-қыстау кезеңде, құрметті Бас хатшының дипломатия мен диалогқа шақыруларын ерекше маңызды деп санайтынымды баса айтқым келеді.
Түркия ретінде біз де аймағымызды жаппай апатқа ұшырату қаупін төндірген Иран төңірегіндегі шиеленістің одан ары өршіп кетпеуі үшін қарқынды дипломатиялық қадамдар жасап келеміз. Үмітімізді үзгісі келетіндерге, бізді күресімізден бас тартқысы келетіндерге қарамастан, сабырлылық пен табандылық танытып, жұмысымызды жалғастыра береміз.
Осы жерде тағы бір маңызды жайтты атап өткім келеді: Құрметті Бас хатшы мырзаның қазіргі заманның ең ауыр қасіреттерінің бірі орын алған Газа аймағындағы ұстанымы әрдайым жоғары бағамен еске алынатын болады. Адамзаттық құндылықтарымыз сынға түскен осы зұлмат кезеңде ол өзінен күтілетін қағидаттық ұстанымды берік түрде танытып, Біріккен Ұлттар Ұйымының қағидаттарына негізделген екі мемлекет шешімі бағытындағы жұмысынан ешқашан тайған емес. Құрметті Гутерриш мырзаның жүрегінде ерекше орын алатын босқындарды қорғау мәселесі де бізбен тығыз ынтымақтастықта жүзеге асырылып келе жатқан маңызды бағыттардың бірі болды. Мұның да ешқашан ұмытылмайтынын осы жерде ерекше атап өткім келеді.
Осы орайда, «ғасыр апатынан» кейінгі басымызға күн туған қиын шақта бізге достық қолын созып, жарамызды жазуға қолдау көрсеткен бүкіл Біріккен Ұлттар Ұйымына Бас хатшының тұлғасында тағы да алғыс айтамын».
Құрметті қонақтар!
Мәртебелі Бас хатшының келер ұрпаққа өмір сүруге лайықты әлем қалдыру жолында үлкен жанқиярлықпен еңбек етіп жатқанына өзім куәмін. Осы орайда оның әсіресе климаттың өзгеруімен күресу бағытында бастаған бастамаларының маңыздылығын атап өткім келеді.
Түркия ретінде біз осы жұмыстарға үлес қосу мақсатында 2026 жылдың қараша айында Біріккен Ұлттар Ұйымының Климаттың өзгеруі туралы негіздемелік конвенциясына Тараптардың 31-ші конференциясын (COP31) өткізуге дайындық үстіндеміз.
Жұбайым Эмине Ердоғанның бастамасымен 2017 жылы қолға алынған «Нөл қалдық» жобасының жаһандық бастамаға айналуына ықпал еткен Біріккен Ұлттар Ұйымы үдерісі барысында қолдауын аямай, «Жаһандық Нөл қалдық игі ниет декларациясына» алғашқылардың бірі болып қол қойған Құрметті Гутерриш мырзаға тағы да алғысымды білдіремін.
Стамбұлды Біріккен Ұлттар Ұйымының орталығына айналдыру жөніндегі көзқарасымызға сәйкес, ұйымның кеңселерін бір шаңырақ астына біріктіретін «Біріккен Ұлттар Ұйымы Үйі» жобасын іске асыруға толық дайынбыз. Бұл жоба Құрметті Бас хатшының БҰҰ-ның 80 жылдығына арналған бастамасына да ұлттық деңгейде елеулі үлес қосады деп есептеймін.
Біз бастан өткеріп отырған әрбір оқиға мен дағдарыс осыдан 13 жыл бұрын алғаш рет айтылған «әлем бес елден үлкен» деген тұжырымымыздың дұрыстығын тағы да растап отыр.
Әділетсіздік болған жерде даму да, бейбітшілік те, тұрақтылық та болмайтынына сенетін көшбасшы ретінде, Біріккен Ұлттар Ұйымын неғұрлым инклюзивті құрылымға айналдыруға бағытталған барлық бастамаларды қолдауды жалғастырамыз.
Құрметті Бас хатшы! Сізге және өзіңіз жетекшілік ететін ұйымға қарсы бағытталған қаралау науқандарына қарамастан, Газа бастаған гуманитарлық дағдарыстарды еңсеру және халықаралық бейбітшілікті орнату жолындағы принципті әрі жанқиярлық күш-жігеріңіз осынау ерекше марапатымыздың рухымен, мән-мағынасымен және мақсаттарымен толық үндесетініне сенімдімін.
Сіздің тұлғаңызда әлемнің түкпір-түкпірінде, ең қиын жағдайларда бейбітшілік жолында жан аямай қызмет етіп жүрген Біріккен Ұлттар Ұйымының барша қызметкерлеріне сәлем жолдаймын және қаза тапқан Біріккен Ұлттар Ұйымының қызметкерлерін құрметпен еске аламын.
Сізге табыс етіп отырған Ататүрік атындағы халықаралық Бейбітшілік сыйлығы Біріккен Ұлттар Ұйымы мен бүкіл адамзат үшін игілік пен жақсылықтың бастауы болсын деп тілеймін.
Осынау ізгі ниетпен елімізге жасаған сапарыңыз үшін сізге тағы да алғыс айтамын және жауапты қызметіңізде табыстар тілеймін.
Аман-сау болыңыз!
Ататүрк эл аралык тынчтык сыйлыгын тапшыруу аземинде Президентибиздин БУУнун Башкы катчысы Антониу Гутерришке сөзү
Сиздерди чын жүрөктөн сезимдерим менен селамдаймын. Ататүрк атындагы эл аралык тынчтык сыйлыгын тапшыруу аземинде сиздер менен бирге болгонума кубанычтамын. 2017-жылдан бери калыс жана зор акылмандык менен Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы Катчысы болуп иштеп келе жаткан урматтуу досум, Антония Гутерриш мырзаны өлкөбүзгө кош келгениме кубанычтамын. Сиздердин алдыңыздарда дагы бир жолу ага «Түркияга кош келиңиз» деп айтам.
Урматтуу Гутерреш мырзанын өлкөбүзгө ар бир сапары биз үчүн өзгөчө мааниге ээ болуп келген. Өзү 2017-жылы Башкы катчы кызматын аркалагандан кийин алгачкы эки тараптуу сапарын кайрадан Түркияга жасаган. Андан кийинки ар бир сапарында биз баарыбыз качкындарды коргоо, глобалдык адилеттүүлүктү камсыз кылууга багытталган долбоорлордун ишке ашырылышы жана Украинадагы согуштун алкагында жүргүзүлгөн «шаттл дипломатиясына» кошкон өтө баалуу салымдарына күбө болдук. Эл аралык тынчтык менен коопсуздукту камсыз кылуу үчүн, үнү чыкпаган көпчүлүктүн үнү болуп келген кадырлуу досума, ушул алтынчы сапарынын урматына, Ататүрк Эл аралык тынчтык сыйлыгын тапшыруудан чоң канааттануу сезем.
Рамазан айынын урматына жыл сайын мусулман коомчулугу менен тилектештик сапарларынын алкагында өлкөбүзгө келип турушун да өзгөчө маанилүү деп эсептейм жана муну өзгөчө баса белгилеп кетким келет. Бүгүн тынчтыкта бирге жашоо максатына эң чоң коркунуч туудурган чет элдиктерди жек көрүү, маданий расизм жана дискриминация менен күрөшүү багытындагы сансыз эмгектери үчүн өзгөчө куттуктоомду жана ыраазычылыгымды билдирем. Ушул мүмкүнчүлүктөн пайдаланып, Рамазан айынын өлкөлөрүбүзгө жана бүткүл адамзатка дагы бир ирет жакшылык алып келишин, дүйнө жүзүндө тынчтыкка, бейпилдикке жана туруктуулукка алып баруучу эшиктерди кеңири ачышын чын жүрөктөн өзгөчө тилеймин.
Урматтуу досум,
Кадырлуу меймандар,
Республикабыздын негиздөөчүсү Гази Мустафа Кемал Ататүрктөн мурас болуп калган «өлкөдө тынчтык, дүйнөдө тынчтык» принцибин проактивдүү, демилгечил жана ишкер мамиле менен өркүндөтүп, аны тышкы саясаттын өзөгүндө кармоону улантып келебиз. Адамзаттын жалпы абийирин, глобалдык тилектештик эркин жана келечекке болгон үмүтүн чагылдырган Бириккен Улуттар Уюмунун негиздөөчү баалуулуктарынын 80 жылдан бери эң күчтүү колдоочуларынын бири болуп келебиз. Кайсы жерде жаңжал, согуш, зулум жана гуманитардык кризис болсо да, аларды токтотууга жана тынчтык орнотууга салым кошуп келебиз. Кайсы жерде кайгы, драма, трагедия жана көз жаш болсо, биз бардык күчүбүз менен аны басаңдатууга жана жооткотууга аракет кылып келебиз.
Албетте, бул жерде кадырлуу досум Гутерреш мырзанын эмгегин өзгөчө белгилеп кетким келет. Урматтуу Гутерреш мырза бул өтө маанилүү милдетти 9 жылдан бери жогорку деңгээлде ийгиликтүү аткарып келүү менен катар, ага чейин эле тынчтыкты, диалогду жана элдердин бакубатчылыгын өзүнүн саясий ишмердигинин негизги багыттарынын бири катары ырааттуу түрдө алдыга коюп келген көрүнүктүү саясатчы болчу. Португалиянын Премьер-министри катары ал өз өлкөсүндө жыргалчылыктын жогорулашына жана демократиянын бекем орношуна теңдешсиз салым кошуп, конструктивдүү жана ынтымакка чакырган саясий ыкмасы менен элинин терең урмат-сыйына ээ болгон. Бириккен Улуттар Уюмунун Качкындар боюнча Жогорку комиссары катары он жылдык кызмат мөөнөтүндө ал жер которгон адамдарга адамдык абийирине татыктуу мамиле жасалышы жана алардын корголушу үчүн зор күч-аракеттерди жумшаган. Гутеррештин бул процесстеги абийирдүү жана чечкиндүү лидерлиги аны Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы катчылыгына алып келген маанилүү баскычты түзгөнүнө ишенем.
Урматтуу достор,
Гутерреш мырзанын Башкы катчылык мезгилинде Түркиянын Бириккен Улуттар Уюмунун алкагындагы салымдарын бардык тармактарда күчөтүп, тереңдеттик. Өткөн он жыл ичинде Урматтуу Башкы катчы менен биз чөлкөмдө да, дүйнөдө да тынчтыкка коркунуч жараткан маселелер боюнча тыгыз диалог жүргүзүп келдик. Бул кеңешүүлөрүбүз жана аракеттерибиз айрым учурларда эң татаал шарттарда да натыйжа бергенин канааттануу менен көрдүк. Гутерреш мырза менен биргеликте зор аракет жумшаган Карадеңиз дан демилгеси аркылуу биз дүйнөлүк азык-түлүк кризисинин алдын алууга жетиштик. Украинада тынчтыкты кайра орнотууга жана согушту токтотууга багытталган аракеттерде Бириккен Улуттар Уюму менен тыгыз кызматташтыгыбызды улантып келебиз.
Дипломатия жана диалог — адилеттүү жана туруктуу тынчтыкка алып баруучу эң ишенимдүү жол. Ошондуктан, чөлкөмүбүз от алоолонгон айлампага айланган бул оор күндөрдө Урматтуу Башкы катчынын дипломатия жана диалогго чакырыктарын бул өңүттөн абдан баалуу деп эсептей турганымды баса белгилегим келет. Түркия Республикасы да аймагыбызды жапырт кырсыкка сүрөп кетүү коркунучун жараткан Иран борборлуу зомбулук айлампасынын андан ары күч алышына жол бербөө үчүн жигердүү дипломатиялык аракеттерди жүргүзүүдө. Үмүттөрдү үзүп, бизди күрөшүбүздөн баш тарттырууну каалагандарга карабастан, сабырдуулук жана чечкиндүүлүк менен иш алып барууну уланта беребиз.
Бул жерде төмөнкүлөрдү да белгилеп кетүүнү зарыл деп эсептейм: Урматтуу Башкы катчынын заманыбыздын эң оор зулумдуктарынын бири болуп жаткан Газада көрсөткөн позициясы ар дайым жогору бааланып эскерилет. Бул жерде сөз болуп жаткан адамзаттык баалуулуктарыбыз сыналган бул зомбулук шарттарында, айрыкча анын алдында Урматтуу Башкы катчы өзүнөн күтүлгөн принципиалдуу позицияны күчтүү түрдө көрсөтүп, Бириккен Улуттар Уюмунун параметрлерине таянып, эки мамлекеттүү чечим багытындагы иш-аракеттерин улантуу чечкиндүүлүгүн эч качан өзгөртпөгөн. Гутерреш мырзанын өзгөчө мааниге ээ болгон качкындарды коргоо маселеси да биздин тыгыз кызматташтыкта иш алып барган дагы бир багытыбыз болуп келген. Мунун эч качан унутулбай турганын бул жерде баса белгилеп кетким келет.
Ушул мүмкүнчүлүктөн пайдаланып, кылымдын кырсыгынан кийин башыбыздан өткөн оор күндөрдө бизге достук колун сунуп, жараларыбыздын айыгышына көмөк көрсөткөн Бириккен Улуттар Уюмунун бардык кызматкерлерине Урматтуу Башкы катчынын атынан дагы бир жолу ыраазычылык билдирем.
Урматтуу коноктор,
Урматтуу Башкы катчынын келечек муундарга жашоого ыңгайлуу дүйнө калтыруу максаты үчүн зор жан аябастык менен иштеп жаткандыгына мен өзүм күбөмүн. Ушул мүмкүнчүлүктөн пайдаланып, анын өзгөчө климаттын өзгөрүшү менен күрөшүү багытында баштаган демилгелеринин маанилүүлүгүн баса белгилегим келет. Түркия катары биз бул иштерге салым кошуу максаты менен 2026-жылдын ноябрь айында Бириккен Улуттар Уюмунун Климаттын өзгөрүшү боюнча алкактык конвенциясынын 31-Тараптар конференциясын өткөрүүгө даярданып жатабыз.
Жубайым Эмине Эрдогандын жетекчилиги алдында 2017-жылы баштаган “Zero Waste” (Нөл калдыктар) долбоорунун дүйнөлүк демилгеге айланышына шарт түзгөн Бириккен Улуттар Уюму процессинде колдоосун аябай, “Global Zero Waste” демилгесинин алгачкы кол койгондорунун бири болгон Урматтуу Гутерреш мырзага дагы бир жолу ыраазычылыгымды билдирем.
Стамбулду Бириккен Улуттар Уюмунун борборлорунун бири кылуу көз карашыбызга ылайык, уюмдун кеңселерин бир чатырдын астына топтой турган “Бириккен Улуттар Уюмунун Үйү” долбоорубузду ишке ашырууга даярбыз. Бул долбоор Урматтуу Башкы катчынын Бириккен Улуттар Уюмунун 80 демилгесине да улуттук деңгээлде олуттуу салым кошот деп эсептейм. Башыбыздан өтүп жаткан ар бир окуя жана кризис мындан 13 жыл мурун биз биринчи жолу айтып чыккан “дүйнө бештен чоң” деген тыянагыбыздын тууралыгын тастыктап жатат. Адилеттүүлүк болмоюнча дүйнөдө өнүгүү, тынчтык жана туруктуулук болбойт деп ишенген лидер катары Бириккен Улуттар Уюмун кыйла инклюзивдүү түзүлүшкө айлантууга багытталган бардык демилгелерди колдоону улантабыз. Урматтуу Башкы катчы, Сизге жана Сиз жетектеген уюмга каршы каралоо кампанияларына карабастан, өзгөчө Газа баш болгон гуманитардык кризистерди жеңүүгө жана эл аралык тынчтыкты орнотууга багытталган принципиалдуу жана жан аябас аракеттериңиздин бул өзгөчө сыйлыгыбыздын руху, мааниси жана максаттары менен өзгөчө шайкеш экенине ишенем. Сиздердин алдыңыздарда дүйнөнүн төрт бурчунда оор шарттарда тынчтык үчүн жан аябастан кызмат өтөп жаткан Бириккен Улуттар Уюмунун кызматкерлерин саламдаймын, ал эми өмүрүнөн айрылган Бириккен Улуттар Уюмунун кызматкерлерин урмат-сый менен эскерем.
Сизге ыйгарылган Ататүрк атындагы Эл аралык Тынчтык сыйлыгынын Бириккен Улуттар Уюму жана бүткүл адамзат үчүн жакшылыкка себеп болушун каалайм.
Ушундай ой менен өлкөбүзгө жасаган сапарыңыз үчүн дагы бир жолу ыраазычылык билдирип, ишиңиздерге ийгиликтерди каалайм.
Саламатта болуңуз.
متن سخنرانی جناب آقای آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres’in Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Takdim Töreni Konuşması, Ankara, 12 Mart 2026
Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan,
Ekselansları,
Hanımefendiler, Beyefendiler,
Sevgili Çocuklar,
Zat-ı alinize, Türkiye Hükümeti’ne ve Türk halkına en derin şükranlarımı sunuyorum.
Çok teşekkür ederim.
Burada bulunmaktan duyduğum minnetin yanı sıra, omuzlarımda büyük bir sorumluluk hissi taşıyorum.
Bu kıymetli ödülün; bölgemizde ve ötesinde büyük acıların yaşandığı, korkunç çatışmaların hüküm sürdüğü, jeopolitik uçurumların derinleştiği ve küresel iş birliğine olan güvenin sarsıldığı bir dönemde verilmiş olmasının bilincindeyim.
Atatürk Uluslararası Barış Ödülü, barışın sadece ulvi bir vizyon değil, aynı zamanda güçlü bir direniş ve bir eylem çağrısı olduğunun nişanesidir.
Bu ödülü kabul etmekten onur duyuyorum. Sayın Cumhurbaşkanı, müsaadenizle bu ödülü, her gün bu çağrıya kulak veren Birleşmiş Milletler personeli adına da almak istiyorum.
Dünyanın dört bir yanında barış, sürdürülebilir kalkınma ve insan hakları için ter döken cefakâr kadın ve erkekler adına,
Dünyanın en mahrum kalmış köşelerine yardım ulaştıran insani yardım gönüllüleri adına,
Pamuk ipliğine bağlı ateşkesleri ayakta tutmaya çalışan barış güçleri adına,
Bölünmeleri sabırla aşmaya çalışan arabulucular adına,
Toplumları güçlendiren ve hakları savunan kalkınma uzmanları adına,
Bu ödülün asıl sahibi onlardır.
Ayrıca bu prestijli ödülle, görev başında hayatını kaybeden Birleşmiş Milletler mensuplarının aziz hatırasını da yâd ediyorsunuz. Müsaadenizle, Gazze halkına destek olmaya çalışırken can veren ve bu uğurda hayatını kaybeden yüzlerce Birleşmiş Milletler çalışanına burada özel bir parantez açmak isterim.
Sayın Cumhurbaşkanı, tüm bu anlamlı çabalarınız için size teşekkürlerimi sunuyorum.
Hiç şüphesiz bu ödülün manası, Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatı ve mirasından ayrı düşünülemez.
Atatürk, yaşadığı onca zorluğun ve liderliğinin süzgecinden geçerek şunu çok iyi anlamıştı: Barış, tesadüfen ortaya çıkmaz.
Barış; toplumsal dayanışmaya dayanan ve uluslararası iş birliğiyle ayakta tutulan bilinçli bir tercihtir.
Yurtta barış, dünyada barış.
O’nun “Yurtta sulh, cihanda sulh” vizyonu, Birleşmiş Milletler Şartı’nın ruhunu en saf haliyle yansıtmaktadır.
Atatürk’ün toplumsal ilerleme, eşitlik ve herkesin refahı konusundaki kararlılığı, Birleşmiş Milletler’in amacıyla derinden örtüşmektedir.
Ve bu miras, bugün Türk halkının şahsında yaşamaya devam etmektedir.
İşte tam da bu yüzden, mübarek Ramazan ayında sizlerle bir arada olmayı canı gönülden istedim.
Birleşmiş Milletler ailesindeki yirmi yıllık görevim boyunca kişisel bir Ramazan geleneğini sürdürdüm: Bir Müslüman toplumuyla dayanışma ziyareti gerçekleştirmek ve birlikte iftar yapıp bu manevi iklimi paylaşmak.
Bu ziyaretler hem bana hem de dünyaya İslam’ın gerçek ruhunu; şefkati, paylaşmayı ve empatiyi en güçlü şekilde hatırlatıyor.
Bu Ramazan’da, dayanışma ziyaretimin adresi mutlaka Türkiye olmalıydı.
Türk halkının sergilediği o olağanüstü ve yüce gönüllü ruhu tüm dünyanın dikkatine sunmak için buraya geldim.
Dünyanın dört bir yanında insanların yurdundan yuvasından edildiği böylesi bir dönemde Türkiye; şiddet ve zulümden kaçmak zorunda kalan milyonlara hem kucağını açtı hem de onları kendi bağrına bastı.
Mülteciler Yüksek Komiseri olarak görev yaptığım 10 yıl boyunca, hiçbir ülke güvenli bir liman arayan bu kadar çok insana kucak açmadı. Ve hiçbir yerde onlara Türkiye’deki kadar iyi bakılmadı, hakları böylesine korunmadı.
Türkiye bu konuda hep en öndeydi.
Mardin, Şanlıurfa ve Gaziantep gibi şehirlere yaptığım ziyaretlerde; yerel halkın sunduğu o emsalsiz dayanışmayı, insanların onurunu ve umudunu nasıl ayakta tuttuklarını asla unutmayacağım.
Bugün Genel Sekreter olarak, Türk halkının Atatürk’ün mirasını nasıl yaşattığını görmeye devam ediyorum.
2023’te yaşadığımız o yıkıcı depremlerin ardından, Türk ve BM ekiplerinin hem Türkiye’de hem de Suriye’de omuz omuza vererek hayat kurtarmak ve şehirleri yeniden ayağa kaldırmak için nasıl çalıştığına şahit oldum.
Küresel çalkantıların ortasında; gıda piyasalarını dengeleyen, gelişmekte olan ülkelere sevkiyatı yeniden başlatan ve milyonları doyuran Karadeniz Tahıl Koridoru Girişimi’nin Türkiye’nin liderliğiyle nasıl hayata geçtiğini gördüm.
Türkiye’nin “Sıfır Atık” hamlesindeki küresel liderliğini takdirle takip ediyorum ve bu vesileyle Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin gayretlerini ve bu yılsonunda ev sahipliği yapacağınız BM İklim Değişikliği Konferansı (COP 31) hazırlıklarını kutluyorum.
Ve tabii ki Türkiye’nin Filistin halkının hakları ve onuru için verdiği o amansız mücadeleyi görüyorum.
Gazze’de ateşkesin sağlanması ve rehinelerin serbest bırakılması yolundaki arabuluculuk çabalarınız için Türkiye’ye şükranlarımı sunuyorum.
Daha önce pek çok kez ifade ettiğim gibi; 7 Ekim dehşetini hiçbir şey haklı çıkaramaz ancak bu durum, Filistin halkının topluca cezalandırılmasının da bir gerekçesi olamaz.
Gazze’deki ölüm ve yıkımın hızı ve boyutu, Genel Sekreterlik yıllarım boyunca tanık olduğum hiçbir şeye benzemiyor.
Bugün bile Filistinliler; Gazze’ye yönelik insani yardımlardaki ağır kısıtlamalar ve işgal altındaki Batı Şeria’da kaygı verici şekilde genişleyen yerleşim faaliyetleri altında büyük acılar çekmeye devam ediyor.
İnsani yardımların güvenli, sürekli ve engelsiz bir şekilde bölgeye ulaşması elzemdir.
Bunun da ötesinde, Uluslararası Adalet Divanı’nın da teyit ettiği üzere işgal sona ermelidir.
Filistin halkının vazgeçilemez hakları teslim edilmelidir.
Uluslararası hukuka saygı gösterilmeli ve hesap verebilirlik sağlanmalıdır.
Ayrıca siyasi çözüm ufkunu daima göz önünde bulundurmaya devam etmeliyiz.
İsrail ve Filistin’in barış, güvenlik ve onur içinde yan yana yaşaması için iki devletli çözümden başka bir çıkış yolu yoktur.
Bunun gözlerimizin önünde yok edilmesine izin veremeyiz.
Sayın Cumhurbaşkanı,
Ekselansları,
Değerli Dostlar,
Dünyanın her yerinde barıştan çokça söz ediliyor; ancak ne yazık ki barışı sahada çok az görüyoruz.
Uluslararası hukuk ayaklar altına alınmaya devam ediyor.
Güç siyaseti zemin kazanıyor.
Eşitsizlikler büyüyor.
Yapay zekâ da dâhil olmak üzere yeni teknolojiler, şiddeti önlemek yerine onu körükleme riski taşıyor.
Askeri harcamalar arşa çıkarken, hayat kurtaran yardımlar dibe vuruyor.
Ve tüm bu süreçte, artan ölü sayısıyla, kararan hayatlarla ve yok olan toplumlarla faturayı yine siviller ödüyor.
Orta Doğu’da giderek büyüyen kriz, bunun en trajik örneğidir.
Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail tarafından başlatılan devasa askeri saldırılar ve ardından İran’ın dün Güvenlik Konseyi tarafından şiddetle kınanan pek çok ülkeye yönelik misilleme saldırıları, uluslararası barış ve güvenliğe yönelik vahim bir tehdit oluşturmakta ve siviller için tarif edilemez acılara yol açmaktadır.
Bölgenin geri dönülemez bir uçurumun kenarına itilmesi; aksayan ticaretten artan enerji ve gıda fiyatlarına, derinleşen güvensizlikten istikrarsızlığa kadar uzanan bir silsileyle tüm dünyayı sarsmaktadır.
Her zaman olduğu gibi, yine en önce ve en ağır darbeyi en savunmasız olanlar alıyor.
Bölgenin ve dünyanın acilen bu gerilimden çıkış yoluna ihtiyacı var.
Tek çözüm yolu gerilimi düşürmek ve diyalogdur.
Tüm tarafları düşmanlıklara son vermeye, uluslararası hukuka uymaya, sivilleri korumaya ve derhal müzakere masasına dönmeye davet ediyorum.
Sayın Cumhurbaşkanı,
Ekselansları,
Hanımefendiler, Beyefendiler,
Sevgili Çocuklar,
Barış ruhuyla bir araya gelmişken, bu toprakların insanlığın en eski ve en kalıcı uzlaşı derslerinden birine nasıl ev sahipliği yaptığını hatırlamak yerinde olacaktır.
Üç bin yılı aşkın bir süre önce bu topraklarda, hasımlar bugün bile insanlığın karşı karşıya olduğu bir seçimle baş başa kaldılar.
Ya intikam sarmalına devam edeceklerdi ya da başka bir yolu seçeceklerdi.
O seçim, her ne kadar zorlu mücadelelerle elde edilmiş olsa da sonunda diyalog kazandı.
Bu seçimden, tarihin bilinen en eski barış antlaşmalarından biri olan Kadeş Antlaşması doğdu.
Bugün, bu antlaşmanın Türkiye tarafından hediye edilen bir replikası, Birleşmiş Milletler’de Güvenlik Konseyi salonunun hemen dışında, dünyaya diyalog için miras bırakılan o alanda asılıdır.
Diplomatlar her gün, zamanımızın krizleriyle yüzleşmeye giderken o antlaşmanın önünden geçerler.
O antlaşma, binlerce yıl ötesinden bugüne seslenen bir mesaj taşır: Eski düşmanların kalıcı barışa ve birbirlerinin topraklarına duydukları saygıya dair bir taahhüt.
Aynı zamanda bize barışın; net taahhütler ve ortak sorumluluklarla desteklendiğinde kalıcı olduğunu hatırlatır.
Kadeş Antlaşması’nın hikâyesi sadece tarih kitaplarına hapsolmuş bir anı değildir.
Bu hikâye; çatışma ile uzlaşı, acı ile umut, geleceklerinin birbirine bağlı olduğunu anlayan uluslar arasında köprü kurmaya çalışanların içinde yaşamaya devam ediyor.
Bu akşam şahsıma tevcih edilen bu ödül; Birleşmiş Milletler’e ve tüm dünyaya barışın savunuculuğunu yapma yolunda verilen güçlü bir mesajdır.
Bu, karanlık zamanlarda dahi pes etmemek, metanetle direnmek için bir çağrıdır.
Kinizme, ayrışmaya ve umutsuzluğa karşı kararlılıkla mücadele etme mesajıdır.
Uluslararası iş birliğine olan bağlılığımızı yeniden tazeleme mesajıdır.
Dayanışma ve azimle bu kritik dönemin gerekliliklerini yerine getirme mesajıdır.
Ve Atatürk’ün o eşsiz vizyonunu günümüzde daha da ileriye taşıma sözüdür:
‘Yurtta sulh, cihanda sulh.’
Sayın Cumhurbaşkanı, bu yüksek onur için size bir kez daha şükranlarımı sunuyorum.
Gelin, hep birlikte barışa bir şans verelim.
THE SECRETARY-GENERAL
REMARKS UPON RECEIVING THE ATATÜRK INTERNATIONAL PEACE AWARD
Ankara, 12 March 2026
/as delivered/
Your Excellency, President Recep Tayyip Erdoğan, Excellencies,
Ladies and gentlemen, Dear children,
To you Mr. President, to the people and Government of Türkiye, I express my profound thanks.
Çok teşekkür ederim.
Along with my gratitude, I am also here with a profound sense of responsibility.
I am keenly aware that the recognition comes at a time of immense suffering in this region and beyond, terrible conflicts, deepening geopolitical divisions, and eroding trust in global cooperation.
The Atatürk International Peace Award is a recognition that peace is more than a noble vision. Peace is a rallying cry. It is a call to action.
And I am honoured to accept the Award, and I ask you Mr. President, to allow me to do it also
on behalf of the staff of the United Nations who answer that call every day.
Dedicated women and men striving to advance the cause of peace, sustainable development, and human rights around the globe.
Humanitarians delivering aid to the world’s most desperate places. Peacekeepers helping sustain fragile ceasefires.
Mediators working patiently to bridge divides.
Human rights defenders and development experts strengthening communities and protecting rights.
This award honours them.
And with this prestigious recognition, you also pay tribute to the memory of UN colleagues who lost their lives. And allow me a special word to the hundreds of UN colleagues who perished in Gaza trying to support the people in Gaza, but finding death in their efforts.
Thank you Mr. President for all what all this means.
And indeed the meaning of this award is inseparable from the life and legacy of Mustafa Kemal Atatürk.
Through hardship and leadership, Atatürk understood that peace does not emerge by chance.
It is a deliberate choice – anchored in social cohesion and sustained through international cooperation.
Yurtta barış·. diinyada barış.
His vision of “peace at home, peace in the world” captures the spirit of the United Nations Charter itself.
Atatürk’s commitment to social progress, equality, and the welfare of all resonates deeply with the mission of the United Nations.
And that legacy lives on today through the Turkish people.
This is the reason why I wanted to be here with all of you during the holy month of Ramadan.
Throughout my two decades in the United Nations family, I have observed a personal Ramadan tradition: making a solidarity visit to a Muslim community and sharing in the fast.
These visits are a powerful reminder, to me and to the world, of the true spirit of Islam: compassion, community and empathy.
This Ramadan, I felt strongly that my solidarity visit must be here, in Türkiye.
And I came to shine a global spotlight on the extraordinary and generous spirit of the Turkish people.
At a time of unprecedented displacement, Türkiye opened its doors and its communities to millions forced to flee violence and persecution.
And during my 10 years as High Commissioner for Refugees, no other country received more people crossing borders in search of safety. And nowhere were they treated and protected as well as in Türkiye.
Türkiye stood first.
I will never forget seeing the Turkish people’s solidarity in action during my visits to places like Mardin, Şanlıurfa and Gaziantep – where local communities offered safety, dignity, and hope.
And as Secretary-General, I continue to see the people of Türkiye bringing the Atatürk legacy to life.
In the wake of the devastating 2023 earthquakes, as Turkish and UN teams worked side-by-side to save lives and rebuild communities – not only in Türkiye but also in Syria.
In moments of global turmoil, when Türkiye’s leadership helped make possible the Black Sea Grain Initiative – stabilizing food markets, restoring shipments to developing countries, and feeding millions.
I have seen Türkiye’s global leadership in championing zero waste initiatives – and I commend the First Lady’s efforts – along with preparations to host the COP 31 UN Climate Conference later this year.
And I have seen Türkiye’ s relentless advocacy for the rights and dignity of the Palestinian people.
I commend Türkiye for helping to mediate the ceasefire in Gaza and the release of hostages.
As I have said many times, nothing can justify the horror of October 7 – but nothing can justify the collective punishment of the Palestinian people.
The speed and scale of the killing and destruction in Gaza were unlike anything in my years as Secretary-General.
And to this day, Palestinians continue to endure grave suffering with so many restrictions imposed on humanitarian aid in Gaza, amid a worrying expansion of settlement activities in the occupied West Bank.
Humanitarian access must be safe, sustained and unimpeded.
And beyond that, the occupation must end, as affirmed by the International Court of Justice. The inalienable rights of the Palestinian people must be realized.
International law must be respected, and accountability ensured. And we must stay focused on the political horizon.
There is no viable alternative to the Two-State solution – Israel and Palestine living side-by-side in peace, security and dignity.
We cannot allow it to be stolen before our eyes. Mr. President,
Excellencies, Dear Friends,
Around the world, we hear much talk of peace – but we see far too little of it. International law continues to be trampled.
Power politics are gaining ground. Inequalities are growing.
And new technologies, including Artificial Intelligence, risk accelerating violence rather than preventing it.
Military spending is skyrocketing, while lifesaving aid is in freefall.
And through it all, civilians keep paying the price – in rising death tolls and shattered lives and communities.
The unfolding crisis in the Middle East stands as a most tragic example.
The massive military strikes launched by the United States and Israel – and the subsequent attacks by Iran on so many countries, which were strongly condemned by the Security Council yesterday – constitute a grave threat to international peace and security and has caused immense suffering for civilians.
The region is being pushed to the breaking point.
And the consequences are cascading around the world: disrupted trade, rising energy and food prices, deepening insecurity and instability.
As always, the most vulnerable are being hurt first and worst. The region and the world desperately need an off-ramp.
De-escalation and dialogue are the only way out.
And I strongly urge all parties to cease the hostilities, uphold international law, protect civilians, and return immediately to the negotiating table.
Mr. President, Excellencies,
Ladies and gentlemen, Dear children,
As we come together in the spirit of peace, it is fitting to remember how this land has helped shape one of humanity’s earliest and most enduring lessons in reconciliation.
More than three thousand years ago, in this region, adversaries faced a choice that confronts humanity to this day.
They could continue the cycle of vengeance. Or they could choose another path. The choice, when it finally came, was hard-won. But they chose dialogue.
From that choice came the Kadesh Treaty – one of the oldest known peace accords.
Today, a replica of that Treaty offered by Türkiye stands just outside the Security Council chamber at the United Nations, in a space gifted to the world for dialogue.
Every day, diplomats pass by it on their way to face the crises of our time.
It carries a message that still speaks across millennia: a commitment among former enemies to lasting peace and to respect each other’s territory.
It sets out practical cooperation – including mutual help and agreed rules on extradition, reminding us that peace endures when it is backed by clear commitments and shared responsibilities.
The story of the Kadesh Treaty is not confined to history books.
It lives among all those who strive to build bridges – between conflict and compromise … between suffering and hope … between nations that understand their futures are bound together.
Your recognition this evening is a message – to the United Nations and to all, to advocate for peace.
A message to persevere through the dark times.
A message to keep pushing against cynicism, division, and despair. A message to renew our commitment to international cooperation. A message to rise to this moment with solidarity and resolve.
And to carry forward Atatürk’ s vision in our time: Peace at home, peace in the world.
Thank you once again, Mr. President, for this high honour. And together, let us give peace a chance.
INTERVENCIÓN DEL SECRETARIO GENERAL
DE NACIONES UNIDAS AL RECIBIR
EL PREMIO INTERNACIONAL DE LA PAZ ATATÜRK
Ankara, 12 de Marzo de 2026
Su Excelencia el Señor Presidente Recep Tayyip Erdoğan,
Excelencias,
Señores y Señoras,
Queridos niños,
Quiero expresar mi profundo agradecimiento a Usted, Señor Presidente, al pueblo y al Gobierno de Turquía.
Çok teşekkür ederim.
Junto con mi gratitud, también estoy aquí llevado por un profundo sentido del deber.
Soy plenamente consciente de que este reconocimiento llega en un momento de inmenso sufrimiento en esta región, además de terribles conflictos, de crecientes divisiones geopolíticas y de una erosión de la confianza en la cooperación mundial.
El Premio Internacional de la Paz Atatürk es un reconocimiento de que la paz es más que una visión noble.
La paz es un llamado a luchar. Es un llamado a la acción.
Me siento muy honrado de recibir este premio y le pido, señor Presidente, que me permita hacerlo también en nombre del personal de las Naciones Unidas que responde a ese llamado todos los días.
Las mujeres y hombres comprometidos, que se esfuerzan por promover en todo el mundo la causa de la paz, el desarrollo sostenible y los derechos humanos.
Los trabajadores humanitarios que entregan ayuda en los lugares más necesitados del mundo.
Y las fuerzas de paz que ayudan a mantener los frágiles altos al fuego.
Los mediadores que trabajan pacientemente para tender puentes.
Los defensores de los derechos humanos y expertos en desarrollo que fortalecen las comunidades y protegen sus derechos.
Este premio los honra.
Con este prestigioso galardón, también se rinde homenaje a la memoria de todos los colegas de la ONU que perdieron la vida. Permítanme dedicar unas palabras especiales a los cientos de compañeros de la ONU que perecieron en Gaza intentando apoyar a la población, encontrando la muerte en el intento.
Gracias, señor presidente, por todo lo que esto significa.
Y, en efecto, el significado de este premio es inseparable de la vida y del legado de Mustafá Kemal Atatürk.
Atatürk, entre la adversidad y el liderazgo, comprendió que la paz no emerge por una casualidad.
Se trata de una decisión deliberada, basada en la cohesión social y sostenida mediante la cooperación internacional.
Yurtta barıș, dünyada barıș.
Su visión de “paz en el país, paz en el mundo” refleja el espíritu de la Carta de las Naciones Unidas.
El compromiso de Atatürk con el progreso social, la igualdad y el bienestar de todos hace eco profundamente con la misión de las Naciones Unidas.
Y ese legado perdura hoy gracias al pueblo turco.
Esta es la razón por la que quería estar aquí con todos ustedes durante el mes sagrado del Ramadán.
A lo largo de mis dos décadas en la familia de las Naciones Unidas, he guardado una costumbre muy personal durante el Ramadán: realizar una visita de solidaridad a la comunidad musulmana y compartir el ayuno.
Estas visitas, para mí y para el mundo, son un poderoso recordatorio del verdadero espíritu del islam: compasión, mancomunidad y empatía.
Este Ramadán, sentí fuertemente que mi visita de solidaridad debía ser aquí, en Turquía.
Y vine para resaltar a nivel mundial el espíritu extraordinario y generoso del pueblo turco.
En un momento de desplazamientos sin precedentes, Turquía abrió las puertas y sus comunidades a millones de personas obligadas a huir de la violencia y la persecución.
Y durante mis 10 años como Alto Comisionado para los Refugiados, ningún otro país recibió a más personas que cruzaban sus fronteras en busca de seguridad. Y en ningún otro lugar fueron tratadas y protegidas mejor que en Turquía.
Turquía ha permanecido en el primer lugar.
Jamás olvidaré haber visto la solidaridad del pueblo turco en acción durante mis visitas a lugares como Mardin, Şanlıurfa y Gaziantep, donde las comunidades locales ofrecieron seguridad, dignidad y esperanza.
Y como secretario general, continúo viendo cómo el pueblo de Turquía da vida al legado de Atatürk.
Tras los devastadores terremotos de 2023, equipos turcos y de la ONU trabajaron codo a codo para salvar vidas y reconstruir comunidades, no solo en Turquía sino también en Siria.
En momentos de agitación mundial, el liderazgo de Turquía contribuyó a hacer posible la Iniciativa de Cereales del Mar Negro, estabilizando los mercados alimentarios, restableciendo los envíos a los países en desarrollo y alimentando a millones de personas.
He sido testigo del liderazgo mundial de Turquía en la promoción de iniciativas como Residuo Cero, y aplaudo los esfuerzos de la Primera Dama, así como los preparativos para acoger la Conferencia sobre el Cambio Climático de la ONU COP 31 a finales de este año.
Y he sido testigo de la incansable defensa que hace Turquía de los derechos y la dignidad del pueblo palestino.
Felicito a Turquía por ayudar a mediar en el alto al fuego en Gaza y la liberación de los rehenes.
Como he dicho muchas veces, nada puede justificar el horror del 7 de octubre, pero tampoco se puede justificar el castigo colectivo que sufre el pueblo palestino.
La velocidad y la magnitud de los asesinatos y la destrucción en Gaza no tienen precedentes en mis años como secretario general.
Y hasta el día de hoy, los palestinos siguen sufriendo gravemente debido a las numerosas restricciones impuestas a la ayuda humanitaria en Gaza, en medio de una preocupante expansión de las actividades de asentamientos en zonas ocupadas de la Cisjordania.
El acceso humanitario debe ser seguro, sostenido y sin obstáculos.
Y, además, la ocupación debe terminar, tal como lo ha afirmado la Corte Internacional de Justicia.
Deben hacerse efectivos los derechos inalienables del pueblo palestino.
El derecho internacional debe ser respetado, así como determinar las responsabilidades.
Y debemos mantenernos enfocados en el horizonte político.
No existe otra alternativa viable a la solución de dos Estados: Israel y Palestina conviviendo en paz, seguridad y dignidad.
No podemos permitir que sea despojada ante nuestros ojos.
Señor Presidente,
Excelencias,
Queridos amigos,
En todo el mundo, oímos hablar mucho de paz, pero vemos muy poco de ella.
El derecho internacional sigue siendo pisoteado.
La lucha por el poder está ganando terreno.
Las desigualdades van en aumento.
Además, las nuevas tecnologías, incluida la inteligencia artificial, corren el riesgo de acelerar la violencia en lugar de prevenirla.
El gasto militar se incrementa vertiginosamente, mientras que la ayuda para salvar vidas desciende en caída vertical.
Y a pesar de todo, los civiles siguen pagando el precio: una cifra creciente de muertes y vidas y comunidades destruidas.
La crisis que se desarrolla en Oriente Medio aparece como el ejemplo más trágico.
Los ataques militares masivos lanzados por Estados Unidos e Israel, y los subsiguientes ataques de Irán contra varios países, que fueron condenados enérgicamente ayer por el Consejo de Seguridad, constituyen una grave amenaza para la paz y la seguridad internacionales, a la par que han causado un inmenso sufrimiento a la población civil.
La región está siendo arrastrada a un punto de ruptura.
Y las consecuencias se están extendiendo por todo el mundo: interrupción del comercio, aumento de los precios de la energía y los alimentos, y una creciente inseguridad e inestabilidad.
Como siempre, los más vulnerables son los primeros en sufrir las peores consecuencias.
La región y el mundo necesitan desesperadamente una vía de escape.
La desescalada y el diálogo constituyen la única salida.
Insto encarecidamente a todas las partes a cesar las hostilidades, a que respeten el derecho internacional, protejan a los civiles y retornen de inmediato a la mesa de negociaciones.
Señor Presidente,
Excelencias,
Señoras y Señores,
Queridos niños,
Al reunirnos imbuidos de un espíritu de paz, es oportuno recordar cómo esta tierra ha contribuido a forjar una de las lecciones más antiguas y perdurables de la humanidad en materia de reconciliación.
Hace más de tres mil años, en esta región, las partes enemigas se vieron enfrentadas a una disyuntiva que la humanidad afronta hasta el día de hoy.
Continuar con los ciclos de venganza. O poder elegir otro camino.
La decisión, que finalmente llegó, fue muy difícil de lograr. Pero eligieron el diálogo.
De esa elección surgió el Tratado de Kadesh, uno de los acuerdos de paz más antiguos que se conocen.
Actualmente, una réplica de ese tratado donada por Turquía, se encuentra justo en la entrada de la sala del Consejo de Seguridad de las Naciones Unidas, en un espacio cedido al mundo para el diálogo.
Cada día, los diplomáticos pasan por allí de camino a afrontar las crisis de nuestro tiempo.
Transmite un mensaje que sigue vigente a través de los milenios: un compromiso entre antiguos enemigos con una paz duradera y el respeto mutuo por el territorio de cada uno.
Establece una cooperación práctica, que incluye la ayuda mutua y normas acordadas sobre extradición, recordándonos que la paz perdura cuando está respaldada por compromisos claros y responsabilidades compartidas.
La historia del Tratado de Kadesh no se limita sólo a los libros de historia.
Vive entre todos aquellos que se esfuerzan por construir puentes, entre el conflicto y el compromiso… entre el sufrimiento y la esperanza… entre naciones que entienden que sus futuros están entrelazados.
El reconocimiento que se me otorga esta tarde es un mensaje para las Naciones Unidas y para todos: abogar por la paz.
Un mensaje para perseverar en los tiempos difíciles.
Un mensaje para seguir luchando contra el cinismo, la división y la desesperanza.
Un mensaje para renovar nuestro compromiso con la cooperación internacional.
Un mensaje para afrontar este momento con solidaridad y determinación.
Y para llevar adelante la visión de Atatürk en nuestros tiempos:
Paz en el país, paz en el mundo.
Nuevamente gracias, Señor Presidente, por este gran honor.
Y juntos, démosle a la paz, una oportunidad.
Allocution du Secrétaire général à l’occasion de la cérémonie de la remise du Prix international Atatürk pour la paix
Ankara, le 26 mars 2026
Votre Excellence, Monsieur le Président Recep Tayyip Erdoğan,
Excellences,
Mesdames et Messieurs,
Chers enfants,
À vous, Monsieur le Président, ainsi qu’au peuple et au Gouvernement de la Türkiye, j’exprime ma profonde gratitude.
Çok teşekkür ederim.
Au-delà de ma reconnaissance, je suis également ici avec un profond sentiment de responsabilité.
Je suis pleinement conscient que cette distinction intervient à un moment de souffrances immenses dans cette région et au-delà, marqué par des conflits terribles, des divisions géopolitiques croissantes et par une érosion de la confiance dans la coopération internationale.
Le Prix international Atatürk pour la paix souligne que la paix est bien plus qu’une vision noble.
La paix est un cri de ralliement. C’est un appel à l’action.
Je suis honoré d’accepter ce prix, et je vous demande, Monsieur le Président, de me permettre de le faire également au nom du personnel des Nations Unies qui répond à cet appel chaque jour.
Au nom des femmes et des hommes dévoués qui s’efforcent de faire progresser la cause de la paix, du développement durable et des droits humains à travers le monde,
Au nom des humanitaires qui apportent une aide aux endroits les plus désespérés du monde,
Au nom des Casques bleus qui contribuent à maintenir des cessez-le-feu fragiles,
Au nom des médiateurs qui travaillent patiemment pour combler les divisions,
Au nom des défenseurs des droits humains et des experts du développement qui renforcent les communautés et protègent les droits,
Ce sont eux les véritables bénéficiaires de ce prix.
Et par cette distinction prestigieuse, vous rendez également hommage à la mémoire des collègues des Nations Unies qui ont perdu la vie. Permettez-moi d’adresser un mot particulier aux centaines de collègues de l’ONU qui ont péri à Gaza en essayant de soutenir sa population, trouvant la mort dans leurs efforts.
Merci, Monsieur le Président, pour tout ce que cela signifie.
Et en effet, la signification de ce prix est indissociable de la vie et de l’héritage de Mustafa Kemal Atatürk.
À travers les épreuves et par son leadership, Atatürk a compris que la paix ne naît pas par hasard.
C’est un choix délibéré — ancré dans la cohésion sociale et soutenu par la coopération internationale.
« Yurtta barış, dünyada barış. »
Sa vision de « paix dans le pays, paix dans le monde » reflète l’esprit même de la Charte des Nations Unies.
L’engagement d’Atatürk en faveur du progrès social, de l’égalité et du bien-être de tous résonne profondément avec la mission des Nations Unies.
Et cet héritage perdure aujourd’hui à travers le peuple turc.
C’est la raison pour laquelle je souhaitais être ici avec vous tous durant le mois sacré du Ramadan.
Tout au long de mes deux décennies au sein de la famille des Nations Unies, j’ai observé une tradition personnelle pendant le Ramadan : effectuer une visite de solidarité auprès d’une communauté musulmane et partager le jeûne.
Ces visites sont pour moi, et pour le monde, un puissant rappel du véritable esprit de l’islam : compassion, communauté et empathie.
En ce Ramadan, j’ai ressenti fortement que ma visite de solidarité devait se faire ici, en Türkiye.
Et je suis venu mettre en lumière, à l’échelle mondiale, l’esprit extraordinaire et généreux du peuple turc.
À une époque de déplacements sans précédent, la Türkiye a ouvert ses portes et ses communautés à des millions de personnes contraintes de fuir la violence et les persécutions.
Et durant mes dix années en tant que Haut-Commissaire pour les réfugiés, aucun autre pays n’a accueilli autant de personnes franchissant les frontières à la recherche de sécurité. Et nulle part elles n’ont été aussi bien traitées et protégées qu’en Türkiye.
La Türkiye est arrivée en tête.
Je n’oublierai jamais avoir vu la solidarité du peuple turc à l’œuvre lors de mes visites dans des lieux tels que Mardin, Şanlıurfa et Gaziantep où les communautés locales ont offert sécurité, dignité et espoir.
Et en tant que Secrétaire général, je continue d’observer le peuple turc faire vivre l’héritage d’Atatürk.
À la suite des tremblements de terre dévastateurs de 2023, j’ai été témoin de la manière dont les équipes turques et celles des Nations Unies ont travaillé côte à côte pour sauver des vies et reconstruire des communautés non seulement en Türkiye mais aussi en Syrie.
Dans des moments de bouleversements mondiaux, le leadership de la Türkiye a rendu possible l’initiative céréalière de la mer Noire stabilisant les marchés alimentaires, rétablissant les expéditions vers les pays en développement et nourrissant des millions de personnes.
J’ai constaté le leadership mondial de la Türkiye dans la promotion des initiatives zéro déchet et je salue les efforts de la Première Dame ainsi que les préparatifs pour accueillir la Conférence des Nations Unies sur le climat COP31 plus tard cette année.
J’ai également été témoin de l’engagement constant de la Türkiye en faveur des droits et de la dignité du peuple palestinien.
Je félicite la Türkiye pour avoir contribué à la médiation du cessez-le-feu à Gaza et à la libération des otages.
Comme je l’ai dit à de nombreuses reprises, rien ne peut justifier l’horreur du 7 octobre mais rien ne peut justifier la punition collective du peuple palestinien.
La rapidité et l’ampleur des destructions et des pertes humaines à Gaza ont été sans précédent au cours de mes années en tant que Secrétaire général.
À ce jour, les Palestiniens continuent de subir de graves souffrances, avec de nombreuses restrictions imposées à l’aide humanitaire à Gaza, dans un contexte d’expansion préoccupante des activités de colonisation en Cisjordanie occupée.
L’accès humanitaire doit être sûr, durable et sans entrave.
Et au-delà de cela, l’occupation doit prendre fin, comme l’a affirmé la Cour internationale de Justice.
Les droits inaliénables du peuple palestinien doivent être réalisés.
Le droit international doit être respecté et la responsabilité doit être assurée.
Et nous devons rester concentrés sur l’horizon politique.
Il n’existe pas d’alternative viable à la solution à deux États, Israël et la Palestine vivant côte à côte dans la paix, la sécurité et la dignité.
Nous ne pouvons pas permettre que cette perspective nous soit volée sous nos yeux.
Monsieur le Président,
Excellences,
Chers amis,
Partout dans le monde, on parle beaucoup de paix mais on en voit bien trop peu.
Le droit international continue d’être bafoué.
La politique de puissance gagne du terrain.
Les inégalités s’accentuent.
Et les nouvelles technologies, y compris l’intelligence artificielle, risquent d’accroître la violence plutôt que de la prévenir.
Les dépenses militaires explosent, tandis que l’aide vitale s’effondre.
Et dans tout cela, ce sont les civils qui continuent de payer le prix par une augmentation du nombre de morts et des vies et communautés brisées.
La crise actuelle au Moyen-Orient en est l’exemple le plus tragique.
Les frappes militaires massives lancées par les États-Unis et Israël ainsi que les attaques ultérieures menées par l’Iran contre de nombreux pays, qui ont été fermement condamnées hier par le Conseil de sécurité, constituent une grave menace pour la paix et la sécurité internationales et ont causé d’immenses souffrances aux civils.
La région est poussée au point de rupture.
Et les conséquences se répercutent dans le monde entier : perturbation du commerce, hausse des prix de l’énergie et des denrées alimentaires, aggravation de l’insécurité et de l’instabilité.
Comme toujours, les plus vulnérables sont les premiers et les plus durement touchés.
La région et le monde ont désespérément besoin d’une issue.
La désescalade et le dialogue sont les seules voies possibles.
J’exhorte vivement toutes les parties à cesser les hostilités, à respecter le droit international, à protéger les civils et à revenir immédiatement à la table des négociations.
Monsieur le Président,
Excellences,
Mesdames et Messieurs,
Chers enfants,
Alors que nous nous réunissons dans un esprit de paix, il est approprié de se souvenir de la manière dont cette terre a contribué à façonner l’une des premières et des plus durables leçons de réconciliation de l’humanité.
Il y a plus de trois mille ans, dans cette région, des adversaires ont été confrontés à un choix qui reste pertinent pour l’humanité aujourd’hui. Ils pouvaient continuer le cycle de la vengeance, ou choisir une autre voie. Le choix, lorsqu’il a finalement été fait, a été difficile à obtenir. Mais ils ont choisi le dialogue.
De ce choix est né le traité de Qadesh – l’un des plus anciens accords de paix connus.
Aujourd’hui, une réplique de ce traité offerte par la Türkiye se trouve juste à l’extérieur de la salle du Conseil de sécurité des Nations Unies, dans un espace offert au monde pour le dialogue.
Chaque jour, des diplomates passent devant ce traité en se rendant affronter les crises de notre époque.
Il porte un message qui résonne encore à travers les millénaires : un engagement entre anciens ennemis en faveur d’une paix durable et du respect mutuel de leurs territoires.
Il établit une coopération concrète – notamment l’entraide mutuelle et des règles convenues en matière d’extradition – nous rappelant que la paix perdure lorsqu’elle est soutenue par des engagements clairs et des responsabilités partagées.
L’histoire du traité de Qadesh ne se limite pas aux livres d’histoire.
Elle vit à travers tous ceux qui s’efforcent de bâtir des ponts – entre conflit et compromis… entre souffrance et espoir… entre des nations qui comprennent que leurs destins sont liés.
Votre reconnaissance ce soir est un message aux Nations Unies et au monde entier pour défendre la paix.
Un message pour persévérer dans les moments sombres.
Un message pour continuer à résister au cynisme, à la division et au désespoir.
Un message pour renouveler notre engagement en faveur de la coopération internationale.
Un message pour être à la hauteur de ce moment avec solidarité et détermination.
Et pour faire vivre, à notre époque, la vision d’Atatürk :
« Paix dans le pays, paix dans le monde ! »
Je vous remercie encore une fois, Monsieur le Président, pour cet immense honneur.
Et ensemble, donnons une chance à la paix.
REDE DES GENERALSEKRETÄRS
ANLÄSSLICH DER VERLEIHUNG DES INTERNATIONALEN
ATATÜRK-FRIEDENSPREISES
Ankara, den 12. März 2026
Eure Exzellenz, Herr Präsident Recep Tayyip Erdoğan,
Exzellenzen, meine Damen und Herren, liebe Kinder,
Ihnen, Herr Präsident, sowie dem Volk und der Regierung der Türkiye spreche ich meinen tiefsten Dank aus.
Çok teşekkür ederim.
Mit meinem Dank geht auch ein tiefes Verantwortungsbewusstsein einher, mit dem ich heute vor Ihnen stehe.
Mir ist schmerzlich bewusst, dass diese Anerkennung zu einem Zeitpunkt erfolgt, der von unermesslichem Leid in dieser Region und weltweit geprägt ist – überschattet von furchtbaren Konflikten, wachsender geopolitischer Spaltung und dem Erosionsprozess des Vertrauens in die internationale Kooperation.
Die Verleihung des Internationalen Atatürk-Friedenspreises unterstreicht, dass Frieden weit über eine edle Vision hinausgeht.
Frieden ist ein Sammelruf. Er ist ein Aufruf zum Handeln.
Es ist mir eine Ehre, diesen Preis anzunehmen, und ich bitte Sie, Herr Präsident, mir zu gestatten, ihn auch im Namen aller Mitarbeiterinnen und Mitarbeiter der Vereinten Nationen entgegenzunehmen, die diesem Ruf jeden Tag aufs Neue folgen.
Es sind engagierte Frauen und Männer, die weltweit danach streben, dem Frieden, der nachhaltigen Entwicklung und den Menschenrechten zum Sieg zu verhelfen.
Humanitäre Helfer, die in den verzweifeltsten Winkeln der Welt lebensnotwendige Hilfe leisten.
Friedenstruppen, die die Einhaltung fragiler Waffenstillstände unterstützen.
Mediatoren, die geduldig darauf hinarbeiten, Gegensätze zu überwinden.
Menschenrechtsaktivisten und Entwicklungsspezialisten, die sich für die Stärkung lokaler Gemeinschaften und den Schutz von Rechten einsetzen.
Dieser Preis ist eine Würdigung ihres Wirkens.
Und mit dieser bedeutenden Auszeichnung würdigen Sie auch das Andenken an die Kolleginnen und Kollegen der Vereinten Nationen, die ihr Leben verloren haben. Und gestatten Sie mir ein besonderes Wort des Gedenkens an die hunderte UN-Mitarbeiter, die in Gaza ums Leben kamen – Menschen, die versuchten, der Bevölkerung in Gaza beizustehen, und bei diesem Einsatz den Tod fanden.
Ich danke Ihnen, Herr Präsident, für die tiefere Symbolik dieser Geste.
Und in der Tat ist die Bedeutung dieser Auszeichnung untrennbar mit dem Leben und dem Vermächtnis von Mustafa Kemal Atatürk verbunden.
Durch Entbehrungen und Führungskraft erkannte Atatürk, dass Frieden nicht durch Zufall entsteht.
Frieden ist eine bewusste Entscheidung – verankert in sozialem Zusammenhalt und getragen von internationaler Zusammenarbeit.
Yurtta barış, dünyada barış.
Seine Vision von “Frieden in der Heimat, Frieden in der Welt” verkörpert den Geist der Charta der Vereinten Nationen selbst.
Atatürks Einsatz für sozialen Fortschritt, Gleichheit und das Wohlergehen aller steht in tiefer Resonanz mit der Mission der Vereinten Nationen.
Und dieses Vermächtnis lebt heute im türkischen Volk weiter.
Das ist der Grund, warum ich genau jetzt, während des heiligen Monats Ramadan, hier bei Ihnen allen sein wollte.
Während meiner zwanzigjährigen Zugehörigkeit zur UN-Familie habe ich eine persönliche Ramadan-Tradition gepflegt: Ich besuche im Ramadan muslimische Gemeinschaften als Zeichen der Solidarität und nehme am Fastenbrechen teil.
Diese Besuche sind für mich und für die Welt eine eindringliche Erinnerung an den wahren Geist des Islam: Mitgefühl, Gemeinschaft und Empathie.
In diesem Ramadan hatte ich das starke Bedürfnis, dass mein Solidaritätsbesuch hier, in Türkiye, stattfinden muss.
Und ich bin gekommen, um das weltweite Augenmerk auf den außergewöhnlichen und großzügigen Geist des türkischen Volkes zu richten.
In einer Zeit beispielloser Vertreibung hat Türkiye ihre Türen und ihre Gesellschaft für Millionen von Menschen geöffnet, die gezwungen waren, vor Gewalt und Verfolgung zu fliehen.
In meinen zehn Jahren als Hochkommissar für Flüchtlinge hat kein anderes Land mehr Menschen aufgenommen, die auf der Suche nach Sicherheit die Grenzen überquerten. Und nirgendwo wurden sie so gut behandelt und geschützt wie in Türkiye.
Türkiye stand an erster Stelle.
Ich werde nie vergessen, wie ich die Solidarität des türkischen Volkes bei meinen Besuchen in Orten wie Mardin, Şanlıurfa und Gaziantep hautnah erlebt habe – dort, wo die lokalen Gemeinschaften den Menschen Sicherheit, Würde und Hoffnung schenkten.
Und als Generalsekretär sehe ich weiterhin, wie die Menschen in Türkiye das Vermächtnis Atatürks zum Leben erwecken.
Im Angesicht der schrecklichen Erdbeben von 2023 erlebten wir, wie türkische und UN-Teams Seite an Seite arbeiteten, um Leben zu retten und Gemeinschaften wiederaufzubauen – nicht nur in Türkiye, sondern auch in Syrien.
In Zeiten weltweiter Erschütterungen hat die Führungsrolle von Türkiye die Schwarzmeer-Getreide-Initiative erst möglich gemacht – ein Meilenstein, der die Weltmärkte beruhigte, den Export in Entwicklungsländer sicherte und den Hunger von Millionen linderte.
Ich habe die weltweite Führungsrolle von Türkiye bei der Förderung von Null-Abfall-Initiativen miterlebt – und ich würdige den Einsatz der First Lady – ebenso wie die Vorbereitungen für die Ausrichtung der UN-Klimakonferenz COP 31 später in diesem Jahr.
Und ich habe den unermüdlichen Einsatz von Türkiye für die Rechte und die Würde des palästinensischen Volkes miterlebt.
Ich spreche Türkiye meine Anerkennung dafür aus, dass sie dazu beigetragen hat, den Waffenstillstand im Gazastreifen und die Freilassung der Geiseln zu vermitteln.
Wie bereits mehrfach ausgeführt, lässt sich der Horror des 7. Oktobers durch nichts rechtfertigen; gleichzeitig kann jedoch nichts die Kollektivbestrafung des palästinensischen Volkes legitimieren.
Das Tempo und das Ausmaß des Tötens und der Zerstörung in Gaza waren mit nichts vergleichbar, was ich in meinen Jahren als Generalsekretär erlebt habe.
Und bis zum heutigen Tag erleiden die Palästinenser weiterhin schwerstes Leid, während der humanitären Hilfe in Gaza massive Beschränkungen auferlegt werden – und dies inmitten einer besorgniserregenden Ausweitung der Siedlungsaktivitäten im besetzten Westjordanland.
Der humanitäre Zugang muss sicher, kontinuierlich und ungehindert gewährleistet sein.
Und darüber hinaus muss die Besetzung enden, wie es vom Internationalen Gerichtshof bestätigt wurde.
Die unveräußerlichen Rechte des palästinensischen Volkes müssen verwirklicht werden.
Das Völkerrecht muss respektiert und die Rechenschaftspflicht sichergestellt werden.
Und wir müssen den politischen Horizont im Fokus behalten.
Es gibt keine tragfähige Alternative zur Zwei-Staaten-Lösung – Israel und Palästina, die Seite an Seite in Frieden, Sicherheit und Würde leben.
Wir dürfen nicht zulassen, dass sie uns vor unseren Augen gestohlen wird.
Herr Präsident, Exzellenzen, liebe Freunde,
Weltweit hören wir viel über Frieden – doch wir sehen viel zu wenig davon.
Das Völkerrecht wird weiterhin missachtet.
Machtpolitische Ansätze gewinnen zunehmend an Einfluss.
Die Ungleichheiten nehmen zu.
Und neue Technologien, einschließlich der Künstlichen Intelligenz, bergen die Gefahr, Gewalt zu beschleunigen, anstatt sie zu verhindern.
Die Militärausgaben steigen rasant, während lebensrettende Hilfe drastisch zurückgeht.
Und bei all dem zahlen die Zivilisten weiterhin den Preis – in steigenden Opferzahlen sowie zerstörten Leben und Gemeinschaften.
Die sich zuspitzende Krise im Nahen Osten ist ein besonders tragisches Beispiel dafür.
Die massiven Militärschläge der Vereinigten Staaten und Israels – sowie die darauffolgenden Angriffe Irans auf zahlreiche Länder, die gestern vom Sicherheitsrat nachdrücklich verurteilt wurden – stellen eine ernste Bedrohung für den internationalen Frieden und die Sicherheit dar und haben der Zivilbevölkerung enormes Leid zugefügt.
Die Region wird an den Rand des Zusammenbruchs gedrängt.
Und die Folgen breiten sich kaskadenartig weltweit aus: gestörter Handel, steigende Energie- und Lebensmittelpreise, zunehmende Unsicherheit und Instabilität.
Wie immer werden die Schwächsten zuerst und am stärksten getroffen.
Die Region und die Welt brauchen dringend einen Ausweg.
Deeskalation und Dialog sind der einzige Ausweg.
Und ich fordere alle Parteien nachdrücklich auf, die Feindseligkeiten einzustellen, das Völkerrecht einzuhalten, Zivilisten zu schützen und unverzüglich an den Verhandlungstisch zurückzukehren.
Herr Präsident, Exzellenzen,
meine Damen und Herren, liebe Kinder,
da wir im Geiste des Friedens zusammenkommen, ist es angebracht, daran zu erinnern, wie dieses Land dazu beigetragen hat, eine der frühesten und beständigsten Lehren der Menschheit in der Versöhnung zu prägen.
Vor mehr als dreitausend Jahren standen Gegner in dieser Region vor einer Entscheidung, die die Menschheit bis heute begleitet.
Sie konnten den Kreislauf der Vergeltung fortsetzen. Oder sie konnten einen anderen Weg wählen.
Als die Entscheidung schließlich getroffen wurde, war sie hart errungen. Doch sie entschieden sich für den Dialog.
Aus dieser Entscheidung entstand der Kadesch-Vertrag – eines der ältesten bekannten Friedensabkommen.
Heute steht eine von der Türkei gestiftete Replik dieses Vertrags direkt vor dem Sitzungssaal des Sicherheitsrates der Vereinten Nationen, in einem Raum, der der Welt für den Dialog gewidmet ist.
Jeden Tag gehen Diplomaten auf dem Weg zu den Krisen unserer Zeit daran vorbei.
Er trägt eine Botschaft, die über Jahrtausende hinweg fortbesteht: die Verpflichtung ehemaliger Feinde zu dauerhaftem Frieden und zum Respekt vor dem Gebiet des jeweils anderen.
Er legt praktische Zusammenarbeit fest – einschließlich gegenseitiger Hilfe und vereinbarter Regeln zur Auslieferung – und erinnert uns daran, dass Frieden Bestand hat, wenn er durch klare Verpflichtungen und gemeinsame Verantwortung gestützt wird.
Die Geschichte des Kadesch-Vertrags ist nicht auf Geschichtsbücher beschränkt.
Sie lebt in all jenen weiter, die danach streben, Brücken zu bauen – zwischen Konflikt und Kompromiss … zwischen Leid und Hoffnung … zwischen Nationen, die verstehen, dass ihre Zukunft miteinander verbunden ist.
Ihre Anerkennung an diesem Abend ist eine Botschaft – an die Vereinten Nationen und an alle –, sich für den Frieden einzusetzen.
Eine Botschaft, in dunklen Zeiten durchzuhalten.
Eine Botschaft, sich weiterhin gegen Zynismus, Spaltung und Verzweiflung zu stemmen.
Eine Botschaft, unser Engagement für internationale Zusammenarbeit zu erneuern.
Eine Botschaft, diesem Moment mit Solidarität und Entschlossenheit zu begegnen.
Und Atatürks Vision in unsere Zeit zu tragen:
‘Frieden im Innern, Frieden in der Welt.’
Ich danke Ihnen noch einmal, Herr Präsident, für diese hohe Ehre.
Und lassen Sie uns gemeinsam dem Frieden eine Chance geben.
Выступление Генерального секретаря Организации Объединённых Наций Антониу Гутерриша на церемонии вручения Международной премии мира имени Ататюрка
Анкара, 12 марта 2026 года
Уважаемый господин Президент Реджеп Тайип Эрдоган,
Ваши Превосходительства,
Дамы и господа,
Дорогие дети,
Позвольте выразить мою искреннюю и глубокую благодарность Вашему Превосходительству, Правительству Турции и турецкому народу.
Большое спасибо.
Быть сегодня здесь для меня не только большая честь, но и огромная ответственность.
Я глубоко осознаю, что эта высокая награда вручается в период, когда наш регион и весь мир переживают тяжёлые страдания, когда бушуют разрушительные конфликты, углубляются геополитические разломы и подрывается доверие к глобальному сотрудничеству.
Международная премия мира имени Ататюрка является символом того, что мир — это не только возвышенное видение, но и проявление стойкости, а также призыв к действию.
Для меня большая честь принять эту награду. Господин Президент, с Вашего позволения я хотел бы принять её также от имени сотрудников Организации Объединённых Наций, которые ежедневно откликаются на этот призыв.
От имени самоотверженных женщин и мужчин, трудящихся по всему миру ради мира, устойчивого развития и прав человека;
от имени гуманитарных работников и добровольцев, доставляющих помощь в самые обездоленные уголки планеты;
от имени миротворцев, стремящихся сохранить хрупкие режимы прекращения огня;
от имени посредников, прилагающих терпеливые усилия для преодоления существующих разногласий;
от имени специалистов по развитию, укрепляющих общества и защищающих права людей.
Именно они являются истинными обладателями этой награды.
Вручая эту престижную награду, вы также чтите светлую память сотрудников Организации Объединённых Наций, погибших при исполнении служебного долга.
Позвольте мне особо отметить сотни работников ООН, которые погибли, пытаясь оказать поддержку народу Газы и помогая ему в это тяжёлое время.
Господин Президент, позвольте выразить Вам мою благодарность за все эти значимые усилия.
Несомненно, значение этой награды невозможно рассматривать в отрыве от жизни и наследия Мустафы Кемаля Ататюрка.
Ататюрк, пройдя через многочисленные испытания своей эпохи и через опыт своего лидерства, прекрасно понимал одну важную истину: мир не возникает сам по себе.
Мир — это осознанный выбор, основанный на общественной солидарности и поддерживаемый международным сотрудничеством.
«Мир в стране — мир во всём мире»
Видение Ататюрка «Мир в стране — мир во всём мире» отражает дух Устава Организации Объединённых Наций.
Его решимость в вопросах общественного прогресса, равенства и благосостояния для всех глубоко перекликается с целями Организации Объединённых Наций.
И это наследие продолжает жить сегодня в лице турецкого народа.
Именно поэтому в благословенный месяц Рамадан я от всей души хотел быть вместе с вами.
На протяжении двадцати лет моей службы в Организации Объединённых Наций я придерживался личной традиции в месяц Рамадан: совершать визит солидарности в мусульманское сообщество и вместе с ними разговляться, разделяя эту духовную атмосферу.
Эти визиты всегда напоминают и мне, и всему миру о подлинном духе ислама — о сострадании, взаимной поддержке и сопереживании.
В этот Рамадан адресом моего визита солидарности непременно должна была стать Турция.
Я прибыл сюда, чтобы обратить внимание всего мира на тот исключительный и великодушный дух, который проявляет турецкий народ.
В период, когда во многих частях света люди вынуждены покидать свои дома и родные места, Турция открыла свои двери миллионам людей, вынужденных бежать от насилия и притеснений, и приняла их как своих.
За десять лет моей работы на посту Верховного комиссара по делам беженцев ни одна страна не приняла столь большое число людей, ищущих безопасную гавань. И нигде к ним не относились так хорошо, как в Турции, и их права нигде не защищались настолько трепетно.
Турция всегда играла ведущую роль в этом вопросе.
Во время моих визитов в такие города, как Мардин, Шанлыурфа и Газинтеп, я никогда не забуду исключительное чувство солидарности, которое проявляли местные жители, и то, как они поддерживали достоинство и надежду людей.
Сегодня, будучи Генеральным секретарём, я продолжаю видеть, как турецкий народ сохраняет и реализует наследие Ататюрка.
После разрушительного землетрясения 2023 года я стал свидетелем того, как турецкие и сотрудники ООН работали плечом к плечу как в Турции, так и в Сирии, чтобы спасать жизни и восстанавливать города.
В условиях глобальных потрясений я видел, как при лидерстве Турции была реализована Инициатива Черноморского зернового коридора, которая стабилизировала продовольственные рынки, возобновила поставки в развивающиеся страны и обеспечила миллионы людей продовольствием.
С большим уважением я слежу за глобальным лидерством Турции в рамках кампании «Нулевые отходы», и хочу воспользоваться этой возможностью, чтобы отметить усилия госпожи Эмине Эрдоган, а также поздравить с подготовкой к Конференции ООН по изменению климата (COP 31), которая состоится в Турции в конце этого года.
И, конечно, я вижу неустанную борьбу Турции за права и достоинство палестинского народа.
Выражаю благодарность Турции за посреднические усилия по установлению перемирия в Газе и освобождению заложников.
Как я неоднократно заявлял ранее, ужас 7 октября ничто не может оправдать, однако это также не может служить основанием для коллективного наказания палестинского народа.
Скорость и масштаб гибели и разрушений в Газе не имеют прецедента за все годы моей работы в должности Генерального секретаря.
Даже сегодня палестинцы продолжают испытывать огромные страдания из-за серьёзных ограничений гуманитарной помощи в Газе и тревожно расширяющейся поселенческой деятельности на оккупированных территориях Западного берега.
Крайне важно, чтобы гуманитарная помощь поступала в регион безопасно, постоянно и без препятствий.
Более того, как подтвердил Международный суд, оккупация должна прекратиться.
Неотъемлемые права палестинского народа должны быть соблюдены.
Международное право должно уважаться, а ответственность — обеспечена.
Кроме того, мы должны всегда держать в поле зрения перспективу политического решения.
Нет другого пути для сосуществования Израиля и Палестины в мире, безопасности и достоинстве, кроме как двух государственного решения.
Мы не можем позволить, чтобы это решение разрушалось прямо у нас на глазах.
Господин Президент,
Ваши Превосходительства,
Дорогие друзья,
Во всём мире много говорят о мире; однако, к сожалению, на практике мир встречается крайне редко.
Международное право продолжает нарушаться.
Политика силы набирает вес.
Неравенство растёт.
Новые технологии, включая искусственный интеллект, несут риск разжигания насилия вместо того, чтобы его предотвращать.
Военные расходы растут до небес, тогда как помощь, спасающая жизни, остаётся на мизерном уровне.
И во всём этом процессе расплата снова ложится на плечи гражданского населения — с ростом числа погибших, разрушенными жизнями и уничтоженными сообществами.
Растущий кризис на Ближнем Востоке является самым трагическим примером этого.
Масштабные военные атаки, инициированные Соединёнными Штатами и Израилем, и последующие ответные удары Ирана по многим странам, решительно осуждённые Советом Безопасности вчера, представляют собой серьёзную угрозу международному миру и безопасности и вызывают невыразимые страдания среди гражданских лиц.
Регион оказался на краю необратимой пропасти; цепочка последствий — от нарушенной торговли и роста цен на энергоносители и продовольствие до углубления недоверия и нестабильности — потрясает весь мир.
Как всегда, наибольший удар и прежде всего принимают на себя самые уязвимые.
Региону и всему миру срочно необходим путь выхода из этой напряжённости.
Единственное решение — снижение напряжённости и диалог.
Я призываю все стороны немедленно прекратить враждебные действия, соблюдать международное право, защищать гражданское население и вернуться к столу переговоров.
Господин Президент,
Ваши Превосходительства,
Дамы и господа,
Дорогие дети,
Собравшись здесь в духе мира, будет уместно вспомнить, как эти земли стали свидетелями одних из самых древних и прочных уроков согласия человечества.
Более трёх тысяч лет назад на этих землях противники столкнулись с выбором, который человечество ощущает и сегодня.
Они могли либо продолжить порочный круг мести, либо выбрать иной путь.
Этот выбор, хотя и дался через трудные испытания, в конечном счёте привёл к победе диалога.
Из этого выбора родился один из древнейших известных миру мирных договоров — Кадешский договор.
Сегодня реплика этого договора, подаренная Турцией, висит рядом с залом Совета Безопасности ООН, оставляя миру наследие диалога.
Дипломаты проходят мимо этого договора каждый день, направляясь навстречу вызовам современности.
Этот договор несёт послание, обращённое к нам через тысячелетия: обязательство старых врагов перед устойчивым миром и уважением к территориям друг друга.
Он также напоминает нам о том, что мир становится прочным только тогда, когда он подкреплён ясными обязательствами и совместной ответственностью.
История Кадешского договора — это не просто страница в учебниках истории.
Эта история продолжает жить в тех, кто стремится строить мосты между народами, понимающими, что их будущее связано друг с другом, между конфликтом и согласием, между страданием и надеждой.
Эта награда, вручённая мне сегодня вечером, является сильным посланием Организации Объединённых Наций и всему миру о приверженности защите мира.
Это призыв не сдаваться даже в тёмные времена и стойко сопротивляться.
Это послание о решительной борьбе с цинизмом, расколом и безнадёжностью.
Это послание о возобновлении нашей приверженности международному сотрудничеству.
Это послание о выполнении требований этого критического времени с солидарностью и упорством.
И это обещание продвигать уникальное видение Ататюрка ещё дальше в наши дни:
«Мир в стране — мир во всём мире».
Господин Президент, ещё раз позвольте выразить Вам мою благодарность за эту высокую честь.
Давайте вместе дадим миру шанс.
كلمة الأمين العام للأمم المتحدة أنطونيو غوتيريش في حفل تسليم جائزة أتاتورك للسلام الدولية
أنقرة، 12 مارس 2026
فخامة الرئيس رجب طيب أردوغان،
أصحاب الفخامة والمعالي والسعادة،
السيدات والسادة،
أعزائي الأطفال،
أتقدّم إلى مقامكم الكريم، وإلى الحكومة التركية، وإلى الشعب التركي، بأسمى عبارات الشكر والتقدير.
شكرا جزيلا.
إلى جانب امتناني لوجودي هنا، أحمل على عاتقي شعورًا كبيرًا بالمسؤولية.
وأدرك تمامًا أن هذه الجائزة القيّمة تُمنح في وقتٍ تشهد فيه منطقتنا، وما وراءها، معاناةً كبيرة، وتسودها صراعات مروعة، وتتسع فيها الفجوات الجيوسياسية، وتهتز فيها الثقة بالتعاون الدولي.
جائزة أتاتورك الدولية للسلام هي علامة على أن السلام ليس مجرد رؤية سامية فحسب، بل هو أيضًا رمز للمقاومة القوية ودعوة للعمل.
أشعر بالفخر لقبول هذه الجائزة. فخامة الرئيس، إذا سمحتم، أود أن أستلم هذه الجائزة أيضًا نيابة عن موظفي الأمم المتحدة الذين يستجيبون يوميًا لهذا النداء.
أستلم هذه الجائزة بكل تقدير، مُشيدًا بالجهود الكبيرة التي يبذلها:
النساء والرجال المتفانون الذين يكدحون في شتى أنحاء العالم من أجل السلام والتنمية المستدامة وحقوق الإنسان،
والعاملون في المجال الإنساني الذين يوصلون المساعدات إلى أكثر بقاع العالم حرمانًا،
وقوات حفظ السلام التي تسعى إلى الإبقاء على وقف إطلاق النار الهش،
والوسطاء الذين يعملون بصبر على تجاوز الانقسامات،
وخبراء التنمية الذين يعززون المجتمعات ويدافعون عن الحقوق،
فلولا تفانيهم، لما أمكن تحقيق هذا التقدم.
كما أنكم، من خلال هذه الجائزة المرموقة، تُحيون ذكرى موظفي الأمم المتحدة الذين فقدوا حياتهم أثناء أداء واجبهم.
واسمحوا لي أن أخصّ بالذكر هنا مئات من موظفي الأمم المتحدة الذين ضحّوا بحياتهم في سبيل دعم الشعب في غزة.
فخامة الرئيس، أود أن أتقدم إليكم بخالص الشكر والتقدير على جميع هذه الجهود القيّمة.
لا شك أن معنى هذه الجائزة لا يمكن فصله عن حياة وإرث مصطفى كمال أتاتورك.
لقد أدرك أتاتورك جيدًا، بعد أن واجه العديد من الصعوبات وأثبت قيادته، أن السلام لا يتحقق بالصدفة.
فالسلام هو خيار واعٍ يقوم على التضامن الاجتماعي ويُحافظ عليه من خلال التعاون الدولي.
السلام في الوطن، السلام في العالم.
رؤيته “السلام في الوطن، السلام في العالم” تعكس روح ميثاق الأمم المتحدة بأصدق صورها.
إن عزيمة أتاتورك في التقدم الاجتماعي والمساواة ورفاهية الجميع تتوافق تمامًا مع أهداف الأمم المتحدة.
ويظل هذا الإرث حيًا اليوم في حياة الشعب التركي.
ولهذا بالذات، رغبتُ من كل قلبي في التواجد معكم خلال شهر رمضان المبارك.
طوال العشرين عامًا التي قضيتها في خدمة أسرة الأمم المتحدة، حافظت على تقليد شخصي في شهر رمضان، يتمثل في القيام بزيارة تضامنية إلى مجتمع مسلم والإفطار معهم ومشاركة هذه الأجواء الروحانية.
تذكّرني هذه الزيارات، وللعالم أجمع، بالروح الحقيقية للإسلام بأقوى صورها: الرحمة والمشاركة والتعاطف.
وفي هذا الشهر الفضيل، كان لا بد أن تكون تركيا وجهة زيارتي التضامنية.
لقد جئت إلى هنا لأُبرز للعالم الروح الاستثنائية والسخية التي يظهرها الشعب التركي
في مثل هذه الفترة التي يُشرد فيها الناس من أوطانهم وديارهم في جميع أنحاء العالم، فتحت تركيا أبوابها لملايين الذين اضطروا إلى الفرار من العنف والظلم، واحتضنتهم بحنان.
طوال السنوات العشر التي قضيتها في منصب المفوض السامي لشؤون اللاجئين، لم تفتح أي دولة أبوابها أمام هذا العدد الكبير من الأشخاص الباحثين عن ملاذ آمن.
ولم يُعاملوا في أي مكان آخر بالعناية نفسها التي حظوا بها في تركيا، ولم تُحفظ حقوقهم بهذه الدرجة.
لطالما كانت تركيا في الطليعة في هذا المجال.
وخلال الزيارات التي قمت بها إلى مدن مثل ماردين وشانلي أورفا وغازي عنتاب، لن أنسى أبدًا التضامن الفريد الذي أبداه السكان المحليون، وكيف يحافظ الناس على كرامتهم وأملهم.
وبصفتي الأمين العام اليوم، أواصل ملاحظة كيف يحافظ الشعب التركي على إرث أتاتورك.
بعد الزلازل المدمرة التي شهدناها في عام 2023، شهدت كيف عملت الفرق التركية والأمم المتحدة جنبًا إلى جنب في كل من تركيا وسوريا لإنقاذ الأرواح وإعادة إعمار المدن.
وفي ظل الاضطرابات العالمية، شهدت كيف تم تنفيذ مبادرة ممر الحبوب في البحر الأسود بقيادة تركيا، والتي ساهمت في تحقيق التوازن في أسواق الغذاء، واستئناف عمليات الشحن إلى البلدان النامية، وإطعام الملايين.
إنني أتابع بإعجاب ريادة تركيا العالمية في مبادرة “صفر نفايات”، وبهذه المناسبة أود أن أشيد بجهود السيدة أمينة أردوغان، عقيلة الرئيس التركي، وأهنئكم على الاستعدادات لمؤتمر الأمم المتحدة لتغير المناخ (COP 31) الذي يستضيفه بلدكم في نهاية هذا العام.
وبالطبع، أشهد نضال تركيا المتواصل للدفاع عن حقوق وكرامة الشعب الفلسطيني. وأعرب عن امتناني لتركيا على جهود الوساطة التي تبذلها لتحقيق وقف إطلاق النار في غزة وإطلاق سراح الرهائن.
كما أكدت مرارًا وتكرارًا، لا يبرر أي شيء فظائع السابع من أكتوبر، لكن هذا لا يمكن أن يكون سببًا أو مبررًا لمعاقبة الشعب الفلسطيني جماعيًا.
إن سرعة وحجم القتل والدمار في غزة لا يشبهان أي شيء شهدته طوال سنوات عملي في منصب الأمين العام.
وحتى اليوم، لا يزال الفلسطينيون يعانون معاناة شديدة جراء القيود الصارمة المفروضة على المساعدات الإنسانية إلى قطاع غزة، وفي ظل أنشطة الاستيطان التي تتوسع بشكل مقلق في الضفة الغربية المحتلة.
من الضروري أن يتم إيصال المساعدات الإنسانية إلى المنطقة بشكل آمن ومستمر ودون عوائق. وعلاوة على ذلك، يجب أن ينتهي الاحتلال، كما أكدت محكمة العدل الدولية، وأن تُصان الحقوق الثابتة للشعب الفلسطيني. ويجب احترام القانون الدولي وتحقيق المساءلة، مع الاستمرار دائمًا في مراعاة أفق الحل السياسي. ولا يوجد طريق آخر سوى الحل القائم على دولتين لكي تعيش إسرائيل وفلسطين جنباً إلى جنب في سلام وأمن وكرامة في سلام وأمن وكرامة، ولا يمكننا السماح بتدميره أمام أعيننا.
فخامة الرئيس رجب طيب أردوغان،
أصحاب الفخامة والمعالي والسعادة،
أصدقائي الأعزاء،
في جميع أنحاء العالم يُتحدث كثيرًا عن السلام، لكن للأسف نراه قليلًا على أرض الواقع.
ولا يزال القانون الدولي يُداس بالأقدام.
وتكتسب سياسة القوة زخمًا.
وتتفاقم أوجه عدم المساواة.
تشكل التكنولوجيات الحديثة، بما في ذلك الذكاء الاصطناعي، خطرًا في تأجيج العنف بدلًا من منعه.
وبينما ترتفع النفقات العسكرية إلى مستويات قياسية، تنخفض المساعدات المنقذة للأرواح إلى أدنى مستوياتها.
وخلال كل هذه العملية، ومع تزايد عدد القتلى وتدهور الأوضاع المعيشية وانهيار المجتمعات، يقع العبء مرة أخرى على عاتق المدنيين.
والأزمة المتفاقمة في الشرق الأوسط هي مثال مأساوي على ذلك.
تشكل الهجمات العسكرية الواسعة النطاق التي شنتها الولايات المتحدة وإسرائيل، وما تلاها من هجمات انتقامية شنتها إيران ضد العديد من الدول – والتي أدانها مجلس الأمن بشدة أمس – تهديدًا جسيمًا للسلام والأمن الدوليين، وتتسبب في معاناة لا توصف للمدنيين.
ويؤدي دفع المنطقة إلى حافة هاوية لا رجعة فيها؛ يهز استقرار العالم بأسره من خلال سلسلة من الأحداث تمتد من تعثر التجارة وارتفاع أسعار الطاقة والغذاء، ومن تفاقم انعدام الثقة إلى عدم الاستقرار.
وكما هو الحال دائمًا، فإن الأكثر تعرضًا للضربات الأولى والأقسى هم الأكثر ضعفًا.
وتحتاج المنطقة والعالم بشكل عاجل إلى مخرج من هذا التوتر.
والحل الوحيد هو تخفيف التوتر والحوار.
وأدعو جميع الأطراف إلى إنهاء الأعمال العدائية، والالتزام بالقانون الدولي، وحماية المدنيين، والعودة فورًا إلى المفاوضات.
فخامة الرئيس،
أصحاب الفخامة والمعالي والسعادة
السيدات والسادة،
أطفالي الأعزاء،
وبينما نجتمع في روح السلام، يجدر بنا أن نتذكر كيف احتضنت هذه الأراضي واحدة من أقدم وأدوم دروس التوافق في تاريخ الإنسانية.
قبل أكثر من ثلاثة آلاف عام، واجه الخصوم في هذه الأراضي خيارًا ما زال يواجهه الإنسان حتى اليوم.
إما أن يستمروا في دوامة الانتقام، أو أن يختاروا طريقًا آخر.
ورغم أن هذا الخيار لم يتحقق إلا بعد صراعات شاقة، إلا أن الحوار هو الذي انتصر في النهاية.
ومن هذا الاختيار ظهرت معاهدة قادش، التي تعد واحدة من أقدم معاهدة سلام موثقة في التاريخ.
اليوم، توجد نسخة من هذه المعاهدة أهدتها تركيا معلقة خارج قاعة مجلس الأمن في الأمم المتحدة، في المكان الذي يُترك للعالم إرثٌ من أجل الحوار.
يمر الدبلوماسيون يوميًا أمام هذه المعاهدة وهم في طريقهم لمواجهة أزمات عصرنا.
تحمل هذه المعاهدة رسالة تصل إلينا من آلاف السنين: التزام الأعداء القدامى بالسلام الدائم واحترام أراضي بعضهم البعض.
وفي الوقت نفسه، تذكّرنا بأن السلام يكون دائمًا عندما يُدعم بالتزامات واضحة ومسؤوليات مشتركة.
قصة معاهدة قادش ليست مجرد ذكرى محصورة في كتب التاريخ، بل إن هذه القصة لا تزال حية في نفوس أولئك الذين يسعون إلى بناء جسور بين الأمم التي تدرك أن مستقبلها مترابط، بين الصراع والتوافق، وبين الألم والأمل.
إن الجائزة التي مُنحت لي هذا المساء تمثل رسالة قوية إلى الأمم المتحدة والعالم أجمع في سبيل الدفاع عن السلام.
إنها دعوة إلى عدم الاستسلام حتى في الأوقات العصيبة، وإلى الصمود بثبات.
إنها رسالة تدعو إلى مكافحة التشاؤم والانقسام واليأس بحزم.
إنها رسالة لتجديد التزامنا بالتعاون الدولي.
وهي رسالة للوفاء بمتطلبات هذه المرحلة الحرجة بروح من التضامن والعزيمة.
وهي تعهدٌ بالمضي قدمًا برؤية مصطفى كمال أتاتورك الفريدة نحو آفاق أرحب في عصرنا:
“السلام في الوطن، السلام في العالم.”
فخامة الرئيس، أجدد شكري لكم مرة أخرى على هذا الشرف الرفيع.
فلنمنح السلام فرصة، يدًا بيد
سخنرانی جناب آقای آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد در مراسم اهدای جایزه بین المللی صلح آتاترک
12/03/2026
جناب آقای رئیس جمهور رجب طیب اردوغان،
عالیجنابان،
خانمها و آقایان،
کودکان عزیز،
خدمت جنابعالی، دولت و ملت ترکیه عمیقترین مراتب قدردانی خود را ابراز میدارم.
بسیار سپاسگزارم.
علاوه بر احساس امتنان قلبی و حق¬شناسی که از حضور در اینجا دارم، همچنین مسئولیتی سنگین بر شانه های خود حس میکنم. به خوبی درک می کنم که این جایزه ارزشمند در برحه ای از زمان به بنده اعطا می شود که در این منطقه و فرای آن رنجهای عظیمی جریان دارد، درگیریهای هولناک حاکم است، شکافهای ژئوپلیتیکی عمیقتر شده و اعتماد به همبستگی جهانی متزلزل گشته است.
جایزه بینالمللی صلح آتاترک، نمادی است از این حقیقت که صلح نه تنها یک آرمان متعالی، بلکه عملاً دعوت به مقاومتی قدرتمند، جنبش و حرکت است.
پذیرش این جایزه مایۀ مباهات و افتخار بنده است. جناب رئیسجمهور، با اجازه جنابعالی این جایزه را در عین حال به نمایندگی از کارکنان سازمان ملل متحد که هر روز این ندا و دعوت را اجابت می کنند، می پذیرم.
به نام زنان و مردان از خودگذشته ای که در سراسر جهان در راه صلح، توسعه پایدار و حقوق بشر عرق جبین می ریزند؛
به نام امدادرسانان داوطلبی که کمکهای بشردوستانه را به محرومترین نقاط جهان میرسانند؛
به نام نیروهای حافظ صلح که برای حفظ آتشبسهایی که به مویی بند است، مبارزه می کنند؛
به نام میانجیگرانی که با شکیبایی در جهت برطرف کردن شکافها و اختلافات تلاش می کنند؛
و به نام کارشناسان عمران و آبادی که برای توانمند ساختن جوامع و دفاع از حقوق انسانها فعالیت می کنند؛
صاحبان حقیقی این جایزه آنان هستند.
همچنین به بهانه این جایزه پرافتخار، از خاطره عزیز اعضای سازمان ملل متحد که در حین انجام وظیفه جان خود را از دست دادهاند، یاد کردید. اجازه میخواهم در اینجا علی الخصوص از صدها تن از کارکنان سازمان ملل متحد که در مسیر حمایت از مردم غزه جان باختند و در این راه جان خود را فدا کردند به طور ویژه یاد کنم.
جناب آقای رئیسجمهور، به پاس تمامی تلاشهای ارزشمند و معنادار شما مراتب تشکر خود را به حضورتان ابراز میدارم.
بیتردید، معنا و مفهوم این جایزه را نمیتوان جدا از زندگی و میراث مصطفی کمال آتاترک متصور شد.
آتاترک، پس از پشت سر گذاشتن دشواریهای بیشمار و در پرتو تجربه رهبری خویش، بهخوبی دریافته بود که صلح هرگز بهطور تصادفی به منصه ظهور نمی¬رسد. صلح، انتخابی آگاهانه است که مبتنی بر همبستگی اجتماعی بوده و از رهگذر همکاری بینالمللی استمرار مییابد.
“صلح در وطن، صلح در جهان”
جهان بینی “صلح در وطن، صلح در جهان” آتاترک، به شکلی شفاف روح منشور سازمان ملل متحد را انعکاس می دهد. کما اینکه ثابت قدمی آتاترک در زمینه های پیشرفت اجتماعی، اصل برابری و رفاه همگانی با مبانی و آرمانهای سازمان ملل متحد همسو و همپوشان است. و امروز میراث وی همچنان در بطن ملت ترکیه زنده و پابرجاست.
دقیقاً به همین دلیل بود که از صمیم قلب خواستم در این ماه مبارک رمضان در کنار شما باشم. در طول بیست سال خدمت خود در خانواده سازمان ملل متحد، هر ساله یک برنامه شخصی را در ماه رمضان ادامه دادم؛ سفر دوستانه به یک کشور مسلمان، حضور در مراسم افطار و سهیم شدن در آن فضای معنوی. این دیدارها هم برای من و هم برای جهان، همواره روح حقیقی اسلام را که همانا شفقت، روحیه مشارکت و درک متقابل است، به وضوح یادآور می شود. در این رمضان، قطعاً مقصد سفر دوستی و همبستگی من میبایست ترکیه میبود. به اینجا آمدهام تا روح سخاوت والا و منحصر بفردی که ملت ترکیه از خود به نمایش گذاشته است، در برابر دیدگان جهانیان برجسته سازم.
در برههای که در چهار گوشه جهان انسانهای بیشماری از خانه و کاشانه خود رانده شده اند؛ ترکیه آغوش خود را به روی میلیونها انسانی که از خشونت و ستم ناگزیر گریخته اند، گشوده و همچنین آنان را با مهر به سینه خود فشرده است. در طول ده سالی که به عنوان کمیسر عالی پناهندگان خدمت کردم، هیچ کشوری را ندیدم که این چنین به شمار عظیمی از انسانهایی که به دنبال ساحلی امن بوده اند، پناه دهد. و در هیچ نقطهای به اندازه ترکیه به آنان رسیدگی نشده و بدین شکل حقوق آنها حفظ نشده است. ترکیه در این عرصه همواره بهترین بوده است. همچنین در دیدارهایی که از شهرهایی چون ماردین، شانلیاورفا و غازیآنتپ داشتم؛ همبستگی وصف¬ناپذیر مردم منطقه و چگونگی برپا نگاه داشتن کرامت و امید انسانها، در ذهن من حک شده است و هرگز فراموش نخواهد شد.
امروز نیز در مقام دبیرکل، همچنان شاهد آن هستم که ملت ترکیه چگونه میراث آتاترک را زنده و پویا نگاه داشته اند. پس از زمینلرزههای ویرانگری که در سال ۲۰۲۳ تجربه کردیم، به وضوح دیدم که تیمهای ترکیه و سازمان ملل متحد، هم در ترکیه و هم در سوریه، شانهبهشانه برای نجات جان انسانها و بازسازی شهرها چگونه تلاش کردند. در میانه تنش های جهانی، همچنین شاهد بودم که اقدام برای “گذرگاه انتقال غلات دریای سیاه” در راستای تثبیت بازارهای جهانی مواد غذایی، ازسرگیری ارسال محمولهها به کشورهای در حال توسعه و تأمین غذای میلیونها نفر، چگونه با رهبری ترکیه به مرحله اجرا درآمد. پیشگامی جهانی ترکیه در پیشبرد پروژه “پسماند صفر” را با تحسین دنبال میکنم و با غنیمت شمردن این فرصت به سرکار خانم امینه اردوغان به خاطر اهتمام ایشان تبریک می گویم. همچنین از تلاش ترکیه برای آمادگیهای مربوط به میزبانی کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد در پایان سال جاری تقدیر می کنم.
و بدیهی است مبارزه بی وقفه ترکیه برای صیانت از حقوق و کرامت مردم فلسطین نیز همواره در برابر دیدگان ما قرار دارد. از ترکیه به سبب تلاشهای میانجیگرانه در مسیر برقراری آتشبس در غزه و آزادی گروگانها قدردانی می کنم.
همانطور که پیشتر نیز بارها تأکید کردهام، هیچ چیز نمیتواند رویداد ناگوار هفتم اکتبر را توجیه کند؛ اما این امر هرگز نمیتواند بهانهای برای مجازات جمعی مردم فلسطین باشد. سرعت و ابعاد مرگ و ویرانی در غزه، قابل مقایسه با هیچ چیز دیگر که در سالهای دبیرکلی خود شاهد آن بودهام، نمی باشد. کما اینکه در پی محدودیتهای شدید اعمال شده بر کمکهای بشردوستانه به غزه و گسترش نگرانکننده فعالیتهای شهرکسازی در کرانه باختری اشغالی، فلسطینیان در حال حاضر متحمل درد و رنج فراوان هستند. ارسال ایمن، مستمر و بدون مانع کمکهای بشردوستانه به منطقه، امری حیاتی و اجتنابناپذیر است.
فرای همه اینها همانگونه که دیوان عدالت بینالمللی نیز اذعان نموده است، اشغال باید پایان یابد. حقوق غیرقابل سلب مردم فلسطین باید به رسمیت شناخته شود. باید به حقوق بینالملل احترام گذاشته شود و زمینه پاسخگویی فراهم گردد. همچنین باید همواره گزینه اولویت حل و فصل سیاسی را سرلوحه کار خود قرار بدهیم. برای آنکه اسرائیل و فلسطین در صلح، امنیت و کرامت انسانی در کنار یکدیگر زندگی کنند، هیچ راهی جز راه حل مبتنی بر دو دولت وجود ندارد. نمیتوانیم اجازه دهیم که این در برابر چشمان ما نابود شود.
جناب آقای رئیسجمهور،
عالیجنابان،
دوستان گرامی،
در سراسر جهان از صلح به وفور سخن گفته میشود؛ اما با کمال تاسف صلح را در میدان عمل بسیار اندک میبینیم. حقوق بینالملل همچنان زیر پا گذاشته میشود. سیاست مبتنی بر قدرت، روزبهروز جایگاه بیشتری مییابد. نابرابری و بی عدالتی رفته رفته فربه تر می شود. فناوریهای نوین از جمله هوش مصنوعی به جای پیشگیری از خشونت، تهدیدی در جهت دامن زدن به آن هستند. در حالی که مصارف و هزینههای نظامی به عرش رسیده، کمکهای نجاتبخش انسانی به پایینترین حد خود سقوط کردهاند. و در نهایت بار دیگر این غیرنظامیان هستند که طاوان سنگین آن را با افزایش شمار قربانیان، سیاه شدن زندگیها و نابودی جوامع می پردازند. فاجعه انگیزترین نمونه آن نیز بحران فزاینده در خاورمیانه است.
حملات نظامی گستردهای که از سوی ایالات متحده آمریکا و اسرائیل آغاز شد، و در پی آن حملات تلافیجویانه ایران علیه شماری از کشورها که روز گذشته به شدت از سوی شورای امنیت محکوم شد؛ تهدیدی وحشت آور علیه صلح و امنیت بینالمللی ایجاد کرده و رنجهایی وصفناپذیر را بر غیرنظامیان تحمیل کرده است.
سوق دادن منطقه به لبه پرتگاهی بازگشتناپذیر امری است که پیامدهای سلسله وار آن از فلج شدن تجارت گرفته تا افزایش بهای انرژی و مواد غذایی، از تعمیق بیاعتمادی گرفته تا بی ثباتی؛ سراسر جهان را متزلزل کرده است. و مانند همیشه نخستین و سنگینترین ضربه بر آسیبپذیرترین اقشار وارد میشود. منطقه و جهان نیازمند یافتن راهی برای خروج فوری از این تنش هستند. تنها راهحل، کاهش تنش و بازگشت به گفتوگو است.
از تمامی طرفها میخواهم به خصومتها پایان دهند، به حقوق بینالملل پایبند بمانند، از غیرنظامیان حفاظت کنند و بیدرنگ به میز مذاکرات بازگردند.
جناب آقای رئیسجمهور،
عالیجنابان،
خانم ها، آقایان،
کودکان عزیز،
اکنون که در پرتو روح صلح گرد هم آمدهایم، شایسته است خاطر نشان شوم که چگونه این سرزمینها میزبان یکی از کهنترین و ماندگارترین درسهای آشتی و صلح در تاریخ بشریت بوده است. بیش از سه هزار سال پیش در همین سرزمین ها، رقیبان و دشمنان سر یک دو راهی قرار گرفتند که انسانیت امروز نیز همچنان با آن مواجه است: یا میبایست چرخه انتقام را ادامه میدادند، یا راهی دیگر برمیگزیدند. آن انتخاب، هرچند از دل مبارزاتی دشوار و پرهزینه پا به عرصه ظهور گذاشت، اما در نهایت گفتوگو پیروز میدان شد. از دل این انتخاب، یکی از کهنترین معاهدات صلح شناختهشده در تاریخ، یعنی معاهده قادش، پدید آمد.
امروز، نسخهای از معاهده قادش که از سوی ترکیه به سازمان ملل متحد اهدا شده است، درست در بیرون تالار شورای امنیت، در همان فضایی که به عنوان یادمان گفتوگو برای آیندگان به ودیعه نهاده شده، نصب گردیده است. دیپلماتها هر روز وقتی برای رویارویی با بحرانهای قرن به این تالار می روند، از مقابل این معاهده عبور میکنند.
این معاهده ندایی است که از ورای هزاران سال پیامی را در گوش روزگار ما زمزمه می کند: فراخوان تعهد دیرینه ترین خصم ها به صلحی ابدی و به احترام متقابل نسبت به خاک یکدیگر. همچنین به ما یادآور می شود که صلح، زمانی پایدار میماند که بر پایه تعهدات روشن و مسئولیت پذیری مشترک استوار باشد. داستان معاهده قادش صرفاً یادبودی محبوس در صفحات کتابهای تاریخ نیست؛ این روایت همچنان در وجود کسانی زنده است که میکوشند میان منازعه و آشتی، میان رنج و امید، و میان ملتهایی که دریافتهاند سرنوشت شان به یکدیگر گره خورده است، پل بزنند.
این جایزهای که امشب به اینجانب اعطا میشود، پیامی رسا و پرمایه به سازمان ملل متحد و به سراسر جهان، برای پاسداری و حمایت کردن از صلح است.
فراخوانی است برای آنکه حتی در تاریکترین روزگار نیز هرگز تسلیم نشویم و با استواری و متانت به مبارزه ادامه دهیم.
ندایی است برای مبارزهای قاطع در برابر ظلمت نفرت، تفرقه و نا امیدی.
دعوتی است برای تجدید تعهد نسبت به انسجام بینالمللی.
پیامی است برای ادای دین با روح همبستگی و عزم راسخ نسبت به آنچه که این برهه حساس ایجاب می کند.
و این عهدی است برای ارتقا و تعالی بیش از پیش بینش بیبدیل آتاترک در جهان امروز: “صلح در وطن، صلح در جهان”.
جناب رئیس جمهور، بار دیگر از شما به خاطر این افتخار بزرگ تشکر میکنم.
بیایید همگی به صلح فرصتی دیگر بدهیم.
联合国秘书长
关于接受阿塔图尔克国际和平奖的演讲
安卡拉，2026年3月12日
（同发表演讲稿）
尊敬的雷杰普·塔伊普·埃尔多安总统，阁下们，
女士们，先生们，亲爱的孩子们，
总统先生，在此我向土耳其人民和政府致以深切的谢意。
非常感谢。（土耳其语：Çok teşekkür ederim.）
除了感激之情，我也肩负着巨大的责任感来到这里。
我深知这一奖项对我的认可，正值本地区及更广大地区遭受巨大苦难、严重冲突、日益加深的地缘政治分歧以及全球合作信任流失的时期。
阿塔图尔克国际和平奖不仅仅是对和平崇高愿景的认可。和平也是一种号召，它是行动的呼唤。
我很荣幸接受这个奖项，也请求总统先生允许我代表联合国全体工作人员接受此奖项，他们每天都响应和平呼吁。
致力于推动全球和平、可持续发展和人权事业的人们。
人道主义者向世界上最绝望的地方提供援助，国际维和部队协助维持脆弱的停火。
调解者努力耐心地弥合各类分歧。
人权捍卫者和发展专家加强社区家园建设并保护各种权利。
这个奖项旨在表彰他们。
通过这一崇高的荣誉，您也向那些牺牲的联合国同事们表达致敬。请允许我特别对数百名在加沙牺牲的联合国同事说一句话，他们努力试图支持加沙人民，却在奋斗中牺牲。
感谢总统先生，感谢您对这一切的理解。
事实上，这一奖项的意义与穆斯塔法·凯末尔·阿塔图尔克的生平和遗产密不可分。
通过艰难困苦与卓越领导，阿塔图尔克明白和平绝不是偶然产生的。
这是一个深思熟虑的选择——以社会凝聚力为基础，并通过国际合作才能得以维系。
“国内和平，世界和平”（土耳其语 Yurtta barış， diinyada barış.）
他“国内和平，世界和平”的愿景体现了联合国宪章本身的精神。
阿塔图尔克对社会进步、平等和全民福祉的承诺，与联合国的使命高度契合。
而这种精神遗产至今仍通过土耳其人民得以延续。
这就是为什么我想在斋月期间和大家一起来到这里。
我在联合国大家庭的二十年中，一直遵循着一项个人的斋月传统：团结慰问穆斯林社区，并共同参与斋戒活动。
这些访问对我和全世界来说都是一个强烈有力的提醒，那就是伊斯兰真正的精神：同情、团结与共情。
今年斋月，我坚信我的团结访问一定要在土耳其进行。
我来这里是为了让全球关注土耳其人民非凡且慷慨的精神。
在历史上前所未有的流离失所时期，是土耳其向数百万被迫流离的人们敞开大门并接纳了他们。
在我担任联合国难民事务高级专员的十年间，没有哪个国家接纳了比此更多的跨境寻求安全的人数。同时在土耳其，他们受到了善待和保护。
土耳其是第一个站起来接纳他们的国家。
我永远不会忘记在访问马尔丁、尚勒乌尔法和加济安泰普等地时，我看到了土耳其人民的互助互信精神——那里的当地人给这些流离的人们带来了安全、尊严和希望。
作为联合国秘书长，我总是看到土耳其人民将阿塔图尔克的遗产付诸于实践中。
在2023年土耳其发生世纪毁灭性地震之后，土耳其和联合国团队携手合作，共同挽救生命并重建社区家园——这些救援不仅在土耳其，也在叙利亚进行。
在全球动荡时期，土耳其的领导推动了黑海粮食倡议的实现——稳定全球粮食市场，恢复对发展中国家的运输，并养活了数百万人。
我见证了土耳其在全球推动零废弃倡议方面的领导力——我赞赏土耳其第一夫人的努力——以及为今年晚些时候举办联合国气候大会（COP 31）所做的准备工作。
我也见证了土耳其对巴勒斯坦人民权利和尊严的不懈倡导和维护。
我赞赏土耳其协助调解加沙停火和释放人质。
正如我曾多次说过，没有什么能为10月7日的恐怖行为辩护——但也没有什么能为对巴勒斯坦人民的集体惩罚得以辩护。
加沙地区的杀戮和破坏速度与规模，是我担任联合国秘书长期间前所未有的。
直到今天，巴勒斯坦人仍在遭受严重苦难，加沙人道援助受到诸多限制，而被占领的约旦河西岸定居点活动则令人越发担忧。
人道主义通道必须安全、持续且不受阻碍的保持畅通。
除此之外，侵占必须结束，国际法院也确认了这一点。必须实现巴勒斯坦人民不可剥夺的权利。
国际法必须受到尊重，问责必须被确保。我们必须专注于政治解决。
两国方案——以色列和巴勒斯坦和平共处、安全和尊严——没有其它可行的替代方案。我们不能让它在我们眼前被偷走。
总统先生，阁下们，亲爱的朋友们，
在世界各地，我们听到许多关于和平的讨论——但我们看到的和平却太少了。国际法依然被践踏。
权力政治正在崛起。不平等正在加剧。
而包括人工智能在内的新科技，反而有可能加速暴力，而非防止暴力。
军事开支激增，而挽救生命的援助资金却像自由落体一样下滑。
在这一切发生的过程中，平民们不断付出代价——死亡人数不断上升，他们的生活和社区家园破碎不堪。
中东正在展开的危机就是一个极其悲惨的例子。
美国和以色列发动的大规模军事打击——以及伊朗随后对许多国家的攻击——昨天安理会强烈谴责了这些攻击——对国际和平与安全构成了严重威胁，并给平民带来了巨大的痛苦。
该地区正被推向崩溃的边缘。
而这些后果正在向全球蔓延：贸易中断、能源和食品价格不断上涨、不安全和不稳定因素加剧。
一如既往，最脆弱的人们首先受伤且受到最严重的影响。该地区乃至世界迫切需要一个出口。
缓解紧张对峙和对话是唯一的出路。
我强烈敦促各方停止敌对行动，维护国际法，保护平民，并立即重返外交谈判桌。
总统先生，阁下们，
女士们，先生们，亲爱的孩子们，
当我们以和平的精神团结在一起时，我们应当记住曾经这片土地如何帮助塑造了人类最早且最持久的和解范例之一。
三千多年前，在这片地区，对手们面临着至今仍困扰人类的抉择。
他们可以继续冤冤相报的复仇。或者他们可以选择另一条路。当选择终于到来时，这是来之不易的。最终他们选择了对话。
正是在这一选择中诞生了卡德什条约——已知最古老的和平协议之一。
如今，土耳其提供的那份和平条约复制品仍矗立在联合国安理会会议厅外，那个空间是献给世界的对话空间。
每天外交官们都会经过那里，前往面对我们时代的危机。
它传递着跨越千年仍传达的信息：昔日敌人之间对持久和平与相互尊重领土的承诺。它提出了务实合作——包括互助和引渡的既定规则，提醒我们，和平在有明确承诺和共同责任支持时才能得以持久。
卡德什条约的故事不仅局限于历史书中。
它存在于所有努力在冲突与妥协之间架起桥梁的人们之中……在痛苦与希望之间……两个国家之间，相互理解彼此未来的紧密相连中。
今晚你们的奖项表彰正是这样一条信息——向联合国和所有人类发出的，呼吁倡导和平。
一个在黑暗时刻坚持下去的信息。
这是一个不断反对愤世嫉俗、分裂和绝望的信息。这是一条重申我们对国际合作承诺的信息。
这是一个让我们以团结和决心迎接这一刻的信息。并将阿塔图尔克的愿景延续到我们这个时代：国内和平，世界和平。
再次感谢总统先生授予我这份崇高荣誉。让我们一起再给和平一次机会。
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının baş katibi Antonio Quterreşin Atatürk Beynəlxalq Sülh Mükafatı təqdimetmə mərasimində çıxışı
Ankara, 12 mart 2026-cı il
Hörmətli Prezident Recep Tayyip Ərdoğan,
Zati-aliləri,
Xanımlar və cənablar,
Əziz uşaqlar!
Zati-alinizə, Türkiyə Hökumətinə və türk xalqına ən dərin minnətdarlığımı bildirirəm.
Çox təşəkkür edirəm!
Burada olmaqdan duyduğum minnətdarlıqla yanaşı, çiyinlərimdə böyük bir məsuliyyət hiss edirəm.
Bu dəyərli mükafatın bölgəmizdə və onun hüdudlarından kənarda böyük əzabların yaşandığı, dəhşətli münaqişələrin hökm sürdüyü, geosiyasi uçurumların dərinləşdiyi və qlobal əməkdaşlığa olan etimadın sarsıldığı bir dövrdə təqdim olunduğunun fərqindəyəm.
Atatürk Beynəlxalq Sülh Mükafatı sülhün yalnız ali bir hədəf deyil, eyni zamanda güclü bir müqavimət və fəaliyyət çağırışı olduğunun nişanəsidir.
Bu mükafatı qəbul etməkdən şərəf duyuram. Hörmətli Prezident, icazənizlə bu mükafatı hər gün bu çağırışa səs verən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının əməkdaşları adından da qəbul etmək istəyirəm.
Dünyanın dörd bir yanında sülh, davamlı inkişaf və insan hüquqları naminə zəhmət çəkən fədakar qadın və kişilər adından, dünyanın ən məhrum bölgələrinə yardım çatdıran humanitar yardım könüllüləri adından, ipdən asılmış kimi həssas atəşkəsləri qoruyub saxlamağa çalışan sülhməramlı qüvvələr adından, ayrıseçkiliyi səbrlə aradan qaldırmağa çalışan vasitəçilər adından, cəmiyyətləri gücləndirən və hüquqları müdafiə edən inkişaf mütəxəssisləri adından – Bu mükafatın əsl sahibləri onlardır.
Həmçinin bu nüfuzlu mükafatla vəzifə başında həyatını itirmiş Birləşmiş Millətlər Təşkilatının əməkdaşlarının əziz xatirəsini də yad edirsiniz. İcazənizlə, Qəzza xalqına dəstək göstərməyə çalışarkən həyatını itirən yüzlərlə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı əməkdaşını burada xüsusi olaraq qeyd etmək istəyirəm.
Hörmətli Prezident, bütün bu mənalı səylərinizə görə Sizə təşəkkürümü bildirirəm.
Heç bir şübhə yoxdur ki, bu mükafatın mənası Mustafa Kemal Atatürkün həyatı və irsindən ayrı düşünülə bilməz.
Atatürk yaşadığı bütün çətinliklərdən və liderlik təcrübəsindən keçərək bunu çox yaxşı anlamışdı: Sülh təsadüfən yaranmır.
Sülh ictimai həmrəyliyə əsaslanan və beynəlxalq əməkdaşlıqla qorunub saxlanılan şüurlu bir seçimdir.
Yurdda sülh, dünyada sülh.
Onun “Yurdda sülh, cihanda sülh” hədəfi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinin ruhunu ən saf şəkildə əks etdirir.
Atatürkün ictimai tərəqqi, bərabərlik və hər kəsin rifahı ilə bağlı qətiyyəti Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məqsədləri ilə dərin şəkildə üst-üstə düşür.
Və bu irs bu gün türk xalqının timsalında yaşamağa davam edir.
Bu səbəbdən də mübarək Ramazan ayında Sizinlə birlikdə olmağı ürəkdən istədim.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı iyirmi illik fəaliyyətim boyunca şəxsi bir Ramazan ənənəsini davam etdirdim: müsəlman bir cəmiyyətlə həmrəylik səfəri həyata keçirmək və birlikdə iftar edib bu mənəvi mühiti paylaşmaq.
Bu səfərlər həm mənə, həm də dünyaya İslamın əsl ruhunu – mərhəməti, paylaşmağı və empatiyanı ən güclü şəkildə xatırladır.
Bu Ramazanda həmrəylik səfərimin ünvanı mütləq Türkiyə olmalı idi.
Türk xalqının nümayiş etdirdiyi o fövqəladə və alicənab ruhu bütün dünyanın diqqətinə çatdırmaq üçün buraya gəldim.
Dünyanın dörd bir yanında insanların öz yurd-yuvasından didərgin düşdüyü belə bir dövrdə Türkiyə zorakılıq və zülmdən qaçmaq məcburiyyətində qalan milyonlarla insanı həm qəbul etdi, həm də onları öz bağrına basdı.
Qaçqınlar üzrə Ali Komissar kimi fəaliyyət göstərdiyim 10 il ərzində heç bir ölkə təhlükəsiz sığınacaq axtaran bu qədər çox insana qucaq açmamışdı. Və heç bir yerdə onlara Türkiyədəki qədər yaxşı qayğı göstərilməmiş, hüquqları bu dərəcədə qorunmamışdı.
Türkiyə bu sahədə həmişə ön sırada olub.
Mardin, Şanlıurfa ve Qaziantəp kimi şəhərlərə etdiyim səfərlər zamanı yerli əhalinin göstərdiyi misilsiz həmrəyliyi, insanların ləyaqətini və ümidini necə qoruyub saxladıqlarını heç vaxt unutmayacağam.
Bu gün Baş katib kimi türk xalqının Mustafa Kamal Atatürk irsini necə yaşatdığını görməyə davam edirəm.
2023-cü ildə baş verən o dağıdıcı zəlzələlərdən sonra türk və BMT qruplarının həm Türkiyədə, həm də Suriyada çiyin-çiyinə verərək həyat xilas etmək və şəhərləri yenidən qurmaq üçün necə çalışdıqlarına şahid oldum.
Qlobal çalxalanmalar fonunda ərzaq bazarlarını sabitləşdirən, inkişaf etməkdə olan ölkələrə tədarükü yenidən başladan və milyonlarla insanı qidalandıran Qara dəniz Taxıl Dəhlizi Təşəbbüsünün Türkiyənin liderliyi ilə necə həyata keçirildiyini gördüm.
Türkiyənin “Sıfır Tullantı” təşəbbüsündə qlobal liderliyini təqdirlə izləyirəm və bu münasibətlə hörmətli Əminə Ərdoğan xanımın səylərini və bu ilin sonunda ev sahibliyi edəcəyiniz BMT İqlim Dəyişikliyi Konfransı (COP31) hazırlıqlarını təbrik edirəm.
Və əlbəttə ki, Türkiyənin Fələstin xalqının hüquqları və ləyaqəti naminə apardığı o qətiyyətli mübarizəni görürəm.
Qəzzada atəşkəsin təmin olunması və girovların azad edilməsi istiqamətindəki vasitəçilik səylərinizə görə Türkiyəyə minnətdarlığımı bildirirəm.
Daha əvvəl dəfələrlə qeyd etdiyim kimi, 7 oktyabr dəhşətini heç nə haqlı çıxara bilməz, lakin bu vəziyyət Fələstin xalqının kollektiv şəkildə cəzalandırılmasına da əsas verə bilməz.
Qəzzada ölüm və dağıntının sürəti və miqyası Baş katib olduğum illər ərzində şahid olduğum heç bir hadisəyə bənzəmir.
Bu gün də fələstinlilər Qəzzaya humanitar yardımların çatdırılmasına qoyulan ciddi məhdudiyyətlər və işğal altındakı Qərbi Şərqdə narahatedici şəkildə genişlənən məskunlaşma fəaliyyəti səbəbindən böyük əzablar çəkməyə davam edir.
Humanitar yardımların təhlükəsiz, fasiləsiz və maneəsiz şəkildə bölgəyə çatdırılması həyati əhəmiyyət daşıyır.
Bundan əlavə, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin də təsdiqlədiyi kimi, işğal sona çatmalıdır.
Fələstin xalqının ayrılmaz hüquqları təmin edilməlidir.
Beynəlxalq hüquqa hörmət olunmalı və hesabatlılıq təmin edilməlidir.
Həmçinin siyasi həll perspektivini daim diqqətdə saxlamalıyıq.
İsrail və Fələstinin sülh, təhlükəsizlik və ləyaqət içində yanaşı yaşaması üçün iki dövlətli həll yolundan başqa alternativ yoxdur.
Bunun gözlərimizin önündə məhv edilməsinə icazə verə bilmərik.
Hörmətli Prezident,
Zati-aliləri,
Əziz dostlar,
Dünyanın hər yerində sülhdən çox danışılır; lakin təəssüf ki, sülhü praktikada çox az görürük.
Beynəlxalq hüquq tapdanmağa davam edir.
Güc siyasəti üstünlük qazanır.
Bərabərsizliklər artır.
Süni intellekt də daxil olmaqla yeni texnologiyalar zorakılığı önləmək əvəzinə onu daha da alovlandırmaq riski daşıyır.
Hərbi xərclər sürətlə artarkən, həyat qurtaran yardımlar minimum səviyyəyə enir.
Və bütün bu prosesdə artan ölüm sayı, qaralan həyatlarla və məhv olan cəmiyyətlərlə bunun bədəlini yenə mülki şəxslər ödəyir.
Yaxın Şərqdə getdikcə dərinləşən böhran bunun ən faciəvi nümunəsidir.
ABŞ və İsrail tərəfindən başlanan genişmiqyaslı hərbi hücumlar və ardınca Iranın dünən Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən qətiyyətlə qınanan bir çox ölkəyə yönəlmiş cavab hücumları beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik üçün ciddi təhdid yaradır və mülki əhali üçün təsvir olunmaz əzablara səbəb olur.
Regionun geri dönüşü olmayan bir uçurumun kənarına sürüklənməsi; ticarətin pozulmasından artan enerji və ərzaq qiymətlərinə, dərinləşən etimadsızlıqdan sabitsizliyə qədər uzanan bir zəncirvarı təsirlə bütün dünyanı sarsıdır.
Həmişə olduğu kimi, yenə ilk və ən ağır zərbəni ən həssas olanlar alır.
Regionun və dünyanın təcili olaraq bu gərginlikdən çıxış yoluna ehtiyacı var.
Yeganə çıxış yolu gərginliyin azaldılması və dialoqdur.
Bütün tərəfləri düşmənliklərə son qoymağa, beynəlxalq hüquqa əməl etməyə, mülki şəxsləri qorumağa və dərhal danışıqlar masasına qayıtmağa çağırıram.
Hörmətli Prezident,
Zati-aliləri,
Xanımlar və cənablar,
Əziz uşaqlar,
Sülh ruhu ilə bir araya gəldiyimiz bu anda bu torpaqların insanlığın ən qədim və ən davamlı uzlaşma dərslərindən birinə necə ev sahibliyi etdiyini xatırlamaq yerinə düşər.
Üç min ildən çox əvvəl bu torpaqlarda tərəflər bu gün də bəşəriyyətin qarşısında duran bir seçimlə üz-üzə qalmışdılar.
Ya intiqam dövrünü davam etdirəcəkdilər, ya da başqa bir yol seçəcəkdilər.
Bu seçim, hər nə qədər çətin mübarizələrlə əldə edilsə də, sonda dialoq qalib gəldi.
Bu seçimdən tarixdə məlum olan ən qədim sülh müqavilələrindən biri olan “Kadesh Treaty” doğdu.
Bu gün həmin müqavilənin Türkiyə tərəfindən hədiyyə edilən bir nüsxəsi Birləşmiş Millətlər Təşkilatında Təhlükəsizlik Şurası zalının kənarında, dünyaya dialoq mirası kimi nümayiş olunur.
Diplomatlar hər gün dövrümüzün böhranları ilə üzləşməyə gedərkən həmin müqavilənin önündən keçirlər.
Bu müqavilə minilliklərdən günümüzə səslənən bir mesaj daşıyır: keçmiş düşmənlərin davamlı sülhə və bir-birinin ərazilərinə hörmətə dair öhdəliyi.
Eyni zamanda bizə xatırladır ki, sülh yalnız aydın öhdəliklər və ortaq məsuliyyətlərlə dəstəkləndikdə davamlı olur.
Kadeş müqaviləsinin hekayəsi yalnız tarix kitablarında qalan bir xatirə deyil.
Bu hekayə münaqişə ilə uzlaşma, ağrı ilə ümid arasında və gələcəklərinin bir-birinə bağlı olduğunu anlayan xalqlar arasında körpü qurmağa çalışanların daxilində yaşamağa davam edir.
Bu axşam mənə təqdim olunan bu mükafat Birləşmiş Millətlər Təşkilatına və bütün dünyaya sülhün müdafiəsi istiqamətində verilmiş güclü bir mesajdır.
Bu, ən qaranlıq zamanlarda belə təslim olmamaq, dözümlə müqavimət göstərmək üçün bir çağırışdır.
Bu, kinə, parçalanmaya və ümidsizliyə qarşı qətiyyətlə mübarizə aparmaq mesajıdır.
Bu, beynəlxalq əməkdaşlığa olan bağlılığımızı yeniləmək mesajıdır.
Bu, həmrəylik və əzmlə bu kritik dövrün tələblərini yerinə yetirmək mesajıdır.
Və Mustafa Kamal Atatürkün o bənzərsiz hədəfini bu gün daha da irəli aparmaq vədidir: “Yurdda sülh, dünyada sülh”.
Hörmətli Prezident, bu yüksək şərəfə görə Sizə bir daha minnətdarlığımı bildirirəm.
Gəlin, birlikdə sülhə bir şans verək.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antonio Guterreshning Otaturk Xalqaro Tinchlik Mukofoti topshirish marosimidagi nutqi
Anqara, 2026-yil 12-mart
Hurmatli Prezident Recep Tayyip Erdoğan,
Janobi oliylari,
Xonimlar va janoblar,
Aziz bolalar,
Siz zoti oliylari, Turkiya hukumati va turk xalqiga eng chuqur minnatdorchiligimni bildiraman.
Katta rahmat.
Bu yerda bo‘lishdan his qilayotgan shukronalik bilan birga, yelkamda ulkan mas’uliyatni ham his qilmoqdaman.
Ushbu nufuzli mukofot mintaqamizda va undan tashqarida ulkan iztiroblar davom etayotgan, dahshatli mojarolar hukm surayotgan, geosiyosiy tafovutlar chuqurlashayotgan va global hamkorlikka bo‘lgan ishonch izdan chiqayotgan bir vaqtda topshirilayotganini yaxshi anglayman.
Otaturk Xalqaro Tinchlik Mukofoti tinchlik faqat oliyjanob bir g‘oya emas, balki qat’iy kurash va faol harakat chaqirig‘i ekanining timsolidir.
Bu mukofotni qabul qilish men uchun katta sharafdir. Hurmatli Prezident, ruxsatingiz bilan ushbu mukofotni har kun ana shu chaqiriqqa javob berayotgan Birlashgan Millatlar Tashkiloti xodimlari nomidan ham qabul qilmoqchiman.
Dunyoning turli mintaqalarida tinchlik, barqaror rivojlanish va inson huquqlari yo‘lida fidokorona mehnat qilayotgan ayollar va erkaklar nomidan,
Dunyoning eng muhtoj hududlarga yordam yetkazayotgan insonparvar ko‘ngillilar nomidan,
Nozik otashkesimlarni saqlab qolishga urinayotgan tinchlikparvar kuchlar nomidan,
Parchalanishlarni mashaqqatla oldini olishga urinayotgan vositachilar nomidan,
Jamiyatlarni mustahkamlash va huquqlarni himoya qilish uchun kurashayotgan taraqqiyot mutaxassislari nomidan,
Ushbu mukofotning asl sohiblari ulardir.
Shuningdek, siz ushbu nufuzli mukofot orqali xizmat burchini ado etish chog‘ida halok bo‘lgan Birlashgan Millatlar Tashkiloti xodimlarining muqaddas xotirasini ham yod etmoqdasiz. Ruxsatingiz bilan, G‘azo xalqiga yordam berishga uringan va bu yo‘lda jonlarini fido qilgan yuzlab Birlashgan Millatlar Tashkiloti xodimlarini alohida e’tirof etmoqchiman.
Hurmatli Prezident, butun mazmunli sa’y-harakatlaringiz uchun sizga minnatdorchilik bildiraman.
Shubhasiz, bu mukofotning ma’nosi Mustafo Kamol Otaturkning hayoti va merosidan ayri tasavvur qilib bo‘lmaydi.
Otaturk boshdan kechirgan og‘ir sinovlar va yetakchilik tajribasi orqali shuni chuqur anglagan edi: tinchlik tasodifan yuzaga kelmaydi.
Tinchlik, bu ijtimoiy birdamlikka asoslangan va xalqaro hamkorlik orqali muhofaza qilinadigan ongli tanlovdir.
“Vatanda tinchlik, dunyoda tinchlik.”
Uning “Vatanda tinchlik, dunyoda tinchlik” dunyoqarashi Birlashgan Millatlat Tashkiloti Nizomining ruhini eng sof shaklda ifodalaydi.
Otaturkning ijtimoiy taraqqiyot, tenglik va umumiy farovonlik borasidagi qat’iyati Birlashgan Millatlar Tashkilotining maqsadlari bilan hamohangdir.
Bu meros bugun turk xalqining shaxsiyatida yashashda davom etmoqda.
Aynan bu sababdan muborak Ramazon oyida sizlar bilan birga bo‘lishni chin dildan istadim.
Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi yigirma yillik faoliyatim davomida men shaxsiy bir Ramazon an’anasini davom ettirdim: musulmon jamiyatiga tashrif buyurish va ular bilan iftor qilib, bu ma’naviy muhitni birgalikda baham ko‘rish.
Bu tashriflar ham menga, ham butun dunyoga Islomning haqiqiy ruhini, mehr-shafqatini ulashish va hamdardlikni eslatadi.
Bu Ramazonda esa birdamlik tashrifimning manzili albatta Turkiya bo‘lishi kerak edi.
Turk xalqi namoyon etgan yuksak va buyuk insonparvarlik ruhini butun dunyoga ko‘rsatish uchun bu yerga keldim.
Dunyoning turli mintaqalarida insonlar o‘z uy-joylaridan mahrum qilinayotgan bu davrda Turkiya zo‘ravonlik va zulmdan qochganlarga nafaqat eshiklarini ochdi, balki ularni bag‘riga bosdi.
Men Qochqinlar bo‘yicha Oliy komissar sifatida ishlagan o‘n yillik faoliyatim davomida biror davlat bu qadar ko‘p insonga boshpana berganiga guvoh bo‘lmadim. Hech qayerda ular Turkiyadagi kabi yaxshi qarshilanmadi, huquqlari bunday darajada himoya qilinmadi.
Turkiya bu borada doimo yetakchi bo‘lib kelgan.
Mardin, Shanliurfa va Gaziantep shaharlariga qilgan tashriflarimda mahalliy aholining beqiyos birdamligi, insonlarning or-nomusi va umidini qanday asrab qolganini hech qachon unutmayman.
Bugun Bosh kotib sifatida turk xalqining Otaturk merosini qanday davom ettirayotganini ko‘rib turibman.
2023-yildagi dahshatli zilzilalardan so‘ng turk va BMT qutrqaruv guruhlarining ham Turkiya, ham Suriyada qanday elkama-yelka turib inson hayotlarini saqlab qolish va shaharlarni tiklash uchun kurashganiga guvoh bo‘ldim.
Global beqarorlik sharoitida g‘alla bozorlarini muvozanatga keltirgan, rivojlanayotgan mamlakatlarga yetkazib berishni qayta yo‘lga qo‘ygan va millionlab insonlarni oziq-ovqat bilan ta’minlagan Qora dengiz don yo‘lagi tashabbusining Turkiya yetakchiligida qanday amalga oshirilganini ko‘rdim.
Turkiyaning “Mutlaqo Chiqindisiz” tashabbusidagi global yetakchiligini e’tirof ila kuzatmoqdaman va fursatdan foydalanib hurmatli Emine Erdoğan honimning bu yo‘ldagi sa’y-harakatlari hamda yil oxirida o‘tkaziladigan BMT Iqlim o‘zgarishi konferensiyasiga (COP 31) tayyorgarliklarini olqishlayman.
Albatta, Turkiyaning Falastin xalqining huquqi va sha’ni yo‘lida olib borayotgan qat’iy kurashini ham ko‘rib turibman.
G‘azoda o‘t ochishni to‘xtatish va garovdagilarni ozod qilish borasidagi vositachilik sa’y-harakatlari uchun Turkiyaga minnatdorchilik bildiraman.
Avval ham juda ko‘p marotaba ta’kidlaganimdek, 7-oktabr voqealarini hech narsa oqlay olmaydi. Ammo bu butun Falastin xalqini jazolashga ham asos bo‘la olmaydi.
G‘azodagi o‘lim va vayronagarchilik darajasi men Bosh kotib bo‘lgan yillar davomida ko‘rganlarimning hech biriga o‘xshamaydi.
Bugun ham falastinliklar G‘azoga gumanitar yordam yetkazilishidagi keskin cheklovlar va bosib olingan G‘arbiy Sohilda xavotir uyg‘otadigan darajada kengayayib borayotgan noqonuniy yerlashuvlar natijasida katta azob-uqubat chekmoqda.
Gumanitar yordamning xavfsiz, uzluksiz va hech qanday to‘siq va cheklovlarsiz yetkazilishi zarur.
Eng asosiysi, Xalqaro Sud ham tasdiqlaganidek, ishg‘ol harakati to‘xtatilishi kerak.
Falastin xalqining barcha huquqlari tan olinishi lozim.
Xalqaro huquqqa rioya etilishi va javobgarlik ta’minlanishi shart.
Shuningdek, siyosiy yechim istiqboli doimo e’tiborimizda bo‘lishi kerak.
Isroil va Falastinning tinchlik, xavfsizlik va o‘zaro hurmat doirasida yonma-yon yashashi uchun ikki davlatli yechimdan boshqa yo‘l yo‘q.
Buning ko‘z oldimizda yo‘q qilinishiga yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi.
Hurmatli Prezident,
Janobi oliylari,
Aziz do‘stlar,
Dunyoning har yerida tinchlik haqida ko‘p gapirilmoqda, ammo, afsuski amalda mintaqalarda tinchlikni kam ko‘rmoqdamiz.
Xalqaro huquq toptalmoqda.
Kuch siyosati ustun kelmoqda.
Tengsizliklar ortmoqda.
Sun’iy intellekt kabi yangi texnologiyalar zo‘ravonlikni kamaytirish o‘rniga uni kuchaytirish xavfini oshirmoqda.
Harbiy xarajatlar keskin oshayotgan bir paytda insonparvarlik yordamlari unga muqobil tarzda kamaymoqda.
Butun bu jarayon davomida o‘ldirilgan inson, izdan chiqqan hayot va yo‘q qilingan jamiyatlar jihatidan yana eng katta badalni tinch aholi to‘lamoqda.
Yaqin Sharqdagi inqiroz buning eng fojiali misolidir.
Amerika Qo‘shma Shtatlari va Isroil tomonidan boshlatilgan keng ko‘lamli harbiy harakat va buning natijasida Eronning, kechagina Xavfsizlik Kengashi tarafidan qattiq tanqid ostiga olingan, qator davlatlarga bergan javob zarbalari xalqaro tinchlik va xavfsizlikka jiddiy tahdid solmoqda hamda tinch aholini ta’riflab bo‘lmaydigan azoblarga duchor qilmoqda.
Mintaqani jar yoqasiga olib kelgan tijoratning izdan chiqishi, energiya va oziq-ovqat narxlarining oshishi, xavfsizlikning taranglashuvi hamda barqarorsizlik kabi qator muammolar butun dunyoga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Har doimdagidek, yana birinchi bo‘lib eng og‘ir zarba himoyasizlarga berilmoqda.
Mintaqa va dunyo tezlik bilan bu keskinlikni to‘xtatish chorasini topishishi lozim.
Bu holatdan chiqishning yagona yo‘li esa keskinlikni kamaytirish va muloqotdir.
Barcha tomonlarni ziddiyatlarni to‘xtatish, xalqaro huquqqa amal qilish, tinch aholini himoya qilish va muzokaralarga qaytishga chaqiraman.
Hurmatli Prezident,
Janobi oliylari,
Xonimlar va janoblar,
Aziz bolalar,
Tinchlik ruhida jam bo‘lgan ekanmiz, bu zamin insoniyat tarixidagi eng qadimiy va barqaror tinchlik muzokaralaridan biriga qanday mezbonlik qilganini eslab o‘tish o‘rinlidir.
Uch ming yildan ortiq vaqt avval bu tuproqlarda dushmanlar, hatto bugun ham insoniyat duch kelgan bir tanlov bilan yuzlashgan edi.
Qasos yo‘lidan borish yoki boshqa yo‘lni tanlash.
Tanlov naqadar qiyin kurashlar natijasida qabul qilingan bo‘lsa-da, oxir-oqibat muloqot g‘alaba qozondi.
Bu tanlov natijasida tarixdagi eng qadimgi tinchlik shartnomalaridan biri bo‘lgan Qardoshlik Shartnomasi paydo keldi.
Bugun bu shartnomaning Turkiya tarafidan hadya qilingan bir nusxasi Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi zalining chiqishida, dunyoga muloqot uchun meros qoldirilgan yerda osig‘liq turibdi.
Diplomatlar har kun zamonimizning inqirozlarini muhokama qilish uchun kelar ekan, u shartnomaning oldidan o‘tadi.
Bu shartnoma bizga ming yillar naridan bugunga saslangan shu xabarni yetkazmoqda: eski dushmanlar o‘rtasida barqaror tinchlik va bir-birlarining tuproqlariga nisbatan o‘zaro hurmatga doir majburiyat.
Shuningdek, bizga tinchlik aniq majbiriyat va o‘zaro mas’uliyatlar bilan mustahkamlangandagina barqaroq bo‘lishini ham xotirlatmoqda.
Qardoshlik Shartnomasining hikoyasi faqatgina tarix sahifalari ichida qolib ketgan bir xotira emas.
Bu hikoya to‘qnashuv ila anglashuv, azob ila umid, kelajaklari bir-biri bilan bog‘liq ekanligini anglagan millatlar orasida ko‘prik bo‘lishga harakat qilayotganlar ichida yashashga davom etmoqda.
Bu keccha menga topshirilgan bu mukofot Birlashgan Millatlatlarga va butun dunyoda tinchlikni himoya qilish uchun berilgan kuchli bir chaqiriqdir.
Bu eng og‘ir damlarda ham taslim bo‘lmaslik, matonatlik bilan kurashish chaqirig‘idir.
Bu kinizm, tarqoqlik va umidsizlikka qarshi kurash chaqirig‘idir.
Bu xalqaro hamkorlikka sodiqligimizni qayta ko‘rib chiqish chaqirig‘idir.
Bu birdamlik va qat’iyat bilan bu inqirozdan chiqish chaqirig‘idir.
Bu Otaturkning buyuk g‘oyasini davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqish va’dasidir:
“Vatanda tinchlik, dunyoda tinchlik.”
Hurmatli Prezident, bu yuksak sharaf uchun Sizga yana bir bor minnatdorchilik bildiraman.
Keling, barchamiz birgalikda tinchlikka imkon beraylik.
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Sekretary Antonio Guterresiň Atatürk adyndaky halkara parahatçylyk baýragynyň gowşurylyş dabarasynda eden çykyşy
Ankara, 12 Mart 2026
Hormatly Prezident Recep Tayyip Erdoğan,
Alyhezretleri,
Hanymlar we Jenaplar,
Mähriban çagalar,
Siziň şahsyňyza, Türkiýe Hökümetine we Türk halkyna iň çuň minnetdarlygymy bildirýärin.
Köp sag boluň!
Bu ýerde bolmakdan minnetdar bolmagym bilen, egnimde uly jogapkärçiligiň bardygyny duýýaryn.
Bu gymmatly baýragyň); sebitimizde we onuň aňyrysynda uly ajylaryň çekilýän, elhenç çaknyşyklaryň dowam edýän, geosyýasy uçurumlaryň çuňlaşýan we halkara hyzmatdaşlygyna bolan ynamyň sarsylan döwründe berilmiş boldugunu düşünyärin.
Atatürk adyndaky halkara parahatçylyk baýragy parahatçylygyň diňe bir belent maksat däl, eýsem güýçli bir garşylyk we hereket etmäge çagyryşdygynyň nyşanydyr.
Bu baýragy kabul etmek meniň üçin uly hormatdyr. Hormatly Prezident, Siziň rugsadyňyz bilen, men bu baýragy her gün bu çagyryşa gulak asýan Birleşen Milletler Guramasynyň ähli işgärleriniň adyndan kabul etmek isleýärin.
Dünýäde parahatçylyk, durnukly ösüş we adam hukuklary üçin ýadawsyz zähmet çekýän zenanlaryň (ayal maşgala) we erkekleriň adyndan,
Dünýäniň iň mätäç künjeklerine kömek eltýän ynsanperwer kömek meýletinçileriniň adyndan,
İnçe ýüpe bagly bolan parahatçylygy saklaýyş ylalaşyklaryny gorap saklamaga işleýän parahatçylyk güýçleri adyndan,
Bölünmeleri ýeňip geçmäge sabyrly synanyşýan araçylaryň adyndan,
Jemgyýetleri güýçlendirýän we hukuklary goraýan ösüş boýunça bilermenleriň adyndan,
Bu baýragyn hakyky eýesi olardyr.
Şeýle hem, bu abraýly baýrak bilen öz wezipesini ýerine ýetirýärkä wepat eden Birleşen Milletler Guramasynyň wekilleriniň eziz hatyrasyny yad edýärsiňiz. Siziň rugsadyňyz bilen, men bu ýerde Gaza halkyny goldamak üçin synanyşanda öz janyny ýitiren Birleşen Milletler Guramasynyň ýüzlerçe işgärini aýratyn ýadlap geçmek isleýärin.
Hormatly Prezident, şu manyly tagallalaryň ählisi üçin minnetdarlygymy bildirmek isleýärin.
Şübhesiz, bu baýragyň ähmiýetini Mustafa Kemal Atatürk’üň durmuşyndan we mirasyndan aýryp bolmaz.
Atatürk, başyndan geçiren şonça kynçylyklarynyň we liderlik tejribesiniň süzgejinden geçip, şuny gaty oňat düşünipdi: Parahatçylyk tötänleýin ýüze çykmaz.
Parahatçylyk; jemgyýetçilik agzybirligine esaslanýan we halkara hyzmatdaşlygy bilen saklanýan aňly bir saýlawdyr.
Ýurtda parahatçylyk, dünýäde parahatçylyk.
Onuň “Yurtta parahatçylyk, dünýäde parahatçylyk” diýen garaýşy Birleşen Milletler Guramasynyň Düzgünnamasynyň ruhuny iň arassa görnüşinde şöhlelendirýär.
Atatürkiň jemgyýetçilik ösüşi, deňlik we hemmeleriň abadançylygy üçin ygrarlylygy Birleşen Milletler Guramasynyň maksatlary bilen düýpli gabat gelýär.
Bu miras häzirki wagtda Türk halkynyň şahsyýetinde ýaşamagyny dowam etdirýär.
İňe hut şu sebäpli hem mukaddes Ramazan aýynda siziň bilen bir hatarda bolmagy ýürekden isledim.
Birleşmiş Milletler Guramasynyň maşgalasyndäki ýigrimi ýyllyk iş tejribäm döwründe özüme mahsus bolan bir Ramazan däbini dowam etdirdim: Musulman jemgyýetine raýdaşlyk saparyny amala aşyrmak, olar bilen bilelikde iftar edip, bu ruhy gurşawy paýlaşmak.
Bu saparlar hem maňa, hem bütin dünýä Yslamyň hakyky ruhuny; rehim-şepagaty, paýlaşmagy iň güýçli görnüşde ýatladýar.
Bu Ramazan aýynda, raýdaşlyk saparymyň salgysy hökman Türkiýe bolmalydy.
Türk halkynyň görkezýän şol ajaýyp we belent ruhuny, dünýäniň ünsüni çekmek üçin bu ýere geldim.
Dünýäniň dürli künjeklerinde adamlaryň öz yurdundan mahrum edilýän şeýle kyn döwründe Türkiýe; zorlukdan we zulumdan gaçan millionlarça adama hem gujagyny açdy, hem olary öz bagryna basdy.
Bosgunlar Ýokary Komissary bolup işlän on ýylymyň dowamynda, hiç bir ýurt özüne ygtybarly penah gözleýän beýle köp adama gujagyny açmady. We hiç bir ýerde olara Türkiýedäki ýaly gowy seredilmedi, hukuklary beýle derejede goralmady.
Türkiýe bu meselede elmydama iň öňde boldy.
Mardin, Şanlyurfa we Gaziantep ýaly şäherlere eden saparlarymda ýerli ilatyň görkezen şol deňi taýy bolmadyk raýdaşlygyny, adamlaryň mertebesini we umydyny nähili belentde tutýandyklaryny hiç wagt unutmaryn.
Şu gün Baş sekretär hökmünde, Türk halkynyň Atatürkiň mirasyny nähili ýaşatdygyny görmäge dowam edýärin.
2023-nji ýylda başdan geçirilen şol weýran ediji ýer titremelerinden soňra, Türk we BM toparlarynyň hem Türkiýede, hem de Siriýa’da egne egin berip, adamlary halas etmek we şäherleri gaýtadan aýaga galdyrmak üçin nähili jan çekip işländiklerine şaýat boldum.
Global bulaşyklygyň ortasynda; azyk bazarlaryny deň agramlaşdyran, ösüp gelýän ýurtlara galla ugratmagy gaýtadan dikelden we millionlarça adamy doýran Garadeňiz galla geçelgesi başlangyjynyň Türkiýäniň liderliginde nähili amala aşyrylandygyny gördüm.
Türkiýäniň ‘Nol Galyndy’ başlangyjyndaky global liderliğine minnetdarlyk bilen yzarlaýaryn we şu mümkinçilik bilen hormatly Emine Erdoğan hanymyň tagallalaryny we şu ýylyň ahyrynda Türkiýäniň ýer eýelik etjek BM’niň Howanyň Üýtgemegi Baradaky Maslahatyna (COP 31) taýýarlyklary gutlaýaryn.
We elbetde, Türkiýäniň Palestina halkynyň haklary we mertebesi üçin alyp barýan göreşini görýärin.
Gazzada atyşygyň bes edilmegini we zamun saklanýanlaryň boşadylmagyny gazanmak ugrundaky araçylyk tagallalaryňyz üçin Türkiýä’ye şükranlygymy bildirýärin.
Onça gezek aýdyşym yaly; 7-nji Oktaybr’da bolup geçen elhençlikleri hiçbir zat aklap bilmeyär, yöne bu ýagdaý Palestina halkynyň köpçülikleýin jezalandrylmagy üçin esas bolup bilmez.
Gazzadaky ýitip gidenlerin we weýrançylygyň depgin we gerimi, Baş Sekretärlik ýyllarym boyunça şaýat boldugum hiçbir zada benzemeyär.
Şu gün hem Palestinalylar; Gazza ugradylýan ynsanperwer kömeklerine agyr çäklendirmeler we basylyp alnan Günbatar Şeria’ da (Batı Şeria’da) alada goýýan derejede giňelýän mesgen tutuş işleri sebäpli uly ajylar görmäge dowam edýärler.
Ynsanperwer kömekleriniň ygtybarly, üznüksiz we bökdençsiz görnüşde gowşurylmagy wajypdyr.
Munuň ötesinde Halkara Adalat Diwanynyň tassyklaýşy ýaly, basybalyjylyk (sona ermelidir) gutarmalydyr.
Palestina halkynyň egsilmez hukuklary gaýtarylyp berilmelidir.
Halkara hukugyna hormat berilmeli we jogapkärçilik üpjün edilmelidir.
Şeýle, syýasy çözgüt ugruny hemişe üns merkezimizde saklamalydyrys.
Ysraýyl’yň we Palestina’nyň parahatçylyk, howpsuzlyk we mertebede ýanaşyk ýaşamagy üçin iki döwletli çözgütden başga hiç hili çykyş ýoly ýokdur.
Munuň gözlerimizin alnynda ýok edilmegine ýol berip bilmeris.
Hormatly Prezident,
Alyhezretleri,
Eziz (gadyrly) Dostlar,
Dünýäniň ähli ýerinde parahatçylyk barada köp söz aýdylýar; emma, gynansak da, parahatçylygy örän seýrek görýäris.
Halkara hukugy aýak altyna alynmaga dowam edýär.
Güýç syýasaty güýçlenýär.
Deňsizlikler artýar.
Süni intellekt ýaly täze tehnologiýalar zorlugyň öňüni almakdan has köp ony güýçlendirmek howpuny döredýär.
Harby çykdajylar arşa galýan wagty, adam ömrüni halas edýän kömekler iň pes derejä düşýär.
Bu amallaryň ählisinde, artýan ölümler, garalan ömürler we ýok bolup barýan jemgyýetler bilen iň uly hesaby ýene parahat ilat töleýär.
Ýakyn Gündogardaky güýçlenýän kriz munuň iň pajygaly mysalydyr.
Amerikanyň Birleşen Ştatlary we Ysraýyl tarapyndan başlanan uly harby hüjümler we onuň yzy bilen Eýran’yň düýn Howpsuzlyk Geňeşi tarapyndan berk ýazgarylan köp sanly ýurda garşy gaýtaryjy zarbalary, halkara parahatçylygy we howpsuzlygy üçin düýpli wehim döredýär hem-de parahat üçin beýan edip bolmajak jebir-ezýetlere sebäp bolýar.
Sebitiň yza dolanyp bolmajak uçurymyň gyrasyna itilmegi; bökdençli söwdadan barha artýan energiýa we azyk harytlarynyň nyrhlaryna, çuňlaşýan ynamdan durnuksyzlyga çenli dowam edýän silsile bilen bütin dünýäni sarsdyrýar.
Hemişe bolşy ýaly, ýene ilkinji we iň agyr zarbany iň goragsyz bolanlar alýar.
Sebitiň we dünýäniň gyssagly ýagdaýda bu dartgynlylykdan çykyş ýoluna mähtäçligi bardyr.
Ýeke täk çykyş ýoly dartgynlylygy peseltmek we gepleşiklerdir.
Ähli taraplary duşmançylyklary bes etmäge, halkara hukugyna uýmaga, parahat ilaty goramaga we gyssagly ýagdaýda gepleşikler stoluna dolanmaga çagyrýaryn.
Hormatly Prezident,
Alyhezretleri,
Mähriban Çagalar,
Parahatçylyk ruhy bilen bir ýere jemlenen wagtymyzda, bu topraklaryň adamzadyň iň gadymy we iň dowamly ylalaşyk sapaklarynyň birine nähili eýeçilik edendigini ýatlamak ýerinde bolar.
Üç müň ýyldan gowrak wagt bu topraklarda, bäsdeşler hut şu günki gün hem adamlygyn ýüzbe ýüz duran saýlawla galdylar.
Olar ýa öç almak (ar namys) girdabyna dowam etmelidirler, ýa da başga bir ýoly saýlamalydylar.
Şol saýlaw, her garyşy kynçylykly göreşler bilen gazanylan hem bolsa, ahyrynda gepleşikler ýeňiş gazandy.
Şol saýlawdan, taryhyň belli bolan iň gadymy parahatçylyk şertnamalarynyň biri bolan Kadeş Şertnamasy dünýä indi.
Şu gün, bu şertnamanyň Türkiýe tarapyndan sowgat berlen nusgasy, Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň) zalynyň hut gapdalynda, dünýä gepleşikler üçin miras goýlan şol meýdançada asylgydyr.
Diplomatlar her gün döwrümiziň kynçylyklary bilen ýüzbe ýüz bolmaga barýan wagtlarynda, şol şertnamanyň öňünden geçýärler.
Şol şertnama müňlerçe ýyl ötesinden günümize seslenýän bir habary göterýär: Köne duşmanlaryň hemişelik parahatçylyga we biri biriniň topraklaryna bolan hormatyna beren borçnamasydyr.
Şeýle hem, ol bize parahatçylygyň aýdyň borçnamalar we umumy jogapkärçilikler bilen goldanylanda dowamly bolýandygyny ýatladýar.
Kadeş Şertnamasynyň hekaýasy diňe taryh kitaplarynda galan ýatlama däl.
Bu hekaýa; çaknyşyk bilen ylalaşygyň, ajy bilen umydyň, geljekleriniň biri birine baglydygyna düşünýän milletleriň arasynda köpri gurmaga işleýänleriň kalbynda ýaşamagyny dowam etdirýär.
Şu agşam maňa gowşurylan bu sylag (baýrak); Birleşen Milletler Guramasyna we bütin dünýä parahatçylygyň tarapdary bolmak ýolunda berlen güýçli bir habardyr.
Bu, iň garaňky döwürlerde ruhdan düşmezlik, mertlik bilen garşy durmak üçin edilen bir çagyryşdyr.
Bu, kinizme, agzalylyga we umutsyzlyga garşy tutanýerlilik bilen göreşmek habarydyr.
Halkara hyzmatdaşlygyna bolan wepalylygymyzy tazelemek baradaky habarydyr.
Bu, agzybirlik we erjellik bilen şu möhüm döwrüň talaplaryny yerine getirmek baradaky habarydyr.
We, Atatürküň şol gaýtalanmaz garaýşyny şu günümizde has-da ileri äkitmek baradaky berýän sözümizdir:
Ýurtda parahatçylyk, dünýäde parahatçylyk.
Hormatly Prezident, maňa berlen bu ýokary mertebe (sylag) üçin size bir gezek çuňňur minnetdarlygymy bildirýärin.
Geliň, parahatçylyga ählimiz bilelikde bir pursat bereliň.
Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Антониу Гутерриштің
Ататүрік атындағы Халықаралық бейбітшілік сыйлығын тапсыру рәсіміндегі сөзі
Анкара, 2026 жылғы 12 наурыз
Құрметті Түркия Республикасының Президенті Реджеп Тайип Эрдоган мырза,
Мәртебелілер,
Ханымдар мен мырзалар,
Қымбатты балалар,
Сізге, Түркия Республикасының үкіметіне және түрік халқына шынайы ризашылығымды білдіремін.
Көп рақмет.
Осы мәртебеге ие болғаныма шынайы ризашылығымды білдіре отырып, өзіме жүктелген зор жауапкершілікті толық сезінетінімді атап өтемін.
Аталған мәртебелі марапаттың өңірімізде және одан тыс аймақтарда ауыр гуманитарлық ахуал қалыптасып, сұрапыл қақтығыстар жалғасып жатқан, геосаяси қайшылықтар ушығып, жаһандық ынтымақтастыққа деген сенім әлсіреген күрделі кезеңде табысталып отырғанын толық түсінемін.
Ататүрік халықаралық бейбітшілік сыйлығы – бейбітшіліктің тек асқақ мұраты ғана емес, сонымен қатар берік ұстаным мен нақты іс-қимылға үндейтін маңызды қағидатты айқындайтын айрықша нышан.
Бұл жоғары мәртебелі марапатты қабылдау үлкен құрмет. Құрметті Президент мырза, рұқсат етсеңіз, бұл марапатты күн сайын осы үндеуге құлақ асып жүрген Біріккен Ұлттар Ұйымының қызметкерлері атынан да қабылдағым келеді.
Әлемдегі бейбітшілік, тұрақты даму және адам құқықтары жолында аянбай еңбек етіп жүрген ерлер мен әйелдер атынан,
Әлемнің ең мұқтаж аймақтарына көмек жеткізетін гуманитарлық көмек еріктілерінің атынан,
Жіпке ілініп тұрған атысты тоқтату режимін сақтауға күш салып жүрген бейбітшілікті сақтау күштері атынан,
Алауыздықты сабырмен еңсеруге тырысатын делдалдар атынан,
Қауымдастықтарды нығайтып, адам құқықтарын қорғауға үлес қосып жүрген даму саласының мамандары атынан айта отырып,
бұл марапаттың нағыз иелері – солар екенін атап өтемін.
Сонымен қатар, сіз осы беделді марапат арқылы қызметтік міндетін атқару барысында қаза тапқан Біріккен Ұлттар Ұйымы мүшелерін де еске аласыз. Сіздің рұқсатыңызбен, Газа халқын қолдау жолында қаза тапқан және осы күш-жігерде өмірін қиған жүздеген Біріккен Ұлттар Ұйымы қызметкерлеріне ерекше құрмет білдіргім келеді.
Құрметті Президент мырза, осы маңызды үлесіңіз үшін шын жүректен алғысымды білдіремін.
Дегенмен, бұл марапаттың маңызын Мұстафа Кемал Ататүріктің өмірі мен мұрасынан бөліп қарастыруға болмайды.
Сансыз қиындықтарды бастан өткеріп, көшбасшылықтың ауыртпалығын терең сезінген Мұстафа Кемал Ататүрік «бейбітшіліктің кездейсоқ пайда болмайтынын» айқын түсінген.
Бейбітшілік – әлеуметтік және халықаралық ынтымақтастыққа негізделген саналы таңдау болып табылады.
Елде бейбітшілік, әлемде бейбітшілік.
Мұстафа Кемал Ататүріктің «Елде бейбітшілік, әлемде бейбітшілік» қағидаты Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысының рухын айқын түрде бейнелейді.
Ататүріктің қоғамдық даму, теңдік және баршаға ортақ әл-ауқатты қамтамасыз етуге бағытталған ұстанымы Біріккен Ұлттар Ұйымы мақсаттарымен терең үйлеседі.
Аталған мұра бүгінгі күні де түрік халқының болмысында өз жалғасын табуда.
Осыған орай, қасиетті Рамазан айы аясында сіздермен бірге болуға деген ниетімді шын жүректен білдіремін.
Біріккен Ұлттар Ұйымы отбасындағы жиырма жылдық қызметім барысында Рамазан айы кезінде мұсылман қауымдастығына ынтымақтастық сапарымен барып, олармен бірге ауыз ашу әрі осы рухани атмосфераны бөлісу дәстүрін жеке ұстанымым ретінде қалыптастырып, тұрақты түрде жалғастырып келемін.
Бұл сапарлар мен үшін де, бүкіл әлем үшін де Исламның шынайы рухын – қайырымдылықты, бөлісуді, сондай-ақ жанашырлық пен өзара түсіністікті – терең әрі айқын түрде танытады.
Осы Рамазан айы кезеңіндегі ынтымақтастық сапарымның бағыты міндетті түрде Түркия болуы тиіс.
Түрік халқы танытқан ерекше әрі асқақ жомарт рухты бүкіл әлемнің назарына ұсыну мақсатында осында келдім.
Әлемнің түкпір-түкпірінде адамдардың өз жерінен, өз үйінен айырылып жатқан осындай кезеңде, зорлық-зомбылық пен қудалаудан қашуға мәжбүр болған миллиондаған адамдарға Түркия құшағын ашып, оларды өз бауырына басты.
Босқындар істері жөніндегі Жоғарғы өкілі ретінде 10 жыл қызмет атқарған кезімде, қауіпсіз баспана іздеген соншалықты көп адамды ешбір ел дәл Түркия сияқты қабылдаған емес. Сондай-ақ ешбір жерде оларға Түркия деңгейде қамқорлық көрсетіліп, құқықтары мұншалықты қорғалмаған.
Түркия бұл бағытта әрдайым алдыңғы қатарда болды.
Мардин, Шанлыурфа және Газиантеп қалаларына жасаған сапарларым барысында жергілікті халықтың көрсеткен теңдессіз ынтымақтастығын, адамдардың қадір-қасиеті мен үмітін қалай сақтап қалғанын ешқашан ұмытпаймын.
Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысы ретінде бүгін мен Мұстафа Кемал Ататүріктің мұрасын түрік халқының қалай жалғастырып келе жатқанына куә болып келемін.
2023 жылы болған жойқын жер сілкіністерінен кейін түрік және БҰҰ командаларының Түркия мен Сирия аумағында иық тіресе жұмыс істеп, адамдардың өмірін құтқару және қалаларды қайта қалпына келтіру үшін бірлесе әрекет еткеніне куә болдым.
Жаһандық тұрақсыздық жағдайында Қара теңіз астық дәлізі бастамасы арқылы азық-түлік нарықтарын тұрақтандырып, дамушы елдерге жеткізілімдерді қайта жолға қойып, миллиондаған адамды азық-түлікпен қамтамасыз ету ісінің Түркия көшбасшылығымен жүзеге асқанын көрдім.
Түркияның «нөлдік қалдық» бастамасындағы жаһандық көшбасшылығын жоғары бағалаймын және де Эмине Ердоған ханымның күш-жігерін, сондай-ақ осы жылы өтетін БҰҰ Климаттың өзгеруі жөніндегі конференциясына (COP31) дайындық жұмыстарын құттықтаймын.
Сондай-ақ Түркияның Палестина халқының құқықтары мен абыройын қорғау жолындағы табанды ұстанымын да көріп отырмын.
Газада қақтығысты тоқтату режимінің орнатылуы және тұтқындардың босатылуы жөніндегі делдалдық күш-жігерлеріңіз үшін Түркияға алғысымды білдіремін.
Бұған дейін де бірнеше рет айтқанымдай 7 қазан күнгі қасіретті ешбір жағдай ақтай алмайды, алайда бұл жағдай Палестина халқына жаппай жазалау жүргізуге негіз бола алмайды.
Газадағы қаза мен қиратудың қарқыны мен ауқымы Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысы ретіндегі қызметім барысында куә болған ешбір жағдаймен салыстыруға келмейді.
Бүгінгі күні де Палестина халқы Газаға бағытталған гуманитарлық көмекке қойылған қатаң шектеулер мен басып алынған Батыс Шерияда қарқынды түрде кеңейіп жатқан қоныстандыру әрекеттері салдарынан ауыр азап шегуді жалғастыруда.
Гуманитарлық көмектің қауіпсіз, тұрақты және кедергісіз түрде жеткізілуі аса маңызды.
Халықаралық сот растағандай, оккупацияның аяқталуы бұдан да маңызды талап болып саналады.
Палестина халқының ажырамас құқықтары мойындалып, толық жүзеге асырылуы тиіс.
Халықаралық құқық нормаларына құрмет көрсетіліп, тиісті жауапкершілік тетіктері қамтамасыз етілуі қажет.
Сонымен қатар саяси шешімнің болашағын әрдайым назарда ұстауымыз керек.
Израиль мен Палестинаның бейбітшілік, қауіпсіздік және абырой ішінде қатар өмір сүруі үшін екі мемлекет шешімінен басқа жол жоқ.
Бұл шешімнің көз алдымызда жойылуына жол беруге болмайды.
Құрметті Президент мырза,
Жоғары мәртебелілер,
Қадірлі достар,
Бүгінде әлемнің түкпір-түкпірінде бейбітшілік туралы көп айтылғанымен, өкінішке қарай, оны іс жүзінде өте сирек көреміз.
Халықаралық құқық әлі де аяққа тапталуда..
Билік саясаты күшейіп келеді.
Теңсіздік артып келеді.
Жасанды интеллект сияқты жаңа технологиялар зорлық-зомбылықтың алдын алудың орнына, оны өршіту қаупін тудырып отыр.
Әскери шығындар шарықтап өсіп жатқанымен, өмірді сақтап қалуға бағытталған гуманитарлық көмектер керісінше азаюда.
Осы үдерістің салдарынан қаза тапқандар санының артуы, өмірдің қараңғылануы және қоғамдардың күйреуі ең алдымен бейбіт тұрғындардың ең ауыр салмақты көтеруіне алып келуде.
Таяу Шығыс аймағындағы барған сайын тереңдеп бара жатқан дағдарыс — соның ең қайғылы көрінісі.
Америка Құрама Штаттары мен Израиль тарапынан жүргізілген ауқымды әскери операциялар, сондай-ақ Иранның Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан қатаң айыпталған бірқатар елдерге қарсы жауап соққылары, халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікке елеулі қауіп төндіріп, бейбіт тұрғындарға орны толмас азап әкеліп отыр.
Аймақтың кері қайтарылуы мүмкін емес тығырыққа тірелуі – тоқыраған саудадан бастап энергия мен азық-түлік бағасының өсуіне, күшейген сенімсіздіктен тұрақсыздыққа дейін жалғасатын тізбекті үдерістер арқылы бүкіл әлемге ықпал етуде.
Әдеттегідей, ең алдымен және ең ауыр зардапты ең осал топтар шегуде.
Аймақ пен әлем бұл шиеленістен шұғыл түрде шығудың жолына мұқтаж.
Бірден-бір шешім – шиеленісті бәсеңдету және диалогты бастау.
Барлық тараптарды дұшпандық әрекеттерді тоқтатуға, Халықаралық құқық нормаларын сақтауға, бейбіт тұрғындарды қорғауға және дереу келіссөз үстеліне қайта оралуға шақырамын.
Құрметті Президент мырза,
Мәртебелілер,
Ханымдар мен мырзалар,
Қымбатты балалар,
Бейбітшілік рухы аясында жиналған осы сәтте, бұл топырақтардың адамзат тарихындағы ең көне әрі ең тұрақты келісім тәжірибелерінің біріне куәлік еткенін атап өткен жөн.
Үш мың жылдан астам уақыт бұрын осы жерлерде тараптар бүгінгі күнге дейін өзектілігін жоғалтпаған таңдаумен бетпе-бет келген болатын.
Олар не кек алу жолын жалғастыруы, не болмаса өзге бір бағытты таңдауы тиіс болды.
Қаншалықты қиын болғанына қарамастан, түпкілікті таңдауда диалог жеңіске жетті.
Осы таңдаудың нәтижесінде тарихтағы ең көне бейбіт келісімдердің бірі саналатын Кадеш келісімі жасалды.
Бүгінде Түркия сыйға тартқан осы келісім шарттың көшірмесі Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік Кеңесі залының сыртында әлемге диалог мұрасы ретінде ілулі тұр.
Күн сайын дипломаттар қазіргі заманның дағдарыстарымен бетпе-бет келіп, осы құжаттың жанынан өтеді.
Бұл келісім шарт мыңдаған жылдар бойы жеткізіліп келе жатқан маңызды ойды білдіреді: қарсы тараптардың тұрақты бейбітшілікке қол жеткізуге және бір-бірінің аумағына құрметпен қарауға деген міндеттемесі.
Сондай-ақ бейбітшіліктің тек қана айқын міндеттемелер мен ортақ жауапкершілік болған жағдайда ғана орнықты болатынын еске салады.
Кадеш келісімінің тарихы тек тарих кітаптарында сақталған естелік қана емес.
Бұл оқиға – қақтығыс пен келісім, азап пен үміт арасында, болашақтарының бір-бірімен тығыз байланысты екенін түсінген ұлттар арасында көпір салуға тырысқандардың жүрегінде өмір сүруін жалғастыруда.
Осы кеште өзіме табысталған бұл марапат Біріккен Ұлттар Ұйымы мен бүкіл халықаралық қауымдастық үшін бейбітшілікті қолдау жолындағы маңызды әрі нақты үндеу болып табылады.
Бұл – қиын кезеңдерде де берілмеуге, табандылықпен әрекет етуге шақыру.
Бұл – сенімсіздікке, бөлінушілікке және үмітсіздікке қарсы табанды күрес туралы үндеу.
Бұл – халықаралық ынтымақтастыққа деген міндеттемемізді жаңғыртуға арналған үдеу.
Бұл – күрделі кезеңнің талаптарын бірлік пен табандылық арқылы орындау қажеттігін білдіретін үндеу.
Және бұл – Ататүріктің сол бірегей көзқарасын бүгінгі күні одан әрі ілгерілетуге берілген уәде:
«Елде тыныштық, әлемде тыныштық».
Құрметті Президент мырза, көрсеткен жоғары құрметіңіз үшін шынайы алғысымды білдіремін.
“Келіңіздер, бәріміз бірге бейбітшілікке бір мүмкіндік берейік”.
Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы катчысы Антониу Гутерриштин Ататүрк атындагы Эл аралык Тынчтык сыйлыгын тапшыруу аземиндеги сөзү
Анкара, 2026-жылдын 12-марты
Урматтуу Президент Режеп Таййип Эрдоган,
Экселленциялар,
Урматтуу айымдар жана мырзалар,
Кымбаттуу балдар,
Урматтуу Президент мырза, Сизге, Түркия Өкмөтүнө жана түрк элине терең ыраазычылыгымды билдирем. Сиздерге чоң рахмат.
Бул жерде болуу мен үчүн чоң ыраазычылык сезимин жаратат, ошондой эле ийнимде чоң жоопкерчилик бар экенин да сезем.
Бул баалуу сыйлыктын дүйнөнүн бул бөлүгүндө жана анын чегинен тышкары чоң азаптар болуп жаткан, коркунучтуу жаңжалдар уланууда, геосаясий ажырымдар тереңдеп, глобалдык кызматташууга болгон ишеним солгундап жаткан бир мезгилде берилгенин толук түшүнөм.
Ататүрк атындагы Эл аралык Тынчтык сыйлыгы тынчтык жөн гана улуу көз караш эмес, ошол эле учурда күчтүү каршылык жана аракетке чакырык экенин билдирген белги болуп саналат.
Бул сыйлыкты кабыл алуу мен үчүн чоң сыймык. Урматтуу Президент мырза, уруксат берсеңиз, бул сыйлыкты күн сайын ушул чакырыкты угуп жана ишке ашырып келе жаткан Бириккен Улуттар Уюмунун кызматкерлеринин атынан да кабыл алгым келет.
Дүйнөнүн ар кайсы бурчтарында тынчтык, туруктуу өнүгүү жана адам укуктары үчүн эмгектенип жаткан мээнеткеч аялдар менен эркектердин атынан,
Дүйнөнүн эң муктаж аймактарына жардам жеткирген гуманитардык жардам ыктыярчыларынын атынан,
Жипке илингендей назик ок атышууну токтотуу келишимдерин сактоого аракет кылып жаткан тынчтык күчтөрүнүн атынан,
Бөлүнүүлөрдү сабырдуулук менен жеңүүгө умтулган ортомчулардын атынан,
Коомдорду күчтөндүрүп, укуктарды коргогон өнүктүрүү адистеринин атынан —
бул сыйлыктын чыныгы ээси дал ошолор деп эсептейм.
Мындан тышкары, бул абройлуу сыйлык аркылуу сиздер кызмат учурунда өмүрүнөн айрылган Бириккен Улуттар Уюмунун кызматкерлеринин ыйык элесин да эскерип жатасыздар. Уруксат берсеңиздер, Газза элине жардам көрсөтүүгө аракет кылып жатып курман болгон, ушул жолдо өмүрүн берген жүздөгөн Бириккен Улуттар Уюмунун кызматкерлерине бул жерде өзгөчө токтолуп кетким келет.
Урматтуу Президент мырза, бул маанилүү аракеттериңиз үчүн сизге ыраазычылыгымды билдирем.
Албетте, бул сыйлыктын маанисин Мустафа Кемал Ататүрктүн өмүрү жана мурасынан өзүнчө кароого болбойт.
Мустафа Кемал Ататүрк башынан өткөргөн көптөгөн кыйынчылыктардан жана лидерлик тажрыйбасынан улам бир нерсени абдан жакшы түшүнгөн: тынчтык кокусунан пайда болбойт.
Тынчтык; коомдук тилектештикке негизделген жана эл аралык кызматташтык аркылуу сакталуучу аң-сезимдүү тандоо.
“Журтта тынчтык, дүйнөдө тынчтык.”
Анын “Журтта тынчтык, дүйнөдө тынчтык” деген көз карашы Бириккен Улуттар Уюмунун Уставынын рухун эң таза түрдө чагылдырат.
Ататүрктүн коомдук өнүгүү, теңчилик жана ар бир адамдын жыргалчылыгы боюнча бекем туруму Бириккен Улуттар Уюмунун максаттары менен терең шайкеш келет.
Бул мурас бүгүн түрк элинин өзүндө жашоосун улантууда.
Дал ушул себептен улам, ыйык Рамазан айында сиздер менен бирге болууну чын жүрөктөн каалаганымды өзгөчө белгилеп кетким келет.
Бириккен Улуттар Уюмунун системасындагы жыйырма жылдык кызматымдын жүрүшүндө мен жеке Рамазан салтымды сактап келдим: мусулман коомчулуктары менен тилектештик максатындагы сапарларды уюштуруп, бирге ооз ачып, бул руханий чөйрөнү бөлүшүү.
Бул сапарлар мага да, дүйнөгө да Исламдын чыныгы рухун мээримдүүлүктү, бөлүшүүнү жана эмпатияны эң күчтүү түрдө эске салат.
Бул Рамазанда тилектештик сапарымдын дареги сөзсүз Түркия болушу керек эле.
Түрк элинин көрсөткөн ошол асыл пейил рухун дүйнөлүк коомчулукка таанытуу максатында бул жакка келдим.
Дүйнөнүн төрт бурчтарында адамдар мекенинен жана үй-жайынан ажыратылып жаткан мындай мезгилде Түркия зомбулуктан жана куугунтуктан качууга мажбур болгон миллиондогон адамдарга өзүнүн кучагын ачып, аларга баш калкалоо мүмкүнчүлүгүн берди.
Мен Качкындар боюнча Жогорку комиссар катары иштеген он жылдын ичинде, коопсуз баш калка издеген мынчалык көп адамдарга эч бир өлкө эшигин ушунчалык кең ачкан эмес. Ал эми аларга эч бир жерде Түркиядагыдай деңгээлде жакшы камкордук көрсөтүлүп, укуктары мынчалык корголгон эмес.
Түркия бул маселеде дайыма алдыңкы орунда болду.
Мардын, Шанлыурфа жана Газиантеп сыяктуу шаарларга болгон сапарларымда жергиликтүү калктын көрсөткөн теңдешсиз тилектештигин, адамдардын кадыр-баркын жана үмүтүн кантип сактап келгенин эч качан унутпайм.
Бүгүн Башкы катчы катары мен түрк эли Ататүрктүн мурасын кантип жашатып жатканын көрүп келем.
2023-жылы башыбыздан өткөргөн ал кыйратуучу жер титирөөлөрдөн кийин, Түркиянын жана Бириккен Улуттар Уюмунун командаларынын Түркияда да, Сирияда да жанаша туруп, адамдардын өмүрүн сактап калуу жана шаарларды кайра тургузуу үчүн кандайча иштегенине күбө болдум.
Дүйнөлүк туруксуздуктун шарттарында азык-түлүк рынокторун турукташтырган, өнүгүп келе жаткан өлкөлөргө жеткирүүлөрдү кайра жандандырган жана миллиондогон адамдарды азык-түлүк менен камсыз кылган Кара деңиз дан коридору демилгесинин Түркиянын жетекчилиги астында кандайча ишке ашканын көрдүм.
Түркиянын “Нөл калдыктар” демилгесиндеги дүйнөлүк лидерлигин жогору баалоо менен тыкыр байкап келем жана ушул мүмкүнчүлүктөн пайдаланып, урматтуу Эмине Эрдоган айымдын талыкпас аракеттерин, ошондой эле ушул жылдын аягында кабыл алуучу тарап катары өткөрүлө турган Бириккен Улуттар Уюмунун Климаттын өзгөрүшү боюнча конференциясына (COP 31) карата даярдыктарды жогору баалап куттуктагым келет.
Албетте, мен Түркиянын Палестина элинин укуктары жана кадыр-баркы үчүн жүргүзүп жаткан талыкпас күрөшүн көрүп турам.
Газзада ок атышууну токтотууга жетишүү жана туткундардын бошотулушу багытындагы ортомчулук аракеттериңиз үчүн Түркияга ыраазычылыгымды билдирем.
Мен буга чейин көп жолу айтканымдай, 7-октябрдагы үрөй учурган окуяны эч нерсе актай албайт, бирок бул жагдай Палестина элин жапырт жазалоого да негиз боло албайт.
Газзадагы өлүмдөрдүн жана кыйроонун ылдамдыгы менен көлөмү мен Башкы катчылык жылдарымда күбө болгон эч бир окуяга окшобойт.
Бүгүнкү күндө да палестиналыктар Газзага багытталган гуманитардык жардамга коюлган катуу чектөөлөрдүн жана оккупация астындагы Батыш Шериада тынчсыздандырарлык түрдө кеңейип жаткан отурукташуу ишмердүүлүгүнүн шартында чоң азаптарды тартып келишүүдө.
Гуманитардык жардамдардын коопсуз, үзгүлтүксүз жана тоскоолдуксуз түрдө аймакка жеткирилиши өтө зарыл.
Мындан да маанилүүсү, Эл аралык сот тарабынан да тастыкталгандай, оккупация токтотулушу керек.
Палестина элинин ажыратылгыс укуктары таанылып, камсыздалышы зарыл.
Эл аралык укукка урмат-сый көрсөтүлүп, жоопкерчилик камсыздалышы керек.
Ошондой эле саясий чечим табуу келечегин ар дайым көз алдыбызда сактап келүүбүз зарыл.
Израиль менен Палестинанын тынчтыкта, коопсуздукта жана кадыр-барк менен жанаша жашашы үчүн эки мамлекеттүү чечимден башка жол жок.
Бул мүмкүнчүлүктүн биздин көз алдыбызда жок болуп кетишине жол бере албайбыз.
Урматтуу Президент мырза,
Экселленциялар,
Урматтуу мырзалар жана айымдар,
Дүйнөнүн бардык булуң-бурчтарында тынчтык тууралуу кеңири айтылып келет; тилекке каршы, аны иш жүзүндө өтө сейрек көрүп жатабыз.
Эл аралык укуктун принциптери одоно түрдө бузулууну улантууда.
Күчкө негизделген саясат барган сайын үстөмдүк кылууда.
Теңсиздиктер тереңдеп бара жатат.
Жасалма интеллектти кошо алганда, жаңы технологиялар зомбулукту алдын алуунун ордуна, аны күчөтүү коркунучун жаратууда.
Аскердик чыгымдар кескин өсүп жаткан шартта, адам өмүрүн сактап калуучу жардамдар кескин кыскарууда.
Жана ушул процесстердин бардыгынын жүрүшүндө, каза болгондордун санынын өсүшү, өмүрлөрдүн караңгылашы жана коомдордун жок болушу менен, анын оор жүгүн кайрадан жарандык калк тартып жатат.
Жакынкы Чыгышта улам күчөп жаткан кризис мунун эң трагедиялуу мисалы болуп саналат.
Америка Кошмо Штаттары жана Израиль тарабынан башталган кең масштабдуу аскерий чабуулдар, ошондой эле Ирандын кечээ Коопсуздук Кеңеши тарабынан катуу айыпталган бир катар өлкөлөргө карата жооп иретиндеги соккулары эл аралык тынчтык жана коопсуздук үчүн олуттуу коркунуч жаратып, жарандык калк үчүн сүрөттөп жеткис азаптарды алып келүүдө.
Аймактын кайра кайтарылгыс туңгуюктун чегине түртүлүшү, сооданын үзгүлтүккө учурашынан тартып энергия жана азык-түлүк бааларынын өсүшүнө, ишенимдин терең солгундашынан туруксуздуктун күчөшүнө чейин жеткен кесепеттердин чынжыры аркылуу бүткүл дүйнөнү олуттуу түрдө солкулдатууда.
Ар дайым болгондой эле, эң алгачкы жана эң оор соккуну кайрадан эң алсыз катмарлар кабыл алууда.
Аймактын жана жалпы дүйнөнүн бул чыңалууну тез арада жөнгө салуунун жолуна муктаждыгы бар.
Жалгыз чечим жолу — чыңалууну төмөндөтүү жана диалог.
Бардык тараптарды душмандык аракеттерди токтотууга, эл аралык укуктун нормаларын сактоого, жарандык калкты коргоого жана кечиктирбестен сүйлөшүүлөр процессине кайтып келүүгө чакырам.
Урматтуу Президент мырза,
Экселанс,
Айымдар жана мырзалар,
Урматтуу балдар,
ынчтык руху менен чогулган мындай учурда, бул жерлер адамзаттын эң байыркы жана эң туруктуу жарашуу сабактарынын бирине кантип күбө болгонун эске салуу орундуу болмок.
Үч миң жылдан ашык убакыт мурун бул жерлерде душмандар бүгүн да адамзаттын алдында тургандай эле тандоонун алдында турушкан.
Же алар өч алуу айлампасын улантышат, же болбосо башка жолду тандашат эле.
Ал тандоо, канчалык оор күрөштөр аркылуу ишке ашса да, акыры диалогдун жеңиши менен аяктаган.
Ошол тандоонун натыйжасында тарыхтагы эң байыркы белгилүү тынчтык келишимдеринин бири болгон Кадеш келишими жаралган.
Бүгүн бул келишимдин Түркия тарабынан белек кылынган көчүрмөсү Бириккен Улуттар Уюмунун Коопсуздук Кеңешинин залынын дароо сыртында, дүйнөгө диалог мурасы катары калтырылган ошол мейкиндикте илинип турат.
Дипломаттар ар күнү, азыркы доордун кризистери менен беттешүүгө барганда, ошол келишимдин жанынан өтүшөт.
Ал келишим миңдеген жылдарды карытып, бүгүнкү күнгө чейин жаңырып турган кабарды камтыйт: мурдагы душмандардын туруктуу тынчтыкты орнотууга жана бири-биринин аймактык бүтүндүгүнө урмат менен мамиле кылууга берген бекем милдеттенмеси.
Ошону менен бирге, тынчтыктын так милдеттенмелер жана жалпы жоопкерчилик менен колдоого алынганда гана туруктуу болоорун эске салат.
Кадеш келишиминин тарыхы жөн гана тарых китептерине камалып калган бир эскерүү эмес.
Бул окуя кагылышуу менен жарашуунун, азап менен үмүттүн ортосунда калыптанган көпүрө катары, келечектери бири-бири менен тыгыз байланышта экенин түшүнгөн элдердин ортосунда диалог түзүүгө умтулгандардын аракеттеринде жашоосун улантууда.
Бүгүн кечинде мага ыйгарылган бул сыйлык Бириккен Улуттар Уюмуна жана бүткүл дүйнөгө тынчтыкты коргоо багытында берилген күчтүү кайрылуу болуп саналат.
Бул караңгы мезгилдерде да багынбоого, сабырдуулук менен каршылык көрсөтүүгө чакырык болуп саналат.
Кинизмге, бөлүнүүгө жана үмүтсүздүккө каршы чечкиндүүлүк менен күрөшүүгө багытталган билдирүү болуп эсептелет.
Эл аралык кызматташтыкка болгон берилгендигибизди кайрадан ырастаган билдирүү болуп саналат.
Ынтымак жана чечкиндүүлүк менен бул өтө маанилүү доордун талаптарын аткарууга чакырык болуп саналат.
Жана Ататүрктүн кайталангыс көз карашын бүгүнкү күндө дагы да өнүктүрүп, алдыга жылдыруу убадасы болуп саналат:
«Мекенде тынчтык, дүйнөдө тынчтык.»
Урматтуу Президент мырза, бул жогорку сый үчүн сизге дагы бир жолу ыраазычылыгымды билдирем.
Келгиле, бардыгыбыз бирге тынчтыкка мүмкүнчүлүк берели.
